ENKHUIZEN - Meer dan duizend luisteraars hebben zich gemeld voor een initiatief van NH Radio-presentator Pieter Kok om overtollige schapenwol opnieuw te gebruiken. In het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen is een groep vrijwilligers inmiddels begonnen met het spinnen van wol. De actie moet duidelijk maken dat het materiaal van Noord-Hollandse schapenhouders nog waarde heeft, terwijl er in Nederland maar weinig industrie over is om de wol te verwerken.
Van restproduct naar sjaal
Kok wil met zijn initiatief afgedankte wol omzetten in sjaals. De eerste werkzaamheden zijn vorige week gestart in het museum. De wol komt van herder Marijke Dirkson uit Burgerbrug. Vrijwilligers gebruikten verschillende spinnewielen om de ruwe wol geschikt te maken voor verdere verwerking.
Ook Kok probeerde het spinnen zelf uit. Dat bleek volgens de beschrijving van de activiteit minder eenvoudig dan het op het eerste gezicht lijkt. De belangstelling onder luisteraars is desondanks groot. Zij hebben aangegeven mee te willen doen aan het maken van de sjaals, waarmee een materiaal dat nu vaak blijft liggen een nieuwe bestemming krijgt.
Weinig verwerking in Nederland
Voor Noord-Hollandse schapenhouders is het verwerken van wol al langere tijd een probleem. Jaarlijks blijft er volgens de informatie bij het initiatief een grote hoeveelheid wol over, omdat in Nederland nog maar weinig bedrijven actief zijn die de relatief ruwe schapenwol kunnen verwerken. Daardoor wordt de waarde van het materiaal onvoldoende benut.
Volgens projectleider Manon Hees komt er jaarlijks ongeveer 1,3 miljoen kilo wol van Nederlandse schapen. Tegenwoordig wordt daarvan maar een klein deel gebruikt. Het initiatief rond de sjaals sluit daarmee aan op een bredere vraag: hoe kunnen grondstoffen die al beschikbaar zijn opnieuw worden ingezet, in plaats van ongebruikt te blijven?
| Onderdeel | Gegevens |
|---|---|
| Initiatiefnemer | Pieter Kok, NH Radio |
| Start spinnen | Zuiderzeemuseum in Enkhuizen |
| Herkomst van de wol | Schapenhouder Marijke Dirkson uit Burgerbrug |
| Vervolgactiviteit | Breidag op woensdag 2 december |
Tentoonstelling over de waarde van wol
De activiteit in Enkhuizen staat niet op zichzelf. Het spinnen sluit aan bij een nieuwe tentoonstelling in het Zuiderzeemuseum over de vroegere en huidige betekenis van wol. Daarin staat niet alleen het ambacht centraal, maar ook de vraag welke eigenschappen wol vandaag nog bruikbaar maken.
Het museum biedt daarmee een plek waar bezoekers en deelnemers het materiaal niet alleen kunnen bekijken, maar er ook praktisch mee aan de slag gaan. De spinnewielen en de werkzaamheden van de vrijwilligers brengen een ambacht onder de aandacht dat voor veel mensen minder vertrouwd is geworden. Tegelijkertijd wordt de discussie over verspilling verbonden aan een concreet product: een sjaal van wol die anders mogelijk ongebruikt zou blijven.
Volgende stap in december
De volgende grote activiteit is de Breidag op woensdag 2 december. NH organiseert die dag voor luisteraars en andere belangstellenden. Deelnemers kunnen helpen bij het breien van sjaals van de overtollige wol. Daarmee wordt het project uitgebreid van het verzamelen en spinnen naar een volgende fase in het maakproces.
- Meer dan duizend luisteraars hebben aangegeven te willen helpen.
- De wol wordt afkomstig van Nederlandse schapen opnieuw verwerkt.
- In Enkhuizen is begonnen met spinnen; op 2 december volgt een gezamenlijke Breidag.
Lokale betrokkenheid
De steun komt uit verschillende plaatsen in Noord-Holland. Bij het spinnen in het museum was onder anderen Baps Alt uit Krommenie aanwezig. De deelnemers werkten met meerdere soorten spinnewielen en vormden samen de eerste groep vrijwilligers die met de wol aan de slag ging.
De actie verbindt daarmee meerdere onderdelen van de provincie: de wol van een herder uit Burgerbrug, vrijwilligers uit Noord-Holland en een museum in Enkhuizen dat de geschiedenis en de huidige mogelijkheden van het materiaal belicht. De belangstelling van de luisteraars laat bovendien zien dat het onderwerp niet alleen bij schapenhouders en ambachtslieden leeft.
Van belangstelling naar gebruik
De initiatiefnemers willen met het project vooral laten zien dat wol nog altijd bruikbare eigenschappen heeft. Ook willen zij initiatieven ondersteunen die verspilling tegengaan. De sjaals zijn in dat verhaal het tastbare resultaat van een keten die begint bij de schapenhouder en via het spinnen en breien bij een nieuw gebruik uitkomt.
Of de actie leidt tot een bredere verwerking van Nederlandse wol, is nog niet bekend. Wel heeft het initiatief inmiddels een omvangrijke groep belangstellenden bereikt. Met de activiteiten in het Zuiderzeemuseum en de Breidag in december krijgt de discussie over de waarde van wol een concrete, Noord-Hollandse invulling.
