De landelijke overheid grijpt in bij het voornemen van provincie Noord-Brabant om de natuurvergunningen van vijf pluimveehouders in te trekken. Landbouwminister Jaimi van Essen schrijft in antwoorden op Kamervragen van BBB dat zulke intrekkingen pas aan de orde mogen komen nadat duidelijk is gemaakt dat alle alternatieve mogelijkheden om de stikstofuitstoot te verlagen zijn onderzocht en afgewogen.
Aanpak volgens het Remkes-rijtje
In zijn brief verwijst Van Essen expliciet naar de gebruikelijke volgorde uit het stikstofadvies van Johan Remkes: innoveren, extensiveren, omschakelen, verplaatsen en als allerlaatste optie stoppen. Dat betekent dat boeren eerst moeten worden onderzocht op mogelijke maatregelen om hun uitstoot te beperken voordat het bevoegd gezag een vergunning kan intrekken.
"Het is niet aan mij"
De minister benadrukt overigens dat in principe de provincie als bevoegd gezag verantwoordelijk is voor het uitgeven en handhaven van natuurvergunningen. "Het is niet aan mij om daar in individuele zaken een oordeel over te geven", schrijft Van Essen in zijn antwoorden. Tegelijkertijd heeft hij het provinciebestuur van Noord-Brabant gesproken om zijn standpunt te verduidelijken en te vragen alle opties zorgvuldig te wegen.
Rechtszaak en vervolg
Het Brabantse voornemen om vergunningen in te trekken volgt op een rechterlijke uitspraak na een zaak aangespannen door milieuorganisatie Mobilisation for the Environment (MOB). Provincie Noord-Brabant zegt zelf geen andere keuze te hebben dan het intrekkingsproces te starten, en stelde dat de uitstoot van de betreffende bedrijven zwaar drukt op nabijgelegen Natura 2000-gebieden.
Een poging tot gezamenlijk overleg tussen provincie, MOB en de boeren leidde niet tot een oplossing. De formele besluitvorming over intrekking staat gepland in oktober; tot die tijd kunnen de betrokken ondernemingen nog een uitkoopregeling accepteren of hun bedrijfsvoering aanpassen.
Politieke en praktische implicaties
De kwestie raakt aan een bredere onzekerheid in de agrarische sector. LTO en andere belangenorganisaties waarschuwen dat intrekkingsbesluiten precedentwerking kunnen hebben en ondernemers onzeker maken over de houdbaarheid van verleende vergunningen. Van Essen wil voorkomen dat provincies vaker in deze positie terechtkomen en verwijst naar voorstellen uit zijn eerdere stikstofbrief om dergelijke situaties te beperken.
- Wat de minister verlangt: alle mogelijkheden om uitstoot te verminderen onderzoeken voordat wordt ingetrokken;
- Voorlopige situatie: provincie start intrekkingsprocedure, formeel besluit in oktober;
- Opties voor boeren: uitkoop of ombouw van bedrijfsvoering tot die datum.
Vergadering en protestverwachting
Provinciale Staten van Noord-Brabant komt vrijdag in een ingelaste vergadering bijeen om het voornemen van Gedeputeerde Staten te bespreken. Naar verwachting zullen honderden boeren bij het provinciehuis in Den Bosch demonstreren tegen het intrekkingsvoorstel. Die demonstraties onderstrepen hoe gevoelig dit dossier is, niet alleen in Brabant maar ook in andere landbouwprovincies.
| Onderdeel | Status |
|---|---|
| Aantal betrokken bedrijven | 5 |
| Beoogd besluit | Intrekking natuurvergunningen (voorstel GS) |
| Juridische aanleiding | Uitspraak na zaak van MOB |
| Formele beslissing | Oktober (definitief besluit) |
Wat nu te verwachten is
In de komende weken ligt de bal bij twee partijen: de provincie moet aantonen waarom intrekking onvermijdelijk zou zijn, en de boeren moeten laten zien of er reële, technisch en financieel haalbare alternatieven bestaan om de uitstoot substantieel te verminderen. De minister wil dat beide kanten zorgvuldig doorlopen worden, met als doel het zoveel mogelijk voorkomen van intrekkingsbesluiten in de toekomst.
Voor de betrokken pluimveehouders betekent dit onzekerheid tot oktober, met praktische keuzes over uitkoop of omschakeling. Voor andere ondernemers in de sector is het zaak scherp te blijven kijken naar kansen om te innoveren of emissies te beperken: beleidswijzigingen of juridische uitspraken kunnen snel consequenties krijgen.
Als correspondent in Brabant hou ik in de komende dagen in de gaten hoe Provinciale Staten reageren, welke moties of amendementen er eventueel worden ingebracht en hoeveel boeren daadwerkelijk naar Den Bosch komen om te protesteren. Deze zaak laat zien dat stikstofbeleid plaatselijk en nationaal onlosmakelijk met elkaar verbonden blijft.
