In Tiel is de formatie voor een nieuw college opnieuw vastgelopen. Partij PRO heeft zich teruggetrokken uit de formatiefase omdat zij "ook in Tiel niet actief samenwerkt met Forum voor Democratie", zo meldt de partij in een statement. Daarmee valt de meest recente poging om een meerderheidscollege te vormen uiteen en blijft de gemeente zonder definitief bestuur.
Aanleiding en direct gevolg
Eerder leek een doorbraak nabij: berichtgeving wees erop dat Forum voor Democratie (FvD) het beoogde college van PRO, CDA en D66 zou steunen. Die drie partijen zouden samen 12 van de 27 zetels bezetten; met de drie zetels van FvD erbij zou er een meerderheid ontstaan. Volgens die afspraak zou FvD geen wethouder leveren maar wel de coalitie steunen. Na ophef rond die mogelijke steun heeft PRO echter besloten de samenwerking niet door te zetten.
"Ook in Tiel niet actief samenwerkt met Forum voor Democratie."
De stap van PRO betekent dat de formatie opnieuw moet beginnen of dat andere combinaties moeten worden onderzocht. PRO laat wel weten te willen bijdragen aan "een sterk bestuur voor Tiel", maar hoe dat er concreet uit moet zien, moet volgens de partij in een nieuwe fase worden verkend.
Een bestuurscrisis die voortduurt
De huidige impasse volgt op een serie gebeurtenissen die de bestuurbaarheid van Tiel al langer onder druk zetten. In maart vorig jaar trad burgemeester Frank van der Meijden per direct af. Volgens hemzelf gebeurde dat omdat zijn "bestuursstijl schuurde met de bestuursstijl in Tiel". Tijdens zijn ambtsjaar zette Van der Meijden onder meer zwaar in op veiligheid en het aanpakken van criminaliteit en ondermijning.
In juni publiceerde NRC een reconstructie waarin op basis van een vertrouwelijk document werd gesuggereerd dat wethouders mogelijk betrokken waren bij "zaken uit het straf- en bestuursrecht". De publicatie noemde geen namen. Naar aanleiding van die berichtgeving vroegen twee wethouders van PRO om een onafhankelijk onderzoek; daarvoor bleek geen steun binnen de raad en die twee wethouders traden per direct af. Later diezelfde dag volgden de drie overige wethouders hun voorbeeld, omdat zij stelden dat de publicatie hen in een onmogelijke positie had gebracht. Belangrijk daarbij is dat er geen vaststelling bestaat dat een van de wethouders strafbare feiten heeft gepleegd.
Wat staat Tiel te wachten?
De directe politieke consequenties zijn zichtbaar en praktisch van aard. Zonder een meerderheid in de raad en zonder duidelijk draagvlak voor samenwerking met FvD resteren enkele opties, afhankelijk van politieke bereidheid en creativiteit in de formatie:
- Herstart van de formatie met dezelfde partijen, maar met nieuwe uitgangspunten en mogelijk externe bemiddeling;
- Zoeken naar andere meerderheden of gedoogconstructies binnen de raad; dat vereist hernieuwd overleg en politieke concessies;
- Tijdelijke bestuursarrangementen om het dagelijks bestuur veilig te stellen totdat een stabiel college is gevormd.
Voor inwoners betekent de voortzetting van de crisis onzekerheid over beleid en uitvoering op thema’s als veiligheid, ondermijning en gemeentelijke dienstverlening. Een langdurige formatiefase kan bovendien beleidsprojecten vertragen en bestuurlijke continuïteit ondermijnen.
| Onderdeel | Vermelding |
|---|---|
| Genoemde zetels PRO + CDA + D66 | 12 van 27 |
| Genoemde zetels FvD | 3 |
| Totaal zetels gemeenteraad | 27 |
Lokale politieke sfeer
De recente ontwikkeling toont eveneens de gevoeligheid rond samenwerking met FvD in lokaal politiek Nederland. Landelijke en regionale afkeer van nauwe banden met die partij speelde eerder al: diverse lokale fracties en landelijke kopstukken spraken zich in eerdere jaren op voorhand uit tegen samenwerking met FvD. In Tiel bracht de suggestie van indirecte steun praktische en principiële bezwaren bij partijen die doorgaans samenwerking met FvD uitsluiten.
De opdracht voor wie nu het voortouw neemt blijft duidelijk: ruimte scheppen voor een bestuurbaar en draagvlakhebbend bestuur, en tegelijkertijd voor inwoners waarborgen dat lopende dossiers niet stilvallen. Hoe de raden en partijen die taak invullen, zal de komende weken duidelijk worden.
Als correspondent in Gelderland houd ik de ontwikkelingen in Tiel nauwlettend in de gaten en rapporteer over eventuele nieuwe stappen in de formatie en de gevolgen voor het lokale bestuur.
