เมื่อเวลา 23.30 น. ของวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2569 เจ้าหน้าที่หลายหน่วยงานของจังหวัดชลบุรีและเมืองพัทยา ร่วมกันลงพื้นที่กวาดล้างกลุ่มขอทาน คนเร่ร่อน และบุคคลที่สร้างปัญหาสังคมตามถนนสายหลักของเมืองพัทยา โดยมีกลุ่มภาคประชาสังคมสังเกตการณ์ให้ข้อมูลขณะปฏิบัติการ
พื้นที่เป้าหมายและผลการปฏิบัติการ
เจ้าหน้าที่แบ่งกำลังตรวจตราตามจุดที่มีนักท่องเที่ยวหนาแน่น ได้แก่ ถนนเลียบชายหาดพัทยา ถนนพัทยาสาย 2 ถนนพัทยาใต้ และซอยบัวขาว รวมทั้งพื้นที่ใกล้สถานบันเทิงและบาร์เบียร์ ในระหว่างการตรวจสอบพบกลุ่มขอทานชาวกัมพูชาหลายรายซึ่งมีการพาเด็กเล็กมาขอทานตามแนวชายหาดและริมถนน
เบื้องต้นเจ้าหน้าที่ควบคุมตัวผู้ต้องสงสัยได้รวม คนต่างด้าวชาวกัมพูชา 10 ราย แยกเป็นหญิง 9 ราย ชาย 1 ราย พร้อมเด็กชาวกัมพูชาอีก 4 คน มีอายุตั้งแต่ 7 เดือน ถึง 13 ปี นอกจากนี้ยังควบคุมตัวคนเร่ร่อนและกลุ่มขอทานสัญชาติไทยได้อีก 8 ราย เป็นชาย 7 ราย และหญิง 1 ราย ก่อนส่งให้เจ้าหน้าที่พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดชลบุรีตรวจสอบต่อไป
คำให้การจากผู้ถูกควบคุมตัวและการดำเนินการต่อ
ระหว่างการตรวจสอบ มีผู้หลบหนีบางส่วน ขณะที่ผู้ถูกควบคุมตัวบางรายแสดงความหวาดกลัวและอ้อนวอนไม่ให้ส่งตัวกลับประเทศ หนึ่งในหญิงชาวกัมพูชาระบุเหตุผลว่าไม่ต้องการกลับประเทศเพราะกลับไปก็ไม่มีอะไรจะกินและต้องดูแลลูกอีกหลายคน
"ไม่อยากกลับประเทศกัมพูชา เพราะกลับไปก็ไม่มีอะไรจะกิน อีกทั้งต้องดูแลลูกอีก 3 คน"
เจ้าหน้าที่จึงควบคุมตัวทั้งหมดไปยังสถานีตำรวจภูธรเมืองพัทยาเพื่อดำเนินการตามขั้นตอน ทั้งการตรวจสอบสัญชาติ ประวัติ และการประเมินสภาพความเป็นอยู่ เบื้องต้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะทำงานร่วมกับสำนักงานพัฒนาสังคมฯ เพื่อวางแนวทางช่วยเหลือ เยียวยา และป้องกันมิให้กลับมากระทำผิดซ้ำ
ปัญหาซ้ำซ้อนและรายละเอียดที่พบในพื้นที่
จากการตรวจสอบ พบว่ามีคนไทยบางรายที่ถูกตักเตือนหรือควบคุมตัวมาก่อนแล้ว แต่ยังกลับมาขอทานและใช้ชีวิตเร่ร่อนในพื้นที่อีก โดยปัญหาที่พบร่วมกันคือการติดสุราและขาดทักษะ อันเป็นอุปสรรคต่อการประกอบอาชีพตามปกติ เจ้าหน้าที่ระบุว่าจะดำเนินการตามมาตรการทั้งด้านสังคมและกฎหมาย
- จุดตรวจและกวาดล้าง: ถนนเลียบชายหาด ซอย 13/1–13/4 และฝั่งถนนพัทยาสาย 2
- ผู้ถูกควบคุมตัวทั้งหมด: 22 คน (รวมชาวกัมพูชา 10 ราย เด็กกัมพูชา 4 ราย และคนไทย 8 ราย)
- หน่วยงานที่ร่วมปฏิบัติ: ตม.ชลบุรี, พม.จังหวัดชลบุรี, เทศกิจเมืองพัทยา, กิจการพิเศษเมืองพัทยา และเครือข่ายภาคประชาสังคม
ผลกระทบต่อการท่องเที่ยวและข้อกังวลทางเศรษฐกิจ
พัทยาเป็นพื้นที่เศรษฐกิจและการท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดชลบุรี การปรากฏตัวของกลุ่มขอทานและคนเร่ร่อน โดยเฉพาะเมื่อมีเด็กเล็กเกี่ยวข้อง สร้างความกังวลต่อนักท่องเที่ยวและผู้ประกอบการในท้องถิ่น ทั้งเรื่องภาพลักษณ์ความปลอดภัยและความสะอาดของแหล่งท่องเที่ยว ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อรายได้ของชุมชนที่พึ่งพาการท่องเที่ยวเป็นหลัก
หน่วยงานท้องถิ่นจึงต้องผสานมาตรการเชิงบังคับใช้กฎหมาย ควบคู่กับมาตรการเชิงสังคม เช่น การให้การช่วยเหลือด้านที่พักชั่วคราว การส่งต่อไปยังศูนย์พัฒนาสังคม และการช่วยฝึกอาชีพสำหรับผู้ที่สามารถกลับเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจได้
ทิศทางการทำงานของภาครัฐและภาคสังคม
เจ้าหน้าที่ย้ำว่าจะดำเนินการตรวจสอบและคัดแยกกรณีที่เป็นการบังคับหรือการนำเด็กมาขอทานออกจากกรณีของผู้ที่เร่ร่อนโดยสมัครใจ พร้อมกับประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน และความยากจนที่เป็นสาเหตุผลักดันให้บุคคลต้องออกมาขอทาน ทั้งนี้ภาคประชาสังคมได้เข้าร่วมสังเกตการณ์และให้ข้อมูลเพื่อให้การปฏิบัติการเป็นไปอย่างรัดกุมและไม่ละเมิดสิทธิ
การกวาดล้างในครั้งนี้ชี้ให้เห็นถึงปัญหาสังคมเชิงโครงสร้างที่ต้องการการแก้ไขทั้งระบบ ไม่ว่าจะเป็นการคุ้มครองเด็ก การจัดระบบช่วยเหลือคนไร้ที่พึ่ง และการหาทางออกเชิงอาชีพ เพื่อไม่ให้พื้นที่ท่องเที่ยวสำคัญของชลบุรีต้องแบกรับผลกระทบทางเศรษฐกิจและภาพลักษณ์ระยะยาว
รายงานผลการปฏิบัติการและแนวทางการช่วยเหลือผู้ถูกควบคุมตัวจะถูกติดตามต่อเนื่องโดยสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดชลบุรี และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
