ปัญหาการจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายและการตรวจสอบจากหน่วยงานกำกับ
องค์การบริหารส่วนจังหวัดสระบุรี (อบจ.สระบุรี) กำลังตกเป็นเป้าการเฝ้าตรวจจากคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) หลังจากมีการเปิดเผยว่ามีการจัดซื้อลู่วิ่งสายพานแข็งราคาสูงถึง 880,000 บาท หนึ่งในเครื่องออกกำลังกายที่มีราคาสูงสุดของโครงการศูนย์เสริมสร้างสุขภาพประชาชนและผู้สูงอายุที่ อบจ.จัดตั้งขึ้นในพื้นที่ต่างอำเภอของจังหวัด
งบประมาณโครงการและเป้าหมายการก่อสร้าง
โครงการดังกล่าวมีการจัดสรรงบประมาณเพื่อสร้างศูนย์ฟิตเนสรวม 15 แห่ง โดยใช้งบประมาณแห่งละ 30 ล้านบาท เพื่อให้ประชาชนทุกอำเภอสามารถเข้าถึงการส่งเสริมสุขภาพ อย่างไรก็ตาม การเลือกสรรสเปกของเครื่องออกกำลังกาย รวมถึงราคาที่สูงของอุปกรณ์บางประเภท กลับทำให้เกิดคำถามจากหน่วยงานกำกับดูแลเกี่ยวกับความจำเป็นและความคุ้มค่าต่อการใช้งบประมาณภาครัฐ
ข้อชี้แจงจาก อบจ. และข้อสังเกตของ ป.ป.ช.
ด้านนายธนกฤต อัตถะสัมปุณณะ รองนายก อบจ.สระบุรี ให้ข้อมูลว่า การจัดซื้อได้กำหนดสเปกของเครื่องออกกำลังกายให้สอดคล้องกับมาตรฐานเดียวกับการกีฬาแห่งประเทศไทย (กกท.) โดยยืนยันว่าเครื่องที่จัดซื้อมีคุณสมบัติรวมถึงระบบวัดอัตราการเต้นของหัวใจเพื่อการดูแลผู้สูงอายุ และราคาที่ อบจ.ซื้อเป็นราคาต่ำกว่าที่ กกท. และกรุงเทพมหานคร เคยจัดซื้อไว้
"จัดซื้อเครื่องออกกำลังกายสเปกเดียวกับการกีฬาแห่งประเทศไทย...มีเครื่องวัดอัตราการเต้นของหัวใจ ดูแลและคุ้มครองผู้สูงอายุ" — นายธนกฤต อัตถะสัมปุณณะ
อย่างไรก็ตาม ผู้อำนวยการ ป.ป.ช. ประจำจังหวัดสระบุรี ให้ข้อสังเกตว่า การยึดสเปกที่เทียบเท่ากับอุปกรณ์สำหรับนักกีฬา อาจเป็นการกำหนดสเปกที่สูงเกินความจำเป็นสำหรับการใช้งานในชุมชนและของผู้สูงอายุ ซึ่งอาจส่งผลให้มีผู้เสนอราคาน้อยราย และลดการแข่งขันในการจัดซื้อจัดจ้าง
ประเด็นการกำหนดสเปกและผลต่อการแข่งขันราคา
ตัวแทน ป.ป.ช. ระบุว่า หากต้องการเพิ่มความโปร่งใสและเพิ่มจำนวนผู้เข้าประมูล ควรกำหนดสเปกที่เหมาะสมกับการใช้งานจริงของประชาชนและผู้สูงอายุ มากกว่าจะยึดตามมาตรฐานอุปกรณ์สำหรับนักกีฬาโดยตรง ซึ่งอาจเปิดช่องให้มีการตั้งสเปกสูงจนปิดกั้นผู้ประกอบการรายเล็ก รายกลาง ที่อาจเสนอราคาต่ำกว่าแต่คุณภาพเพียงพอสำหรับการใช้งานในชุมชน
ข้อมูลเชิงตัวเลขของโครงการ
| รายการ | จำนวน/ราคา |
|---|---|
| จำนวนศูนย์ฟิตเนส | 15 แห่ง |
| งบประมาณต่อแห่ง | 30,000,000 บาท |
| ราคาลู่วิ่งสายพานแข็งที่ถูกตั้งคำถาม | 880,000 บาท |
ผลกระทบต่อความเชื่อมั่นและการใช้งบประมาณท้องถิ่น
การที่หน่วยงานกำกับตรวจสอบเข้ามาตรวจสอบโครงการในลักษณะนี้มีผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนต่อการใช้งบประมาณท้องถิ่น หากพบว่าการกำหนดสเปกไม่สอดคล้องกับความต้องการใช้งานจริง อาจนำไปสู่การทบทวนการจัดซื้อ รวมถึงการเรียกคืนหรือปรับปรุงการจัดซื้อในอนาคต ทั้งนี้ การใช้เครื่องมือที่มีราคาสูงควรมีหลักฐานการเปรียบเทียบสเปกและความจำเป็นที่ชัดเจน เพื่ออธิบายเหตุผลการจัดซื้อแก่สาธารณะ
ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อความโปร่งใส
- ทบทวนสเปกเครื่องออกกำลังกายให้สอดคล้องกับผู้ใช้งานกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ประชาชนทั่วไปและผู้สูงอายุ
- เปิดเผยเอกสารการเปรียบเทียบราคาจากหน่วยงานอื่นและหลักฐานความจำเป็นของสเปกที่ใช้
- กำหนดกระบวนการคัดเลือกผู้จำหน่ายที่ส่งเสริมการแข่งขันและความหลากหลายของผู้เสนอราคา
ขณะนี้ อบจ.สระบุรีได้ชี้แจงต่อ ป.ป.ช. และสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) รวมทั้งคณะกรรมาธิการที่เกี่ยวข้องของสภาผู้แทนราษฎรแล้ว ผู้ตรวจสอบจะพิจารณาว่าการกำหนดสเปกและการจัดซื้อเป็นไปตามหลักความโปร่งใสและความคุ้มค่าหรือไม่ ผลการตรวจสอบครั้งนี้ จะเป็นบรรทัดฐานสำคัญสำหรับการวางนโยบายจัดซื้ออุปกรณ์สาธารณสุขและสุขภาพในพื้นที่อื่น ๆ ต่อไป
