Zeist verhoogt gemeentelijke lasten ondanks eerdere belofte van de VVD

Begroting ligt grotendeels op koers

De gemeenteraad van Zeist bespreekt volgende week de begroting voor 2027. Tijdens de algemene beschouwingen kwamen vanuit de oppositie geen grote bezwaren naar voren tegen de hoofdlijnen van het financiële plan. Daarmee lijkt het college de begroting zonder grote politieke problemen door de raad te kunnen loodsen. De discussie richtte zich vooral op de vraag hoe de gemeente haar inkomsten op peil houdt en hoeveel ruimte er moet blijven voor mogelijke tegenvallers.

De meest directe gevolgen voor inwoners liggen bij de gemeentelijke heffingen. De onroerendezaakbelasting (OZB) stijgt, maar ook de tarieven voor riolering en afval gaan omhoog. Daarmee wijkt de uitkomst af van een eerdere verkiezingsbelofte van de VVD om de gemeentelijke belastingen niet te verhogen. Zeist Lokaal greep dat verschil aan voor een kritische opmerking richting de liberalen, die volgens de berichtgeving campagne voerden met die toezegging.

Frans Dekker, duo-fractievoorzitter van PRO, verdedigde de voorgestelde verhoging tijdens het debat. Volgens hem heeft Zeist sinds 2023 ongeveer €5 miljoen aan inkomsten uit het Gemeentefonds misgelopen, omdat de OZB volgens de partij te laag was. De nieuwe maatregel moet de gemeente structureel ongeveer €1 miljoen per jaar opleveren. De beschikbare informatie bevat geen percentage voor de stijging en ook geen bedrag per huishouden. De precieze financiële impact voor individuele inwoners is daarom op basis van de begrotingsbespreking niet vast te stellen.

"De gemeente is sinds 2023 vijf miljoen euro aan inkomsten via het Gemeentefonds misgelopen in verband met te lage OZB."

Discussie over geld voor moeilijke jaren

Niet alle fracties vinden de verhoging noodzakelijk. Tijmen Visser, fractievoorzitter van Zeist Lokaal, stelde dat het college eerst grondiger naar de eigen uitgaven moet kijken. Hij pleitte ervoor de begroting kritisch door te lichten, inclusief de gemeentelijke organisatie, voordat inwoners meer gaan betalen. Daarmee staat in de raad een klassiek financieel dilemma centraal: de gemeente wil haar inkomsten versterken, terwijl een deel van de oppositie vooral ruimte ziet voor besparingen.

Ook over een bedrag dat het college voor de komende jaren wil afzonderen, ontstond verschil van inzicht. Zeist Lokaal en het CDA willen volgens de berichtgeving liever wachten met het beschikbaar stellen van dat geld. Zij vinden dat pas concrete besluiten moeten worden genomen wanneer duidelijk is welke tegenvallers zich daadwerkelijk voordoen. Het college zegt juist vooruit te willen kijken naar mogelijk financieel zwaardere jaren. Wethouder Van Dijk kondigde aan dat er nog voorstellen komen om eventuele tegenvallers op te vangen.

• OZB: voorgestelde verhoging moet jaarlijks circa €1 miljoen extra opleveren.
• Andere heffingen: ook de gemeentelijke lasten voor riolering en afval stijgen.
• Financiële reserve: partijen verschillen van mening over het vooraf apart zetten van geld.

Markt en De Klinker blijven politieke dossiers

Naast de begroting kwamen de toekomst van de Markt en cultureel gebouw De Klinker aan bod. Zeist Lokaal verzet zich tegen nieuwbouw van De Klinker en kiest voor renovatie van het bestaande pand. De fractie vindt dat een slimme renovatie miljoenen kan besparen. Het college wacht nog op een haalbaarheidsstudie. De presentatie daarvan staat gepland voor midden 2027.

Wethouder Van Dijk waarschuwde in de discussie dat renovatie niet automatisch de goedkoopste oplossing is. Volgens hem moet een zorgvuldige vergelijking worden gemaakt tussen de verschillende mogelijkheden. Daarmee is de keuze voor De Klinker nog niet beslecht. De kwestie blijft verbonden met de bredere financiële afweging voor Zeist: investeringen in voorzieningen moeten worden afgezet tegen hogere lasten, mogelijke tegenvallers en de beperkte ruimte in de gemeentelijke begroting.

Een deel van die onzekerheid hangt samen met ontwikkelingen buiten Zeist. In januari 2028 verschijnt een landelijk rapport van de Commissie Van Ark over de Hervormingsagenda Jeugd. Volgens wethouder Van Dijk kunnen daar ook financiële meevallers voor gemeenten uit voortkomen. Voor de begroting van 2027 betekent dit dat de raad nu keuzes maakt terwijl niet alle toekomstige effecten bekend zijn. De komende behandeling moet duidelijk maken of de voorgestelde lastenverhogingen, de financiële reserve en de investeringsdossiers voldoende steun krijgen.