เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม คณะเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) นำโดยนายเกียรติศักดิ์ พุฒพันธุ์ รองเลขาธิการ ลงพื้นที่ตรวจติดตามการใช้งบประมาณโครงการติดตั้งครุภัณฑ์กีฬาและก่อสร้างศูนย์เสริมสร้างสุขภาพประชาชนและผู้สูงอายุ ในจังหวัดสระบุรี โดยตรวจสอบศูนย์แห่งหนึ่งในเทศบาลตำบลแสลงพัน อำเภอวังม่วง และอีกแห่งในเทศบาลมวกเหล็ก อำเภอมวกเหล็ก
ภาพรวมโครงการและมูลค่า
สถาบันทั้งสองเป็นอาคารออกกำลังกายในร่ม มีการติดตั้งเครื่องปรับอากาศและเครื่องออกกำลังกายหลายรายการ โครงการจัดซื้อจัดจ้างดังกล่าวดำเนินการโดยองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) สระบุรี ก่อนส่งมอบให้เทศบาลท้องถิ่นดูแลต่อ โดยข้อมูลที่ตรวจสอบได้ระบุว่า โครงการนี้รวมการจัดหาและจัดจ้างบุคลากรประจำศูนย์ เช่น เทรนเนอร์ เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย และเจ้าหน้าที่ทำความสะอาด ตลอดจนงานบำรุงรักษาและการกำกับติดตาม
ข้อมูลที่ ป.ป.ช.เปิดเผยระบุว่ามีการจัดหาเครื่องออกกำลังกายจำนวนรวม 30 รายการ แยกเป็นหมวดเครื่องฝึกสมรรถภาพหัวใจและหมวดเครื่องออกกำลังกายสำหรับผู้สูงอายุ โดยในหมวดเครื่องฝึกสมรรถภาพหัวใจพบว่าเป็นลู่วิ่งแบบสายพานแข็งจำนวน 3 เครื่อง และแบบสายพานอีก 4 เครื่อง ซึ่งจากการตรวจสอบพบว่าลู่วิ่งแต่ละเครื่องมีราคาอยู่ที่ 8.8 แสนบาท
งบประมาณตามปีงบประมาณ
โครงการก่อสร้างศูนย์เสริมสร้างสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุและการติดตั้งครุภัณฑ์ในพื้นที่จังหวัดสระบุรี ดำเนินการรวม 15 แห่ง ใน 3 ปีงบประมาณ รวมมูลค่ากว่า 460,669,700 บาท สรุปตามปีงบประมาณดังนี้
| ปีงบประมาณ | จำนวนแห่ง | มูลค่า (บาท) |
|---|---|---|
| พ.ศ. 2563 | 3 แห่ง | 91,280,030 |
| พ.ศ. 2564 | 9 แห่ง | 269,399,777 |
| พ.ศ. 2568 | 3 แห่ง | 99,989,900 |
ข้อกังวลด้านการใช้งานและบำรุงรักษา
จากการสำรวจหน่วยงานพบว่า ศูนย์ที่ตรวจสอบมีผู้มาใช้บริการเฉลี่ยวันละประมาณ 40–50 ราย โดยเป็นกลุ่มข้าราชการเกษียณและผู้สูงอายุเป็นส่วนใหญ่ เครื่องมือมีความทันสมัยและสมรรถภาพสูง เหมาะกับการส่งเสริมการออกกำลังกายแก่ผู้สูงอายุ แต่ ป.ป.ช.แสดงความกังวลเรื่องภาระการบำรุงรักษาหลังจากส่งมอบให้ท้องถิ่น
“การติดตามให้การใช้จ่ายงบประมาณของรัฐเกิดความคุ้มค่าและสมเหตุสมผล ประชาชนได้ประโยชน์อย่างแท้จริง”
คำกล่าวข้างต้นสะท้อนการเน้นย้ำของ ป.ป.ช.ต่อความจำเป็นที่งบประมาณต้องให้ผลประโยชน์ต่อสาธารณะ ไม่ใช่เพียงการจัดซื้ออุปกรณ์มูลค่าสูง แต่ต้องคำนึงถึงความยั่งยืนด้านการซ่อมบำรุงและภาระค่าไฟฟ้าที่จะเกิดขึ้นกับเทศบาลผู้รับมอบ
- เครื่องลู่วิ่งราคาสูงต่อเครื่อง คือ 8.8 แสนบาท ทำให้เกิดคำถามเรื่องความคุ้มค่าเมื่อเทียบกับกลุ่มผู้ใช้หลัก
- ภาระการบำรุงรักษาตกไปที่เทศบาล ซึ่งอาจมีงบจำกัดและต้องวางแผนเรื่องการซ่อมบำรุงระยะยาว
- ความเหมาะสมของอุปกรณ์ต่อกลุ่มผู้สูงอายุและการบริหารจัดการพลังงานเป็นประเด็นสำคัญ
ความหมายต่อการบริหารงบประมาณท้องถิ่น
กรณีนี้ชี้ให้เห็นช่องว่างเชิงการบริหารระหว่างการจัดซื้อโดยหน่วยระดับจังหวัดกับการรับผิดชอบระยะยาวโดยหน่วยระดับเทศบาล หากไม่มีการวางแผนบำรุงรักษาและบริหารพลังงานที่ชัดเจน ทรัพย์สินที่ซื้อมาอาจลดประสิทธิภาพหรือสร้างภาระงบประมาณให้หน่วยท้องถิ่นในอนาคต
ป.ป.ช.ระบุว่าจะติดตามให้การใช้จ่ายและการส่งมอบดำเนินไปอย่างสมเหตุสมผล เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อประชาชนจริง ทั้งในด้านการใช้งานและการบริหารทรัพยากรในระยะยาว
สำหรับผู้เกี่ยวข้องในระดับท้องถิ่นและผู้กำหนดนโยบาย ข้อเรียกร้องจากการตรวจสอบครั้งนี้คือการประเมินความคุ้มค่าเชิงเศรษฐศาสตร์ของครุภัณฑ์ ประเมินต้นทุนบำรุงรักษา และเตรียมมาตรการรองรับค่าใช้จ่ายระยะยาว ก่อนการอนุมัติงบลงทุนในโครงการลักษณะเดียวกันต่อไป
