กระทรวงเกษตรลงนครพนม เร่งฟื้นอ่างเก็บน้ำ-วางแผนรับมือน้ำท่วม-น้ำแล้ง

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม ผู้บริหารกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ลงพื้นที่จังหวัดนครพนม เพื่อติดตามความคืบหน้าการพัฒนาแหล่งน้ำและแผนยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกรในพื้นที่อำเภอนาแก โดยเดินทางไปยังพื้นที่อ่างเก็บน้ำ ห้วยก้านเหลือง และ ห้วยศรีคุณ เพื่อรับฟังสภาพปัญหาและแนวทางการฟื้นฟูจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

มอบหมายกรมชลประทานยกระดับศักยภาพการกักเก็บน้ำ

การลงพื้นที่ครั้งนี้ได้มีการมอบหมายให้กรมชลประทานจัดทำแผนการฟื้นฟูอ่างเก็บน้ำทั้งสองแห่ง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการกักเก็บน้ำและเตรียมความพร้อมรับมือสถานการณ์อุทกภัยในช่วงฤดูฝน รวมถึงการจัดระบบการกระจายน้ำเพื่อสนับสนุนการอุปโภคบริโภคและการเพาะปลูกของเกษตรกรให้ต่อเนื่องตลอดปี

แผนจะครอบคลุมการสำรวจออกแบบตามหลักวิศวกรรม การทำประชาพิจารณ์รับฟังความคิดเห็นของประชาชนท้องถิ่น และพิจารณาความเหมาะสมในการดำเนินโครงการก่อนเริ่มงานก่อสร้างหรือปรับปรุง

แนวทางผสานงานจัดการน้ำกับการพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น

นอกจากการปรับปรุงโครงสร้างอ่างเก็บน้ำแล้ว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ยังวางแนวทางต่อยอดพื้นที่ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรและธรรมชาติ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่นและเพิ่มช่องทางจำหน่ายผลผลิตของเกษตรกร โดยจะเชื่อมโยงการบริหารจัดการน้ำกับการพัฒนาเป็นแลนด์มาร์คใหม่ของพื้นที่

“กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มุ่งมั่นขับเคลื่อนนโยบาย เกษตรนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน ควบคู่กับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอย่างเป็นระบบ โดยให้ความสำคัญกับการเพิ่มประสิทธิภาพและยกระดับศักยภาพพื้นที่ชลประทาน”

คำกล่าวดังกล่าวสะท้อนแนวคิดที่จะเชื่อมโยงการบริหารน้ำกับการยกระดับคุณภาพชีวิตและรายได้ของประชาชนในพื้นที่ โดยการดำเนินการจะเน้นทั้งมิติด้านวิศวกรรมและมิติด้านเศรษฐกิจชุมชน

แผนจัดการลำน้ำฮ่องฮอ รับมือทั้งน้ำท่วมและน้ำแล้ง

อีกหนึ่งประเด็นที่อยู่ในแผนปฏิบัติการคือการแก้ไขปัญหาที่ลำน้ำ ฮ่องฮอ ความยาวแนวลำน้ำประมาณ 17 กิโลเมตร โดยกรมชลประทานอยู่ระหว่างการสำรวจและออกแบบอย่างละเอียดเพื่อป้องกันน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก พร้อมกับวางระบบบริหารน้ำในช่วงที่มีฝนตกหนักและช่วงแล้ง

แนวคิดการบูรณาการนี้จะนำมาตรการป้องกันอุทกภัยควบคู่กับการพัฒนาพื้นที่ริมน้ำให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรและธรรมชาติ เพื่อเปิดโอกาสทางเศรษฐกิจแก่ชุมชนตลอดแนวลำน้ำ

มาตรการสนับสนุนสินค้าเกษตรและศูนย์เมล็ดพันธุ์

นโยบายที่นำเสนอโดยกระทรวงยังรวมถึงการส่งเสริมประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตรด้วยการสนับสนุนการจัดตั้ง ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครพนม เพื่อกระจายเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพสู่เกษตรกร นอกจากนี้มีแนวทางผลักดันการเพิ่มมูลค่าสินค้าท้องถิ่นและพิจารณาทบทวนโครงการจัดกิจกรรมส่งเสริม เช่น โครงการ “ดอกไม้บานริมฝั่งโขงนครพนม” เพื่อขยายโอกาสทางเศรษฐกิจจากทำเลที่ติดแม่น้ำโขงและมีพรมแดนติดต่อ สปป.ลาว

การเชื่อมโยงการผลิตสินค้าเกษตรกับการท่องเที่ยวและการค้าชายแดนถูกมองว่าเป็นช่องทางเพิ่มรายได้ให้กับชุมชน หากสามารถจัดการทรัพยากรน้ำอย่างเป็นระบบรองรับการผลิตได้ต่อเนื่อง

ผลกระทบต่อพื้นที่ชลประทานและความจำเป็นของการขยายระบบ

การพัฒนาระบบชลประทานมีความสำคัญต่อความมั่นคงด้านอาหารและรายได้ของเกษตรกรท้องถิ่น ขณะเดียวกัน การปรับปรุงอ่างเก็บน้ำและระบบระบายน้ำย่อมต้องพิจารณาถึงผลกระทบต่อชุมชนตามแนวลำน้ำทั้งในด้านสิ่งแวดล้อมและการสัญจร การทำประชาพิจารณ์จึงเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนการดำเนินการใดๆ

• ปรับปรุงอ่างเก็บน้ำห้วยก้านเหลืองและห้วยศรีคุณ เพื่อเพิ่มการกักเก็บน้ำ
• สำรวจ-ออกแบบระบบป้องกันน้ำท่วมตามหลักวิศวกรรมสำหรับลำน้ำฮ่องฮอ (แนว 17 กม.)
• ส่งเสริมศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวและการเพิ่มมูลค่าสินค้าท้องถิ่น

การเดินหน้าทั้งด้านการบริหารจัดการน้ำและการส่งเสริมเศรษฐกิจพื้นที่ริมน้ำจะต้องอาศัยความร่วมมือของหน่วยงานภาคราชการ ท้องถิ่น และประชาชนในพื้นที่ รวมถึงการรับฟังเสียงชุมชนผ่านกระบวนการประชาพิจารณ์ก่อนการตัดสินใจดำเนินโครงการในเชิงก่อสร้างหรือเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์พื้นที่

สำหรับประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่อ่างเก็บน้ำและแนวลำน้ำที่ได้รับผลกระทบ ควรติดตามข้อมูลการประชาสัมพันธ์จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และเข้าร่วมเวทีรับฟังความคิดเห็นเมื่อมีการแจ้งกำหนดการ เพื่อให้แนวทางการพัฒนาเป็นไปอย่างโปร่งใสและสอดคล้องกับความต้องการของชุมชน