Nieuwegein wordt geconfronteerd met extra lasten binnen het sociaal domein. Uit de recente stukken over de tweede begrotingswijziging voor 2026 blijkt dat de gemeente dit jaar € 226.681 extra moet bijdragen aan Werk en Inkomen Lekstroom (WIL). Daarnaast verwachten de deelnemende gemeenten gezamenlijk een tekort bij WerkwIJSS van € 282.000 voor 2026, waarvoor ook een beroep op de gemeentelijke budgetten komt.
Oorzaken van de tegenvallers
De hogere kosten bij WIL zijn volgens de begrotingswijziging het gevolg van meerdere factoren: hogere personeelskosten door cao-ontwikkelingen, een toename van ziekteverzuim, extra inzet van personeel en stijgende uitgaven aan bijstandsuitkeringen. In de stukken worden daar tegenover ook enkele meevallers gezet, zoals lagere kosten voor kinderopvang op sociaal-medische indicatie, maar die compenseren de stijging niet volledig.
"De extra bijdrage aan WIL volgt uit de tweede begrotingswijziging voor 2026."
Bij WerkwIJSS, de organisatie die praktijk- en ontwikkelplekken biedt aan mensen voor wie regulier werk niet vanzelfsprekend is, leidt de prognose voor 2026 eveneens tot een tekort. In de nu beschikbare documenten is nog niet duidelijk welk deel van de € 282.000 op rekening van Nieuwegein komt; die verdeling wordt door de deelnemende gemeenten gezamenlijk bepaald.
Debat over maatwerk versus standaardisatie
Naast de financiële discussie speelt een inhoudelijke zorg over de uitvoering van beleid. In de stukken over WIL wordt gesproken over meer werken met zogenoemde confectie: een richting waarbij vaker wordt gekozen voor gestandaardiseerde oplossingen in plaats van telkens individuele maatwerktrajecten. De gemeente Nieuwegein plaatst daar expliciet kanttekeningen bij.
Het college wijst erop dat veel cliënten voor wie WIL taken uitvoert problemen op meerdere levensdomeinen simultaan hebben. Volgens de gemeentelijke stukken is er daarom behoefte aan voldoende ruimte voor individuele dienstverlening, omdat gestandaardiseerde aanpakken het risico in zich dragen dat samenhangende problemen niet adequaat worden aangepakt.
Besluitvorming en vervolgstappen
Het voorstel om de extra bijdrage van € 226.681 te verwerken in de gemeentelijke bestuursrapportage ligt er voor behandeling. De gemeenteraad van Nieuwegein moet nog definitief besluiten over de wijziging. Voor WerkwIJSS geldt dat hoewel voor 2027 een sluitende begroting is opgenomen, de financiële risico’s niet volledig zijn verdwenen en de deelnemende gemeenten gezamenlijk moeten besluiten hoe het tekort van 2026 wordt gedekt.
- Extra bijdrage WIL voor Nieuwegein: € 226.681.
- Verwacht tekort WerkwIJSS (gezamenlijk): € 282.000.
- Vervolg: verwerking in bestuursrapportage en besluitvorming door de gemeenteraad.
De financiële tekorten hebben directe consequenties voor het lokale beleid rond werk en inkomen. Als gemeenteraadsleden kiezen voor het opvangen van tekorten vanuit bestaande reserves of lopende budgetten, kan dat gevolgen hebben voor andere lokale investeringen. Omgekeerd kan het verlangen naar meer maatwerk in de praktijk extra structurele middelen vereisen.
| Post | Bedrag | Status |
|---|---|---|
| Extra bijdrage WIL (Nieuwegein) | € 226.681 | Wordt verwerkt in bestuursrapportage; raadsbesluit vereist |
| Tekort WerkwIJSS (gezamenlijk) | € 282.000 | Verdeling over deelnemende gemeenten nog onduidelijk |
Bij politieke partijen en raadsleden zal de komende periode aandacht uitgaan naar zowel de financiële afhandeling als de kwaliteit van de dienstverlening. Voor inwoners die afhankelijk zijn van bijstands- of werkvoorzieningen staat veel op het spel: keuzes over standaardisering of maatwerk vertalen zich direct in de ervaring en resultaten van ondersteuning.
De gemeenteraad behandelt de voorstellen in de komende raadsvergadering; tot die tijd blijven de bedragen onderdeel van de begrotingsdiscussie en van de lopende afwegingen over prioritering binnen het lokale sociale domein.
