กรมทางหลวง (ทล.) เตรียมขยายและพัฒนา ทางหลวงหมายเลข 4156 สาย อำเภอเขาพนม จังหวัดกระบี่–อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช จากถนนเดิม 2 ช่องจราจรเป็น 4 ช่องจราจรเต็มแนว เพื่อตอบสนองปริมาณการจราจรที่เพิ่มขึ้นและยกระดับความปลอดภัยการเดินทางของประชาชนและการขนส่งสินค้าในภาคใต้
รายละเอียดโครงการและกรอบงบประมาณ
โครงการมีความยาวรวม 40.475 กิโลเมตร วงเงินรวมทั้งสิ้น 3,650 ล้านบาท แบ่งก่อสร้างเป็น 4 ตอน โดยมีรายละเอียดดังนี้
- ตอนที่ 1 ช่วง ตำบลเขาพนม–บ้านบางเหรียง ระยะทาง 11.5 กม. งบประมาณ 950 ล้านบาท ได้รับจัดสรรงบประมาณปีพ.ศ. 2570 อยู่ระหว่างการจัดกรรมสิทธิ์ที่ดินและเวนคืนบางส่วนเพื่อปรับแนวให้ได้มาตรฐาน
- ตอนที่ 2 ช่วง ตำบลสินปุน–อำเภอทุ่งใหญ่ (ครอบคลุมพื้นที่เขาพนมและทุ่งใหญ่) ระยะทาง 8.475 กม. งบประมาณ 750 ล้านบาท ได้รับงบประมาณปีพ.ศ. 2570 อยู่ระหว่างการจัดกรรมสิทธิ์ที่ดิน
- ตอนที่ 3 ช่วง บ้านบางเหรียง–ช่องฉันทนา ระยะทาง 9 กม. งบประมาณ 1,200 ล้านบาท ขณะนี้ออกแบบรายละเอียดเรียบร้อยและอยู่ในแผนพัฒนาทางหลวง
- ตอนที่ 4 ช่วง ช่องฉันทนา–ตำบลสินปุน ระยะทาง 11.5 กม. งบประมาณ 750 ล้านบาท อยู่ในพื้นที่อำเภอเขาพนม ออกแบบรายละเอียดแล้วและบรรจุในแผนพัฒนาทางหลวงพ.ศ. 2571–2575
เหตุผลเชิงนโยบายและผลกระทบต่อการขนส่ง
ทล.ระบุว่า ปัจจุบัน ทล.4156 เป็นเส้นทางสำคัญเชื่อมระหว่างจังหวัดกระบี่กับนครศรีธรรมราช แต่เป็นถนน 2 ช่องจราจร มีลักษณะเป็นเนินเขาและทางโค้งหลายช่วง ขณะที่ปริมาณการจราจรมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยมีรถขนาดใหญ่ผ่านเส้นทางราว 11.87% ของปริมาณทั้งหมด
การขยายเป็น 4 ช่องจราจรตลอดแนวตั้งเป้าเพื่อรองรับปริมาณผู้ใช้ที่เพิ่มขึ้น ลดปัจจัยเสี่ยงด้านอุบัติเหตุ เพิ่มความสะดวกในการขนส่งสินค้าเกษตรและการค้าระหว่างพื้นที่ รวมทั้งส่งเสริมการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวที่เชื่อมต่อโครงข่ายถนนหลักของภาคใต้
ด้านการออกแบบและสิ่งแวดล้อม
แบบการก่อสร้างออกแบบให้สอดคล้องกับสภาพพื้นที่ทั้งช่วงราบ เนินเขา ชุมชน และพื้นที่เกษตรกรรม โดยมีการวางระบบกลับรถทั้งระดับพื้นและแบบลอดใต้สะพาน รวมถึงระบบระบายน้ำที่ออกแบบให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่
อย่างไรก็ตาม เส้นทางในบางช่วงจำเป็นต้องดำเนินการจัดกรรมสิทธิ์ที่ดินและเวนคืนเพื่อปรับแนวเส้นทางให้ได้มาตรฐาน ขณะเดียวกันมีบางตอนที่แนวเส้นทางพาดผ่านพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 2 บริเวณ กม.14+000–กม.20+000 จึงได้มีการเสนอรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) ต่อคณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (คชก.) เพื่อพิจารณาแนวทางการบริหารจัดการผลกระทบต่อระบบนิเวศและการใช้ประโยชน์ที่ดิน
ตารางสรุปตอนงานก่อสร้าง
| ตอน | ช่วง | ระยะทาง (กม.) | งบประมาณ (ล้านบาท) | สถานะ |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ต.เขาพนม–บ้านบางเหรียง | 11.5 | 950 | จัดกรรมสิทธิ์ที่ดิน/เวนคืน |
| 2 | ต.สินปุน–อ.ทุ่งใหญ่ | 8.475 | 750 | จัดกรรมสิทธิ์ที่ดิน |
| 3 | บ้านบางเหรียง–ช่องฉันทนา | 9 | 1,200 | ออกแบบเรียบร้อย |
| 4 | ช่องฉันทนา–ต.สินปุน | 11.5 | 750 | ออกแบบเรียบร้อย/บรรจุแผน 2571–2575 |
ผลกระทบต่อชุมชนและข้อท้าทาย
การขยายถนนต้องอาศัยการจัดกรรมสิทธิ์ที่ดินและเวนคืนซึ่งอาจกระทบต่อที่อยู่อาศัยและพื้นที่เกษตรของประชาชนในแนวเส้นทาง หากไม่บริหารจัดการอย่างรัดกุมจะส่งผลต่อความเป็นอยู่ของชุมชนและกระบวนการอนุญาตก่อสร้าง ทั้งนี้การเสนอ EIA ต่อคชก.เป็นกระบวนการสำคัญที่จะชี้ให้เห็นมาตรการลดผลกระทบต่อระบบนิเวศและชุมชนท้องถิ่น
สำหรับกรอบเวลา ทล.ระบุว่า ตอนที่ได้รับงบประมาณในปีพ.ศ. 2570 คาดว่าจะใช้เวลาก่อสร้างประมาณ 2 ปีต่อช่วง ส่วนอีกสองตอนที่บรรจุในแผนพัฒนาทางหลวงพ.ศ. 2571–2575 จะดำเนินการตามแผนที่วางไว้
บทสรุป
โครงการขยาย ทล.4156 เป็นการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานที่มีมูลค่ามหาศาลสำหรับพื้นที่กระบี่และนครศรีธรรมราช ทั้งในมิติการขนส่งสินค้า การท่องเที่ยว และความปลอดภัยของผู้ใช้เส้นทาง แต่ประเด็นการจัดกรรมสิทธิ์ที่ดิน ผลกระทบต่อพื้นที่ลุ่มน้ำ และความจำเป็นในการผ่านการพิจารณา EIA เป็นปัจจัยสำคัญที่ต้องได้รับการบริหารจัดการอย่างโปร่งใสและมีส่วนร่วมจากชุมชน เพื่อให้การก่อสร้างเกิดประโยชน์ต่อเศรษฐกิจท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
