อุดรธานีเร่งจัดชุดโครงการรับ ครม.สัญจร ลุ้นกรอบงบเร่งด่วน-เมกะโปรเจ็กต์

จังหวัดเร่งตั้งรับก่อนเวทีรัฐบาล

การเตรียมความพร้อมของจังหวัดอุดรธานีเพื่อรองรับการประชุมคณะรัฐมนตรีอย่างเป็นทางการนอกสถานที่ หรือ ครม.สัญจร กำลังเข้าสู่ช่วงรวบรวมและกลั่นกรองข้อเสนอสำคัญ โดยจังหวัดและภาคเอกชนต้องจัดทำบัญชีโครงการที่ต้องการผลักดันเข้าสู่การพิจารณาของรัฐบาล ทั้งงานที่หวังให้เริ่มได้ในระยะสั้น และโครงการลงทุนขนาดใหญ่ที่ต้องอาศัยการวางแผนต่อเนื่องหลายปี

สาระสำคัญไม่ได้อยู่เพียงการจัดเตรียมสถานที่หรือกำหนดวาระการประชุม แต่คือการทำให้ข้อเสนอของพื้นที่มีความพร้อมเพียงพอที่จะเข้าสู่กระบวนการตัดสินใจของส่วนกลาง จังหวัดจึงต้องประสานหน่วยงานภาครัฐ ภาคธุรกิจ และกลไกการพัฒนาเศรษฐกิจในพื้นที่ เพื่อรวบรวมปัญหาและโครงการที่มีความจำเป็นอย่างเป็นระบบ

สองแนวทางที่ต้องจับตา

ประเด็นที่ยังอยู่ในความสนใจคือ รัฐบาลจะใช้หลักเกณฑ์การพิจารณาโครงการแบบมาตรฐานเดิม หรือจะปรับไปใช้แนวทางที่เปิดให้พิจารณาข้อเสนอในภาพรวมมากขึ้น ตามบทเรียนจากการประชุม ครม.สัญจรที่จังหวัดสงขลา ซึ่งฝ่ายเลขานุการการประชุมนำมาเป็นข้อมูลประกอบการวางแผนของอุดรธานี

“สงขลาโมเดล”

ในทางปฏิบัติ แนวทางดังกล่าวหมายถึงการไม่ได้แยกวงเงินสำหรับโครงการเร่งด่วนออกเป็นสัดส่วนตายตัวของแต่ละจังหวัด แต่เปิดให้ข้อเสนอต่าง ๆ เข้าสู่การกลั่นกรองร่วมกัน ภายใต้การพิจารณาความเหมาะสม ความพร้อม และความสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาล อย่างไรก็ตาม แหล่งข้อมูลไม่ได้ระบุว่าการประชุมที่อุดรธานีจะใช้รูปแบบนี้เป็นข้อยุติแล้ว จึงยังต้องติดตามหลักเกณฑ์อย่างเป็นทางการ

กรอบโครงการเร่งด่วนต้องพร้อมทำจริง

หากยึดแนวทางมาตรฐานเดิม โครงการเร่งด่วน หรือโครงการที่มักเรียกว่า “ควิกวิน” จะถูกแบ่งเป็นข้อเสนอระดับจังหวัดและระดับกลุ่มจังหวัด โดยมีกรอบวงเงินไม่เกิน 50 ล้านบาทต่อจังหวัด และไม่เกิน 50 ล้านบาทต่อกลุ่มจังหวัด สำหรับส่วนที่เป็นโครงการกลุ่มจังหวัดนั้น วงเงินจะเป็นกรอบร่วมของจังหวัดสมาชิก ไม่ใช่งบประมาณที่แยกให้แต่ละจังหวัดโดยอัตโนมัติ

เงื่อนไขสำคัญคือ โครงการต้องมีความพร้อมเริ่มดำเนินการได้ทันที และควรแล้วเสร็จภายใน 1 ปีงบประมาณ จังหวัดจึงไม่สามารถเสนอเพียงแนวคิดกว้าง ๆ แล้วรอจัดทำรายละเอียดภายหลังได้ แต่ต้องเตรียมเอกสารทางเทคนิคและข้อมูลประกอบให้ครบถ้วน เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถตรวจสอบและพิจารณาได้

• แบบรูปรายการและแบบแปลนของงาน
• ประมาณการค่าใช้จ่ายและรายการคำนวณปริมาณงานกับราคาก่อสร้าง หรือ บีโอคิว
• เอกสารประมาณราคาตามแบบ ปร.4-5
• หลักฐานการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนในพื้นที่

จากจังหวัดสู่การกลั่นกรองหลายชั้น

เมื่อจัดทำข้อเสนอแล้ว โครงการจะต้องผ่านขั้นตอนพิจารณาตามลำดับ เริ่มจากการเสนอเข้าสู่คณะกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชนเพื่อพัฒนาและแก้ไขปัญหาทางเศรษฐกิจ หรือ กรอ.จังหวัด จากนั้นจึงส่งต่อให้คณะกรรมการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการ หรือ ก.บ.จ. พิจารณาในกรณีโครงการระดับจังหวัด ส่วนข้อเสนอที่เกี่ยวข้องกับหลายจังหวัดจะเข้าสู่การพิจารณาของ ก.บ.ก. ตามลำดับ

ขั้นตอนดังกล่าวทำให้การจัดทำโครงการรับ ครม.สัญจรต้องพิจารณามากกว่าความต้องการเฉพาะหน้า เพราะข้อเสนอจำเป็นต้องผ่านทั้งมิติความคุ้มค่า ความพร้อมด้านงบประมาณ ผลกระทบต่อประชาชน และความสอดคล้องกับแผนพัฒนาของจังหวัดหรือกลุ่มจังหวัด หากเอกสารไม่ครบหรือยังไม่มีความพร้อมด้านแบบงานและราคา ก็อาจไม่สามารถเดินหน้าได้ทันตามกรอบเวลา

เมกะโปรเจ็กต์มุ่งแก้โจทย์โครงสร้าง

นอกจากงานเร่งด่วนแล้ว อุดรธานียังเตรียมข้อเสนอเชิงนโยบายและโครงการระยะยาว ซึ่งเป็นงานขนาดใหญ่หรือโครงการที่มีวงเงินเกินกว่ากรอบเร่งด่วน เป้าหมายครอบคลุมการยกระดับเศรษฐกิจ การค้า การเกษตร และการเชื่อมโยงการค้าชายแดนของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน

โครงการประเภทนี้จะไม่จำกัดอยู่เฉพาะการขอใช้งบประมาณเร่งด่วน แต่สามารถผลักดันผ่านงบประมาณรายจ่ายประจำปี หรือเสนอให้กระทรวงและกรมที่มีหน้าที่รับผิดชอบโดยตรงพิจารณา การดำเนินงานจึงต้องอาศัยแผนระยะยาวและความต่อเนื่องของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่เพียงผลการตัดสินใจจากการประชุมครั้งเดียว

โอกาสทางเศรษฐกิจต้องมาพร้อมการคัดเลือก

การประชุม ครม.สัญจรเปิดโอกาสให้อุดรธานีสื่อสารปัญหาและศักยภาพของพื้นที่ต่อรัฐบาลโดยตรง โดยเฉพาะบทบาทของจังหวัดในฐานะศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของภาคอีสานตอนบน และจุดเชื่อมโยงกิจกรรมการค้า การเกษตร และชายแดน แต่ในอีกด้านหนึ่ง เวทีดังกล่าวย่อมมีข้อจำกัดด้านงบประมาณและจำนวนโครงการที่สามารถผลักดันได้

ดังนั้น การทำบัญชีโครงการหรือ “คลังโครงการ” จึงมีความสำคัญต่อการจัดลำดับความจำเป็น จังหวัดต้องแยกให้ชัดว่าเรื่องใดแก้ปัญหาได้เร็ว เรื่องใดต้องใช้การลงทุนระยะยาว และเรื่องใดควรเสนอผ่านกระทรวงหรือหน่วยงานเจ้าภาพโดยตรง การคัดเลือกที่มีเหตุผลจะช่วยลดการเสนอรายการซ้ำซ้อน และทำให้ข้อเสนอสะท้อนปัญหาที่ประชาชนได้รับผลกระทบจริง

สิ่งที่ประชาชนควรติดตาม

ระยะต่อไปจึงต้องติดตามทั้งรายชื่อโครงการที่จังหวัดและภาคเอกชนเสนอ กระบวนการรับฟังความคิดเห็น และหลักเกณฑ์ที่รัฐบาลจะใช้ตัดสินใจเรื่องงบประมาณ หากใช้ระบบเดิม ข้อเสนอเร่งด่วนจะต้องแข่งขันอยู่ภายใต้กรอบวงเงินที่กำหนดไว้ แต่หากเปิดใช้แนวทางพิจารณาแบบภาพรวม ความสำคัญของโครงการ ความพร้อม และผลประโยชน์ต่อเศรษฐกิจในวงกว้างจะมีน้ำหนักมากขึ้น

สำหรับอุดรธานี ความท้าทายอยู่ที่การเปลี่ยนความต้องการของพื้นที่ให้เป็นโครงการที่มีรายละเอียดครบ ตรวจสอบได้ และเชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน การประชุม ครม.สัญจรจึงเป็นทั้งโอกาสในการขอรับการสนับสนุน และบททดสอบว่าจังหวัดสามารถรวมข้อเสนอจากหลายฝ่ายให้เป็นแผนพัฒนาที่มีลำดับความสำคัญชัดเจนเพียงใด