กรณีการจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายในโครงการศูนย์เสริมสร้างสุขภาพประชาชนและผู้สูงวัย ของ องค์การบริหารส่วนจังหวัดสระบุรี ถูกตั้งคำถามถึงความคุ้มค่าและผลกระทบทางงบประมาณต่อหน่วยงานท้องถิ่นที่รับถ่ายโอนการบริหารจัดการต่อไป หลังจากสื่อมวลชนรายงานว่ามีการจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายบางรายการที่มีราคาสูง โดยลู่วิ่งบางเครื่องมีราคาถึง 880,000 บาท
ข้อกังวลของ ป.ป.ช. ต่อภาระงบประมาณท้องถิ่น
สำนักงาน ป.ป.ช.ประจำจังหวัดสระบุรี ระบุว่าการจัดซื้อจัดจ้างอุปกรณ์ดังกล่าวยังขาดมาตรฐานกลาง ซึ่งอาจทำให้ท้องถิ่นที่รับถ่ายโอนต้องแบกรับค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการที่ไม่คาดคิด ข้อมูลจาก ป.ป.ช.ประเมินว่าแต่ละเทศบาลหรือองค์การบริหารส่วนตำบลที่รับไปดูแล อาจต้องใช้จ่ายในการบริหารและบำรุงรักษาประมาณ 70,000 บาทต่อเดือน หรือหากคิดเป็นรายปีเกือบ 1,000,000 บาท ต่อศูนย์
คำถามสำคัญที่ถูกยกขึ้นคือ งบประมาณก้อนดังกล่าวหากนำไปใช้ในกิจกรรมหรือบริการอื่นของท้องถิ่นซึ่งเกี่ยวข้องกับการยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนโดยตรง อาจให้ผลคุ้มค่ามากกว่าการยอมรับภาระจากการดูแลเครื่องมือที่ต้นทุนสูงและไม่มีมาตรฐานกลางรองรับ
คำชี้แจงจาก อบจ.สระบุรี
ฝ่ายบริหารของ อบจ.สระบุรี ยืนยันความจำเป็นและความคุ้มค่าของการลงทุน โดยระบุว่าแบบโครงการ อาคาร และจำนวนอุปกรณ์ถูกกำหนดให้เหมือนกันในทุกพื้นที่เพื่อความเท่าเทียม และแต่ละศูนย์จะมีบุคลากรประจำ ได้แก่ นักวิทยาศาสตร์การกีฬา 1 ตำแหน่ง, แม่บ้าน 1 ตำแหน่ง และ เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย 1 ตำแหน่ง เพื่อให้การให้บริการแก่ประชาชนมีความต่อเนื่อง
รองนายก อบจ.สระบุรี กล่าวว่าการส่งมอบศูนย์ให้เทศบาลและอบต.เป็นไปด้วยความมั่นใจว่าแต่ละหน่วยงานมีศักยภาพเพียงพอในการดูแล และ อบจ.มีแผนติดตามประมวลผลโครงการเป็นระยะ พร้อมยืนยันว่าโครงการผ่านการคิดอย่างรอบคอบและเป็นการใช้งบประมาณอย่างมีประสิทธิภาพ
ข้อมูลเชิงเทคนิคที่เกี่ยวข้อง
จากการลงพื้นที่ติดตามของคอลัมน์หมายเลข 7 พบว่าแต่ละศูนย์ใช้เงินจากงบประมาณรายได้ของแผนพัฒนาของ อบจ.สระบุรี และแต่ละแห่งจัดซื้อจำนวนอุปกรณ์รวม 104 รายการ ซึ่งทำให้ต้นทุนการดูแลรวมทั้งค่าไฟฟ้า ค่าน้ำ และการซ่อมบำรุงมีตัวเลขที่ต้องคำนวณอย่างรอบคอบก่อนการส่งมอบ
| รายการ | ข้อมูลที่ระบุ |
|---|---|
| ราคาลู่วิ่ง (ตัวอย่าง) | 880,000 บาท |
| จำนวนอุปกรณ์ต่อศูนย์ | 104 รายการ |
| ต้นทุนบริหาร/บำรุงรักษาต่อเดือน (ตาม ป.ป.ช.) | 70,000 บาท |
| ต้นทุนบริหาร/บำรุงรักษาต่อปี (โดยประมาณ) | เกือบ 1,000,000 บาท |
ผลกระทบต่อการบริหารท้องถิ่นและความต้องการมาตรฐานกลาง
กรณีนี้สะท้อนความจำเป็นของการมีมาตรฐานกลางด้านการจัดซื้อจัดจ้างอุปกรณ์ออกกำลังกายสำหรับหน่วยงานท้องถิ่น เพื่อป้องกันการใช้จ่ายงบประมาณที่อาจเกินความจำเป็นและลดความเสี่ยงที่พื้นที่ซึ่งมีงบประมาณจำกัดจะต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายซ้ำซ้อน นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้องกับการประเมินความต้องการของพื้นที่อย่างแท้จริง ว่ารูปแบบอาคารและจำนวนเครื่องมือที่จัดซื้อสอดคล้องกับการใช้งานจริงของประชาชนหรือไม่
ในมุมมองของการบริหารเงินสาธารณะ การจัดทำข้อมูลความต้องการและการคำนวณต้นทุนระยะยาวก่อนการจัดซื้อ เป็นขั้นตอนสำคัญที่หน่วยงานเจ้าของโครงการจำเป็นต้องดำเนินการเพื่อให้เกิดความเหมาะสมและประหยัดงบประมาณมากที่สุด
ข้อเสนอเชิงนโยบายและขั้นตอนปฏิบัติ
เพื่อบรรเทาความเสี่ยงและสร้างความโปร่งใสต่อไป หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพิจารณา:
- จัดทำมาตรฐานกลางสำหรับการจัดซื้ออุปกรณ์ออกกำลังกายประจำศูนย์
- ประเมินค่าใช้จ่ายระยะยาวก่อนการอนุมัติโครงการและก่อนส่งมอบให้ท้องถิ่น
- กำหนดรูปแบบการติดตามผลและการถ่ายทอดทุนในการซ่อมบำรุงระหว่าง อบจ. และท้องถิ่น
กรณีนี้เป็นตัวอย่างชัดเจนว่าการลงทุนด้านสุขภาพของภาครัฐต้องคำนึงถึงต้นทุนระยะยาวและความสามารถของหน่วยงานระดับท้องถิ่นในการบริหารจัดการ เพื่อให้การใช้งบประมาณสาธารณะเกิดประโยชน์สูงสุดแก่ประชาชน