Vier oppositiefracties in Zaanstad hebben donderdagavond een gezamenlijke tegenbegroting gepresenteerd die ingrijpt in de plannen van het college. ROSA, SP, PRO en de Partij voor de Dieren willen in 2027 ruim € 13 miljoen extra ophalen en bestedingen verschuiven om maatregelen tegen minima te schrappen en extra te investeren in sociaal beleid, groen en cultuur.
Kernpunten van de tegenbegroting
De oppositie richt zich expliciet tegen de voorgestelde bezuinigingen van het college, die volgens hen vooral mensen met lage inkomens hard treffen. Belangrijke onderdelen van de tegenbegroting zijn:
- Behoud van de gemeentelijke bijdrage aan de collectieve zorgverzekering voor minima (onder het collegeplan uit de begroting geschrapt).
- Herstel van de Zaanse Stadspas en een voorstel voor een experiment met een basisinkomen van € 800.000.
- Extra structurele middelen voor opvang van dak- en thuislozen: jaarlijks € 1 miljoen voor Villa Westerweide en nachtopvang.
- Een eenmalige investering van € 2,5 miljoen in 2027 om de opvang van asielzoekers op boten te beëindigen.
Wie moet meer betalen volgens de oppositie?
Om de extra uitgaven te dekken introduceert de tegenbegroting nieuwe of hogere heffingen die verschillende groepen raken. In het voorstel worden meer inkomsten gehaald uit:
- Grootverbruikers van water.
- Toeristen.
- Automobilisten.
- Eigenaren van leegstaand vastgoed.
- Daarnaast krijgen ook huiseigenaren te maken met hogere belastingen.
"Het kan écht anders!"
De titel van de tegenbegroting vat de politieke keuze samen: waar het college bezuinigt om de gemeentelijke financiën op orde te brengen, stellen de oppositiepartijen dat er alternatieven zijn die kwetsbare groepen ontzien.
Besparingen waar de oppositie tegenin gaat
Het college wil volgens de stukken onder meer de gemeentelijke bijdrage aan de collectieve zorgverzekering voor minima schrappen, een maatregel die jaarlijks € 2,9 miljoen zou besparen. Ook stond bijna € 1 miljoen bezuiniging op de individuele inkomenstoeslag gepland en wil het college de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen terugbrengen van 100 naar 90 procent. De oppositie wil deze maatregelen terugdraaien om de koopkracht en ondersteuning voor minima te behouden.
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Collectieve zorgverzekering (besparing college) | € 2,9 miljoen |
| Individuele inkomenstoeslag (bezuiniging) | ~€ 1 miljoen |
| Experiment basisinkomen (oppositie) | € 800.000 |
| Structurele extra opvang dak- en thuislozen | € 1 miljoen per jaar |
| Eenmalig: einde opvang op boten | € 2,5 miljoen |
Procedurele opmerkingen en vervolg
De presentatie van de tegenbegroting verliep niet vlekkeloos: de avond viel voor sommige democratisch geïnteresseerden moeilijk te volgen door problemen met de livestream. Volgens berichtgeving kwam de verbinding tijdens de avond terug. Een backup wordt ergens in de loop van vrijdag teruggezet, zodat de hele vergadering later alsnog vanaf het begin bekeken kan worden.
De tegenbegroting vormt nu een alternatief kader voor de begrotingsbesprekingen. De coalitie moet beslissen of zij onderdelen overnemen, dan wel vasthouden aan de eerder voorgestelde bezuinigingen. Voor Zaanstad-bewoners zijn de voorstellen van de oppositie van direct belang: het gaat om keuzes over ondersteuning van minima, opvang van kwetsbare groepen en mogelijke extra lasten voor specifieke groepen inwoners en bezoekers.
Politieke partijen en bewonersorganisaties zullen de komende dagen de stukken verder analyseren en reacties geven op de plannen. De debatten en de uiteindelijke stemmen bepalen welke koers Zaanstad volgend jaar werkelijk inslaat.
