Aanvaardbaarheid locatie centraal in zaak Pannenkoekenschip
De Raad van State concentreert zich in de procedure over de verhuizing van het Pannenkoekenschip naar de Oosterkade uitsluitend op de vraag of die specifieke locatie geschikt is, en niet op de motieven van de gemeente Groningen. Dat zei bestuursrechter Aaldert ten Veen tijdens een zitting in Den Haag.
Buurtbewoners van de vereniging Oosterkade/Oosterhaven en de eigenaren van het failliete rondvaartbedrijf Hanzecharter hebben de bestuursrechter gevraagd de vergunning voor de ligplaats ongedaan te maken. Zij menen dat bij de verplaatsing van het schip naar de Oosterhaven fouten zijn gemaakt en dat een geheime afspraak zou zijn gemaakt tussen de gemeente en de nieuwe eigenaar van het Pannenkoekenschip.
"Maar wat maakt het allemaal uit als de gekozen locatie aan de Oosterkade aanvaardbaar is"
De uitspraak van de rechter betekent dat eventuele beschuldigingen dat de gemeente ongerechtvaardigd heeft samengewerkt met de exploitant niet de doorslaggevende factor vormen in deze procedure. Als de Raad van State vaststelt dat de locatie in juridische en ruimtelijke zin aanvaardbaar is, levert dat weinig aanknopingspunten op om de vergunning te laten vernietigen.
Achtergrond van het conflict
De kern van het geschil gaat verder terug in de tijd. Het rondvaartbedrijf Hanzecharter mocht volgens de ingebrachte stukken sinds 1989 met het schip Quo Vadis aan de Oosterkade liggen en daar evenementen verzorgen. In 2022 beëindigde de gemeente het huurcontract met dat bedrijf, om ruimte te maken voor het Pannenkoekenschip. De verplaatsing leidde tot het faillissement van Hanzecharter, stellen de eigenaren.
Volgens omwonenden zou de gemeente hebben gekozen voor de Oosterkade om bezwaren tegen de bouw van de nieuwe Kattenbrug te vermijden. Als gevolg van werkzaamheden verloor het Pannenkoekenschip op de oude ligplaats zijn terras, waarna een nieuwe plek werd gezocht. De buurtvereniging en voormalige exploitanten zeggen dat de gemeente andere opties, zoals een plek bij het Groninger Museum of de Sluiskade, te snel heeft afgewogen en verworpen.
Wat staat er op het spel?
Als de Raad van State de vergunning ongeldig verklaart, kan dat grote gevolgen hebben voor de gemeente Groningen. In dat scenario loopt de gemeente het risico op een forse schadeclaim van de gedupeerde ondernemers die volgens hun zeggen door het handelen van de gemeente gedwongen moesten stoppen.
De gemeente ontkent dat er een ‘deal’ is gesloten en houdt vast aan haar boodschap dat de Oosterkade simpelweg de beste en meest geschikte locatie is voor het schip. De advocaat van de gemeente benadrukte tijdens de behandeling dat de besluitvorming is gebaseerd op ruimtelijke en veiligheidsargumenten.
Relevante feiten in één overzicht
| Jaar | Gebeurtenis |
|---|---|
| 1989 | Hanzecharter kreeg toestemming voor ligplaats en evenementen aan de Oosterkade |
| 2022 | Gemeente zei huurcontract met Hanzecharter op; ruimte gemaakt voor het Pannenkoekenschip |
| 2023–2026 | Het Pannenkoekenschip ligt inmiddels drie jaar in de Oosterhaven |
| 2026 | Procedure bij de Raad van State loopt; zitting in Den Haag |
Belang voor omwonenden en lokale economie
Voor omwonenden gaat het niet alleen om lawaai en overlast; zij stellen dat de openbare ruimte en de jachthaven anders zijn benut dan oorspronkelijk bedoeld. De zaak is daarnaast symbolisch: het gaat om transparantie in gemeentelijk handelen en om de vraag of belangen van ondernemers en bewoners evenredig zijn meegewogen.
Voor de lokale ondernemers, vooral voor Hanzecharter, zijn de gevolgen concreet en ernstig. Het bedrijf kon na de opzegging van het contract niet langer opereren en moest uiteindelijk stoppen. Een vernietiging van de vergunning zou de gemeente mogelijk verplichten tot compensatie.
Wat kan er nog gebeuren?
De Raad van State neemt in dergelijke bestuursrechtelijke procedures vooral juridische toetsingskaders als vertrekpunt: Was de locatiekeuze zorgvuldig? Zijn alternatieven onderzocht? Is de vergunning genomen volgens de regels? Als de rechter oordeelt dat de locatie aanvaardbaar is, blijft de vergunning in stand en is de weg voor schadevergoeding kleiner.
- Als de Raad van State de vergunning handhaaft, blijft het Pannenkoekenschip op de huidige plek.
- Als de vergunning wordt vernietigd, kan de gemeente worden geconfronteerd met claims en moet mogelijk herstel plaatsvinden.
De uitspraak van de Raad van State wordt in de komende maanden verwacht. Voor veel inwoners en betrokken ondernemers in Groningen is dat een belangrijke uitkomst: zij wachten op juridische duidelijkheid over waarom en hoe hun kadefunctie is veranderd.
