Oefening in Ederveen en Nijkerk
Wat gebeurt er in Ede en omgeving als inwoners niet meer kunnen bellen, berichten versturen of online informatie opzoeken? Die vraag stond donderdag centraal tijdens een gezamenlijke oefening van de gemeente Ede, de gemeente Nijkerk en de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM). De betrokken organisaties onderzochten hoe hulpverlening en informatievoorziening kunnen doorgaan wanneer stroom, internet en mobiele netwerken langdurig uitvallen en ook noodnummer 112 niet bereikbaar is.
In Ederveen en Nijkerk werden tijdelijke lokale noodsteunpunten ingericht. Daar konden inwoners volgens de gemeente terecht voor betrouwbare informatie, hulpvragen en het melden van noodsituaties. De oefening vond plaats op donderdagochtend 29 oktober. Tientallen medewerkers, vrijwilligers, figuranten en waarnemers deden mee. Daarmee werd niet alleen gekeken naar de technische kant van een noodvoorziening, maar ook naar de manier waarop organisaties en inwoners elkaar in een dergelijke situatie kunnen vinden.
Van lokale melding naar hulpdienst
Achter de schermen was in Barneveld een regionaal coördinatiepunt ingericht. Dat fungeerde als verbindende schakel voor binnengekomen meldingen en signalen. Vanuit dit punt konden de berichten worden doorgezet naar politie, brandweer en ambulance. De opzet moest duidelijk maken hoe lokale noodsteunpunten en regionale hulpverlening met elkaar kunnen samenwerken als de gebruikelijke communicatiemiddelen tijdelijk wegvallen.
De deelnemers kregen verschillende noodsituaties voorgelegd. Het ging onder meer om een gewonde fietser na een aanrijding, terwijl 112 niet beschikbaar was. Ook werden stormschade met een omgevallen boom, uitgevallen verkeerslichten, een persoon die vastzat in een lift en een mantelzorger die dringend koeling voor medicijnen nodig had nagebootst.
- een verkeersongeval met een gewonde fietser;
- stormschade en een omgevallen boom;
- uitgevallen verkeerslichten;
- een persoon in een lift;
- een urgente vraag over de koeling van medicijnen.
Niet alleen een locatie met noodstroom
De oefening liet volgens de gemeente zien dat een noodsteunpunt meer nodig heeft dan alleen een geschikte locatie met noodstroom. Ook actieve en bereidwillige inwoners, duidelijke afspraken en een heldere verdeling van verantwoordelijkheden zijn van belang. Daarnaast is nauwe samenwerking tussen gemeenten, hulpverleningsdiensten, organisaties en de buurt nodig om meldingen goed te kunnen beoordelen en door te geven.
"Juist dit soort situaties laten zien hoe noodsteunpunten een belangrijke rol kunnen spelen wanneer de gebruikelijke communicatiemiddelen uitvallen."
Voor inwoners van Ede en Ederveen betekent de pilot dat wordt onderzocht waar zij terechtkunnen wanneer digitale en telefonische kanalen niet functioneren. Een lokaal steunpunt kan dan dienen als plaats voor informatie en hulpvragen. De oefening was er niet op gericht om een definitieve voorziening voor iedere wijk vast te leggen, maar om in de praktijk te onderzoeken wat nodig is om zulke punten regionaal te laten werken.
Landelijk netwerk bestaat nog niet
Volgens de gemeente is er op dit moment nog geen definitief netwerk van noodsteunpunten in Nederland. De ervaringen uit Ederveen en Nijkerk kunnen daarom worden gebruikt om verder te bepalen welke mensen, voorzieningen en samenwerkingsafspraken nodig zijn. Ook de verbinding met een regionaal coördinatiepunt maakte deel uit van de test.
| Onderdeel | Plaats of rol |
|---|---|
| Lokale noodsteunpunten | Ederveen en Nijkerk |
| Regionaal coördinatiepunt | Barneveld |
| Betrokken hulpdiensten | Politie, brandweer en ambulance |
De gemeente noemt weerbaarheid een belangrijk aandachtspunt van de oefening. Die weerbaarheid zit volgens de opgedane leerpunten niet alleen in voorzieningen, maar ook in de bereidheid van mensen om elkaar te helpen en in afspraken die vooraf zijn gemaakt. De resultaten moeten duidelijk maken hoe Ede en de omliggende gemeenten zich kunnen voorbereiden op een situatie waarin inwoners tijdelijk niet op de normale manier met hulpdiensten en overheden kunnen communiceren.