ราคาข้าวเปลือกอุทัยธานีพุ่ง ตันละสูงสุด 9,200 บาท แต่ผลผลิตลดจากภัยแล้ง-น้ำท่วม

อุทัยธานี — บรรยากาศการรับซื้อข้าวเปลือกในพื้นที่อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี คึกคักขึ้น หลังราคารับซื้อปรับตัวสูง โดยเคลื่อนไหวอยู่ระหว่าง ตันละ 8,000–9,200 บาท ขึ้นอยู่กับเกรดและระดับความชื้นของเมล็ดข้าว ทำให้เกษตรกรในพื้นที่มีรายได้ต่อหน่วยเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา

สถานการณ์รับซื้อในท้องที่

ผู้สื่อข่าวลงพื้นที่จุดรับซื้อบริเวณบ้านคอดยาง อำเภอทัพทัน พบว่าเกษตรกรทยอยนำข้าวเปลือกมาจำหน่ายทั้งด้วยรถบรรทุก 6 ล้อ และรถกระบะ จุดรับซื้อได้มีการตรวจวัดเปอร์เซ็นต์ความชื้นและตรวจคุณภาพเมล็ดข้าวอย่างละเอียดก่อนประเมินราคา เพื่อแยกเกรดและกำหนดราคาจำหน่ายต่อไป

ผู้ประกอบการรับซื้อรายหนึ่งในพื้นที่ระบุว่า ขณะนี้มีพ่อค้าจากนอกพื้นที่เข้ามาแข่งขันรับซื้อ เนื่องจากหลายจังหวัดอื่นเริ่มสิ้นสุดฤดูกาลเก็บเกี่ยวแล้ว ส่งผลให้กำลังซื้อจากนอกพื้นที่เข้ามากดราคาหรือแย่งซื้อทำให้ราคาขยับสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

ราคาดี แต่ปริมาณลด

แม้ราคาต่อหน่วยจะน่าพอใจ แต่เกษตรกรจำนวนมากยังเผชิญปัญหาผลผลิตลดลง ส่งผลให้ปริมาณข้าวที่นำมาจำหน่ายไม่มากนัก สาเหตุหลักมาจากสภาพอากาศที่แปรปรวนในฤดูกาลเพาะปลูกที่ผ่านมา ได้แก่ ระยะฝนทิ้งช่วงตั้งแต่ต้นฤดูและฝนตกหนักบางช่วงจนเกิดน้ำท่วมขังในนาข้าว

ปัญหาเหล่านี้ทำให้ต้นข้าวบางส่วนเหี่ยวตาย ขณะที่บางแปลงมีความไม่สม่ำเสมอของการออกดอกและการสุก ทำให้เมล็ดข้าวในแปลงเดียวกันสุกไม่พร้อมกัน เมื่อเกษตรกรนำมาจำหน่ายต้องได้รับราคาตามเกรดและสภาพจริงของเมล็ด

มุมมองผู้ค้าและเกษตรกร

นายอนุศิษฐ์ (สงวนนามสกุล) ผู้ประกอบการจุดรับซื้อข้าวเปลือกให้ข้อมูลว่า จุดรับซื้อจะรวบรวมข้าวเปลือกจากเกษตรกรก่อนส่งต่อไปยังโรงสีขนาดใหญ่ และปัจจุบันเห็นการเข้ามาของพ่อค้านอกพื้นที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ผลักดันให้ราคาปรับตัวสูงขึ้น

ด้านเกษตรกรยอมรับว่าราคาในปีนี้ดีกว่าปีก่อน แต่ภาพรวมรายได้ไม่ได้เพิ่มขึ้นตามราคาต่อหน่วยอย่างเท่าตัว เนื่องจากปริมาณที่ลดลง หากสถานการณ์ภัยแล้งและน้ำท่วมยังคงเกิดขึ้นต่อเนื่อง ความไม่แน่นอนด้านผลผลิตจะยังเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อรายได้ของครัวเรือนเกษตรกรรม

• ราคาข้าวเปลือก ณ จุดรับซื้อ: ตันละ 8,000–9,200 บาท
• ปัจจัยกดดันผลผลิต: ฝนทิ้งช่วง สลับกับฝนหนักทำให้น้ำท่วมขัง
• แรงซื้อจากภายนอก: พ่อค้านอกพื้นที่เข้ามาแย่งซื้อหลังหลายจังหวัดเก็บเกี่ยวจบ

ผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานและท้องถิ่น

ราคาที่สูงขึ้นอาจสร้างรายได้ต่อหน่วยให้แก่เกษตรกร แต่หากปริมาณผลผลิตลดลง อุปทานรวมของข้าวในพื้นที่จะลดตามไปด้วย ส่งผลต่อการจัดเก็บของโรงสีและการส่งออกหากเป็นข้าวเพื่อการค้าระดับใหญ่ นอกจากนี้ แรงกดดันจากพ่อค้านอกพื้นที่อาจทำให้เกษตรกรรายย่อยได้รับข้อเสนอที่แตกต่างกันไปในแต่ละจุดรับซื้อ ทั้งนี้การตรวจวัดความชื้นและคุณภาพเมล็ดข้าวอย่างเป็นมาตรฐานจึงมีความสำคัญต่อความเป็นธรรมในการซื้อขาย

สำหรับเกษตรกรและผู้ประกอบการท้องถิ่น การติดตามสภาพอากาศ การบริหารจัดการน้ำในระบบชลประทาน รวมทั้งการแบ่งเก็บเมล็ดข้าวตามเกรดก่อนจำหน่าย จะช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มความแน่นอนในการขายได้บ้าง อย่างไรก็ตาม หากต้องการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างจำเป็นต้องอาศัยมาตรการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น การช่วยเหลือด้านการจัดการน้ำ การสนับสนุนพันธุ์พืชทนแล้ง และการส่งเสริมการเก็บรักษาที่เหมาะสม เพื่อให้เกษตรกรสามารถรักษารายได้ในระยะยาว

ภาพรวมในพื้นที่อุทัยธานีจึงเป็นการผสมกันระหว่างข่าวดีด้านราคาและความท้าทายด้านปริมาณ ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยการประเมินและการวางมาตรการทั้งจากภาคการค้าและภาครัฐเพื่อบรรเทาความเสี่ยงในอนาคต