DEN HAAG - PRO-leider Jesse Klaver verwacht dat de begrotingsonderhandelingen met het kabinet "heel ingewikkeld" zullen worden. Klaver benadrukte voorafgaand aan zijn ontmoeting met premier Rob Jetten en de twee vicepremiers dat de voorgestelde bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel moeten.
Spanning tussen partijpunten
Het kabinet is deze week begonnen met gesprekken met oppositiepartijen in de hoop een meerderheid te vinden in zowel de Eerste als de Tweede Kamer. Volgens Klaver zijn de verhoudingen lastig: waar PRO wil dat bezuinigingen op sociale zekerheid teruggedraaid worden, staan coalitiepartijen zoals de VVD daar wezenlijk anders in. Dat maakt de onderhandelingen volgens hem complex en mogelijk langdurig.
Klaver zei dat coalitiepartijen het "heel spannend maken" door volgens hem tot het laatste moment te wachten met besluiten. De begroting moet wel vóór het einde van de maand klaar zijn, zodat de Raad van State er nog naar kan kijken.
Gesprekken met oppositiepartijen
Naast het overleg met PRO hebben premier Jetten en zijn vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) al gesprekken gevoerd met andere oppositieleiders. Eerder op de dag spraken zij met JA21-leider Joost Eerdmans. Volgens Yeşilgöz was dat "een heel constructief gesprek"; haar partij zou het liefst met de rechtse JA21 samenwerken, al betekent dat dat er nog meer zetels nodig zijn, vooral in de Eerste Kamer.
"Maar dit is onze inzet", zei Klaver voorafgaand aan zijn gesprek met premier Jetten en de vicepremiers.
Praktische consequenties en tijdspad
De kern van de discussie draait om de inhoud en omvang van voorgenomen bezuinigingen, met name die op de sociale zekerheid. Voor PRO is dat een harde grens; Klaver maakte duidelijk dat hij die maatregelen van tafel wil. De VVD positioneert zich daarentegen anders, wat de onderhandelingsruimte beperkt.
Het kabinet heeft weinig speling in het schema: de begroting moet ruim op tijd worden afgerond zodat de Raad van State deze kan toetsen. Dat geeft beide zijden een formele deadline die politieke druk opvoert en de neiging kan versterken om strategisch te wachten of concessies tot het laatste moment uit te stellen.
- Belangrijke spelers: PRO (Jesse Klaver), kabinet (Rob Jetten), VVD (Dilan Yeşilgöz), CDA (Bart van den Brink), JA21 (Joost Eerdmans).
- Hoofdissue: bezuinigingen op sociale zekerheid; PRO wil die van tafel.
- Tijdspad: begroting moet voor het einde van de maand klaar zijn voor Raad van State.
| Partij | Standpunt (volgens bericht) |
|---|---|
| PRO | Bezuinigingen op sociale zekerheid van tafel |
| VVD | Staat anders tegenover die bezuinigingen; zoekt kansen rechts |
| CDA | Vicepremier Bart van den Brink betrokken bij gesprekken |
| JA21 | Werd door kabinet als "constructief" omschreven, mogelijk voorkeurspartner voor VVD |
Wat staat er op het spel?
Politiek draait de komende weken om twee dingen: inhoudelijk beleid en politieke rekenkunde. Inhoudelijk gaat het om maatregelen die direct invloed hebben op kwetsbare groepen en sociale voorzieningen. Politiek gaat het om het smeden van meerderheden in beide Kamers; de voorkeur van de VVD om eventueel met JA21 samen te werken illustreert dat de coalitie naar rechts kan kijken als de interne verhoudingen dat vragen.
De combinatie van een strakke deadline en wezenlijke tegenstellingen over sociale zekerheid kan ertoe leiden dat onderhandelingen lang duren en geconfronteerd worden met last-minute compromissen. Dat vergroot de onzekerheid voor burgers die afhankelijk zijn van sociale zekerheidsregelingen en voor ambtenaren die de begroting moeten voorbereiden.
De komende dagen zullen duidelijker maken of de partijen tot een compromis kunnen komen dat zowel inhoudelijk standhoudt als politiek haalbaar is, of dat het kabinet genoegen moet nemen met ingrijpende aanpassingen aan zijn plannen om een Kamermeerderheid te bereiken.
