In de Groningse wijk Vinkhuizen is in het pleisterwerk van meerdere flatwoningen asbest aangetroffen. De vondst, gedaan tijdens reguliere woninginspecties, leidt tot onrust onder bewoners en zet woningcorporaties Nijestee en Patrimonium aan tot een spoedige afweging over mogelijke maatregelen, variërend van lokale verwijdering tot ingrijpender ingrepen.
Wat is er gevonden en hoe groot is het probleem?
Volgens de corporaties is asbest vastgesteld in het stucwerk van zes woningen, verspreid over de zes flats aan de rand van Groningen. Er bestaat een sterk vermoeden dat ook in de muren van veel andere woningen in deze complexen asbest is toegepast tijdens de bouw. In totaal gaat het om 436 flatwoningen in het complex, dat ruim vijftig jaar oud is.
De mogelijke verklaring is dat asbest destijds is toegevoegd aan pleisterwerk om het sterker te maken en schimmelwerende eigenschappen te geven. Asbest brengt vooral risico's met zich mee wanneer het materiaal beschadigd raakt en vezels vrijkomen die kunnen worden ingeademd.
Bewoners: onveilig en onhoudbaar
Bewoners reageren emotioneel en praktisch bezorgd. Xaviera Steenbakker (34), een bewoonster van een van de flats, zegt:
"Wat mij betreft gooien ze de hele zaak plat. Het asbest is niet het enige probleem. De mechanische ventilatie is volgelopen met stof, we hebben schimmel op de muren, er staat water in de kelders. Het is gewoon klaar met deze flats."
Een andere bewoner spreekt van slapeloze nachten: "Ik ben onrustig. Ik slaap er slecht van. Moeten we eruit? We weten het nog niet." De emotie onder bewoners is duidelijk: het gaat niet alleen om mogelijke gezondheidsschade, maar ook om leefomstandigheden en de vraag of deze woningen geschikt zijn om kinderen te laten opgroeien.
Reactie van corporaties en gezondheidsadvies
Nijestee en Patrimonium stellen dat uiterlijk donderdag duidelijk wordt welke aanpak zij kiezen. Volgens woordvoerders zijn ingrijpende maatregelen niet uit te sluiten, maar er is nog geen definitief besluit genomen.
De GGD is betrokken en brengt de mogelijke gezondheidsrisico's voor bewoners in kaart. Totdat meer bekend is, gelden uit voorzorgsmaatregelen. Bewoners is gevraagd om onder meer:
- voorzichtig te zijn met klussen: niet in muren te boren of te timmeren;
- woningen goed te ventileren;
- instructies van corporaties en gezondheidsdiensten op te volgen.
Expert: stucwerk kan niet zonder meer blijven zitten
Vezelvisie, een inventarisatiebedrijf uit Zuidlaren dat gespecialiseerd is in asbest, benadrukt dat het niet verstandig is het aangetaste stucwerk ongemoeid te laten. Henk Kompijon van Vezelvisie zegt dat het wel mogelijk is een extra afwerklaag over stucwerk aan te brengen, maar dat dit beperkingen met zich meebrengt:
"Je mag nooit meer boren in de muren, en je moet als verhuurder ook controleren dat dit niet gebeurt."
Volgens Kompijon is het praktisch ingewikkeld en kostbaar om toezicht te houden op dergelijke beperkingen bij honderden woningen, waarmee het risico bestaat dat een structurele oplossing noodzakelijk wordt.
Mogelijke scenario’s en vervolgstappen
Op basis van de beschikbare informatie zijn meerdere vervolgopties denkbaar, zonder dat er op dit moment een besluit ligt. De corporaties en betrokken instanties zullen onder andere moeten wegen:
- of en in welke omvang asbestveiliging of -verwijdering noodzakelijk is;
- of bewoners tijdelijk moeten worden geëvacueerd bij sanering;
- welke kosten en verantwoordelijkheden bij verhuurders liggen;
- hoe de lange termijnwoonkwaliteit in de flats te waarborgen is.
Daarbij speelt de omvang van de aantasting een rol: in zes woningen is asbest aangetroffen, maar omdat het vermoeden bestaat dat ook elders in het stucwerk asbest is gebruikt, kan de schaal van eventuele maatregelen aanzienlijk zijn.
Wat bewoners nu kunnen doen
Voorlopig blijven de adviezen van de GGD en de corporaties leidend. Bewoners wordt aangeraden maatregelen te nemen om besmetting te voorkomen en contact te houden met hun verhuurder voor updates. Bij gezondheidsklachten is het verstandig medisch advies in te winnen en dit te melden bij de GGD.
De situatie in Vinkhuizen draagt zorgwekkende vragen over woonveiligheid en verantwoordelijkheden bij verhuurders in zich. De komende dagen zullen laten zien of er beperktere sloop- of saneringsoperaties nodig zijn, of dat er ingrijpendere besluiten volgen om de veiligheid en leefbaarheid in de flats te herstellen.
In opdracht van Nijestee en Patrimonium onderzoekt de GGD de risico’s; uiterlijk donderdag maken de corporaties hun plan van aanpak bekend.
