จับตาเครือข่ายนอมินีอสังหาฯ ขยายวงจากพะงันสู่ภูเก็ต พังงา กระบี่ ตลาดท่องเที่ยวสั่นคลอน

การตรวจสอบเครือข่ายที่ใช้ นอมินี ในการถือครองอสังหาริมทรัพย์ของต่างชาติ ทยอยขยายวงจากเกาะพะงันไปสู่จังหวัดท่องเที่ยวและพื้นที่เศรษฐกิจ รวมถึง ภูเก็ต พังงา และ กระบี่ ซึ่งถือเป็นสัญญาณเตือนต่อความโปร่งใสของตลาดอสังหาริมทรัพย์และการบังคับใช้กฎหมายด้านการถือครองที่ดินในประเทศไทย

ภาพรวมการตรวจสอบและตัวเลขสำคัญ

จากการขยายผลการตรวจสอบเป็นหลายเฟส เจ้าหน้าที่พบหลักฐานการใช้บุคคลไทยเป็นตัวแทนถือหุ้น บริษัทบังหน้า และการนำบริษัทเข้าถือครองที่ดิน บ้านพักตากอากาศ และพูลวิลล่าในพื้นที่ท่องเที่ยว โดยสถิติที่เปิดเผยจากการตรวจสอบในช่วงก่อนหน้ามีการสะท้อนปริมาณทรัพย์สินและมูลค่าที่น่าสนใจ

• การกวาดล้างใน 5 เฟสแรก พบทรัพย์สินรวม 233 แปลง เนื้อที่รวมกว่า 160 ไร่ มูลค่ารวมเกิน 2,500 ล้านบาท
• เฟสล่าสุดที่หัวหินตรวจพบบริษัทต้องสงสัยอีก 33 บริษัท มูลค่าราว 300 ล้านบาท
• จุดเริ่มต้นที่พะงันมีการตรวจสอบบริษัทจำนวน 243 แห่ง พบ 27 แห่งที่เข้าข่ายต้องสงสัย และยึดโฉนดได้ 37 แปลง รวมพื้นที่กว่า 51 ไร่ มูลค่าประมาณ 150 ล้านบาท

ผลกระทบต่อภาคการท่องเที่ยวและตลาดท้องถิ่น

พื้นที่ที่เป็นเป้าหมายของการถือครองโดยนอมินีล้วนเป็นทำเลซึ่งพึ่งพารายได้จากการท่องเที่ยวและการลงทุนจากต่างชาติ การตรวจพบลักษณะการถือครองเช่นนี้อาจส่งผลในหลายมิติ ทั้งความเชื่อมั่นของนักลงทุนผู้ประกอบการท้องถิ่น และราคาที่ดินในระยะสั้นถึงปานกลาง

ประเด็นสำคัญคือ การที่ทรัพย์สินจำนวนมากถูกถือครองในรูปแบบไม่ชัดเจนอาจทำให้รัฐสูญเสียรายได้จากภาษี ค่าเช่าเชิงพาณิชย์ และสิทธิประโยชน์ด้านการวางผังเมือง นอกจากนี้ยังอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งกับชุมชนท้องถิ่นเมื่อการเข้าถึงที่ดินและทรัพยากรถูกจำกัดโดยเจ้าของที่เป็นบุคคลภายนอกที่ไม่แสดงตัวตนอย่างชัดเจน

ช่องว่างทางกฎหมายและแนวทางการเข้มงวด

ปัญหาการใช้ตัวแทนถือครองชี้ให้เห็นช่องว่างทั้งในกฎหมายและการบังคับใช้ ข้อจำกัดสำหรับต่างชาติในการถือครองอสังหาริมทรัพย์ส่งผลให้เกิดแรงจูงใจในการหาวิธีอำพรางกรรมสิทธิ์ โดยเฉพาะในกรณีที่มูลค่าการลงทุนสูงและมีผลตอบแทนจากการท่องเที่ยวชัดเจน

แนวทางที่ผู้เชี่ยวชาญและเจ้าหน้าที่มักเสนอ ได้แก่ การเสริมระบบตรวจสอบนิติบุคคลให้เข้มแข็งขึ้น การเชื่อมโยงฐานข้อมูลการถือครองที่ดินกับข้อมูลทะเบียนบริษัท และการเพิ่มบทลงโทษทั้งในเชิงแพ่งและอาญาสำหรับการจัดตั้งโครงสร้างเพื่อหลีกเลี่ยงข้อจำกัดทางกฎหมาย

ข้อมูลเชิงเปรียบเทียบ

สิ่งที่ภาคการท่องเที่ยวและประชาชนควรรู้

การติดตามการดำเนินการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นเรื่องสำคัญ สำหรับผู้ประกอบการ เจ้าของที่ดิน และประชาชนทั่วไป ควรให้ความสำคัญกับขั้นตอนการตรวจสอบกรรมสิทธิ์และความโปร่งใสของเอกสาร เพื่อป้องกันการตกเป็นเหยื่อของการทำธุรกรรมที่อาจมีแนวโน้มเป็นการลักลอบโอนที่ดิน

• ผู้ซื้อหรือผู้ลงทุนควรตรวจสอบโฉนดและประวัตินิติบุคคลอย่างรอบด้าน
• ชุมชนท้องถิ่นควรทำงานร่วมกับหน่วยงานรัฐเพื่อเฝ้าระวังการเปลี่ยนแปลงการถือครองที่ดิน
• รัฐควรเพิ่มความเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างกรมที่ดินกับทะเบียนธุรกิจและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

การขยายวงของเครือข่ายนอมินีจากเกาะพะงันสู่จังหวัดท่องเที่ยวอื่น ๆ เป็นสัญญาณชัดเจนว่าปัญหานี้ไม่ได้เป็นเหตุการณ์เชิงบุคคล แต่เป็นเรื่องเชิงระบบที่ต้องการการแก้ไขแบบบูรณาการ ทั้งในด้านกฎหมาย กลไกบังคับใช้ และการตระหนักรู้ของภาคประชาชนและภาคธุรกิจ