De Nederlandse ondergrondse gasvoorraden zullen waarschijnlijk niet op tijd het streefvolume bereiken dat het kabinet voor deze winter heeft vastgesteld. Dat zegt een woordvoerster van Gasunie na berichtgeving over de vulsnelheid van de opslagen. Op 1 november zou er volgens de afspraak 115 terawattuur (TWh) gas in de Nederlandse cavernes en velden moeten liggen; nu staan de tellers aanzienlijk lager.
Actuele stand en oorzaken
Volgens het openbaar dashboard van Gasunie zijn de gezamenlijke ondergrondse gasopslagen in Nederland momenteel voor 45,3% gevuld. In die verhouding zijn de velden en cavernes van Norg, Grijpskerk, Alkmaar, Bergermeer en Zuidwending inbegrepen. Die vulling ligt duidelijk onder het gebruikelijke niveau voor deze periode van het jaar.
Een van de verklaringen is dat door de aanhoudend hoge gasprijs, mede veroorzaakt door de onrust rond de oorlog in Iran, marktpartijen minder prikkel hebben om volumes op te slaan. Daardoor is het economisch minder aantrekkelijk geworden om de voorraden tijdig aan te vullen. Begin april daalden de niveaus zelfs naar het laagste punt in zeker tien jaar.
Risico's en beleidskeuzes
Gasunie benadrukt dat de huidige situatie niet automatisch betekent dat er gegarandeerd een gastekort zal ontstaan voor de komende winter. De netbeheerder waarschuwt wel dat zonder extra maatregelen Nederland onvoldoende is beschermd tegen een scenario met een van de strengste winters uit de laatste dertig jaar.
"Concreet betekent deze situatie wel dat Nederland zonder aanvullend beleid onvoldoende is voorbereid op een scenario van een van deze strengste winters."
De Gasunie monitort continu en adviseert het ministerie over de vulling en de leveringszekerheid. Op basis van die adviezen moet energieminister Stientje van Veldhoven (D66) beslissingen nemen over mogelijke interveniërende stappen. Eerder dit jaar verzocht de minister staatsbedrijf EBN al hulp te bieden bij het bijvullen als marktpartijen te traag zouden ingrijpen.
Wat betekent dit praktisch voor Drenthe?
In Drenthe ligt de gasopslagplaats Norg, een van de locaties die meetelt in de landelijke berekening. Lager dan verwachte vullingen kunnen op papier de regionale aandacht vestigen op de beschikbaarheid van energie en het belang van crisisvoorbereiding. Voor huishoudens en bedrijven geldt momenteel nog geen acuut verbod op gebruik of leveringsbeperkingen, maar gemeenten en bedrijfsleven houden de voortgang nauwgezet in de gaten.
- Huidige vulling: 45,3% van de totale nationale capaciteit (inclusief Norg).
- Landelijk vuldoel 1 november: 115 TWh.
- Belangrijke risicofactor: hoge gasprijs waardoor opslag minder aantrekkelijk is voor marktpartijen.
Tabel: kerncijfers opslagen en doel
| Item | Waarde |
|---|---|
| Landelijk vuldoel (1 november) | 115 TWh |
| Huidige vulling | 45,3% |
| Belangrijke locaties | Norg, Grijpskerk, Alkmaar, Bergermeer, Zuidwending |
De Gasunie wil geen percentagekoppeling geven aan het vuldoel in termen van hoeveel procent van jaarlijkse vraag dit precies dekt, maar stelt dat het doel is gebaseerd op het gasverbruik in de strengste winters van de afgelopen dertig jaar. Dat maakt duidelijk dat de maatstaf is gericht op extreme weerscenario's, niet op een gemiddeld winterverbruik.
Volgende stappen en mogelijkheden
Als marktpartijen niet voldoende bijvullen, zijn er meerdere instrumenten die het kabinet en betrokken staatsbedrijven kunnen inzetten. Eerder dit jaar is al een voorstel gedaan om EBN in te schakelen om de opgaven aan te vullen. Exact welke aanvullende maatregelen nu aan de orde komen, hangt af van de conclusies uit de reguliere overleggen tussen Gasunie en het ministerie.
Voor inwoners in Drenthe en elders in Nederland is het belangrijkste praktische advies: houd de berichtgeving van uw energieleverancier en van lokale overheden in de gaten. Mocht de situatie verslechteren, dan zullen concrete maatregelen en communicatie volgen via landelijke en regionale kanalen.
De vulling van de gasopslagen blijft de komende weken een onderwerp van toezicht en debat. De uitkomst bepaalt in belangrijke mate hoe robuust Nederland deze winter doorkomt, vooral als de natuur zich van haar strengste kant toont.
