DEN HAAG — De afstand tussen het kabinet en PRO over de begroting voor volgend jaar is volgens PRO-leider Jesse Klaver nog altijd groot. Na het eerste overleg met premier Rob Jetten en de vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) zei Klaver dat hij nog geen toezeggingen heeft gezien die de bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel zouden halen.
Geen doorbraak in eerste gesprek
Klaver benadrukte meerdere keren dat het verschil met het kabinet “levensgroot” is. Hij waarschuwde dat de door het kabinet geplande miljardenbezuinigingen op uitkeringen en andere sociale uitgaven voor PRO onaanvaardbaar zijn en dat die maatregelen voor zijn partij geen basis vormen voor steun aan de begroting.
„We gaan de komende weken zien of ze bereid zijn om aan onze wensen tegemoet te komen.”
Desondanks sloot Klaver niet uit dat verdere gesprekken kunnen leiden tot een wijziging van standpunten. Hij zei bereid te blijven praten over de vraag of PRO de begroting van het minderheidskabinet zal steunen.
Politieke context en consequenties
Het kabinet dreigt zonder steun van andere partijen geen meerderheid te hebben in zowel de Tweede als de Eerste Kamer. Daarmee is het aangewezen op partners rond het politieke midden en links om zijn begrotingsplannen door het parlement te krijgen. Of PRO die rol wil vervullen, hangt volgens Klaver af van of het kabinet bereid is terug te komen op de voorgenomen bezuinigingen op sociale zekerheid en volksgezondheid.
Het debat gaat in essentie over welke prioriteiten het kabinet stelt: coalitiepartijen D66, VVD en CDA zien ruimte om miljarden te besparen op de sociale zekerheid en de zorg, terwijl PRO die bezuinigingsrichting afwijst omdat die volgens de partij “gewone mensen” zou treffen.
Afspraken en vervolgoverleggen
Maandag vonden de eerste gesprekken plaats met PRO en met JA21. De kabinetsdelegatie zal deze week – conform de afgesproken volgorde – verder spreken met andere partijen. Volgende gesprekken zijn bedoeld om te onderzoeken of er ruimte is voor een begrotingsakkoord of voor kleinere compromissen die voldoende steun in de Kamers kunnen opleveren.
- Maandag: gesprekken met PRO en JA21.
- Woensdag: overleg met ChristenUnie, 50PLUS en SGP.
- Volgende week: gepland gesprek met Volt.
De kabinetsdelegatie bestond maandag uit premier Jetten en de twee vicepremiers. Het doel van de reeks gesprekken is dubbele: enerzijds politieke steun zoeken voor de begroting, anderzijds toetsen of individuele partijen bereid zijn concessies te doen om tot een meerderheid te komen.
| Dag | Partijen |
|---|---|
| Maandag | PRO, JA21 |
| Woensdag | ChristenUnie, 50PLUS, SGP |
| Volgende week | Volt |
Belang van de onderhandelingen
De uitkomst van deze gesprekken bepaalt in belangrijke mate of het kabinet zijn bezuinigingspakket kan handhaven of moet bijstellen. Voor PRO is de sociale zekerheid een harde grens: de partij eist dat bezuinigingen op uitkeringen van tafel gaan voordat zij zich serieus verbindt aan steun.
Voor het kabinet betekent gebrek aan overeenstemming dat het mogelijk zijn begroting moet herzien of op zoek moet naar alternatieve meerderheden. In beide Kamers is een combinatie van partijen nodig om tot een stabiele steun te komen; dat maakt de lopende gesprekken politiek cruciaal en gevoelig.
De komende weken zullen duidelijker maken of er ruimte is voor compromis of dat de meningsverschillen groot genoeg blijven om het minderheidskabinet te blijven frustreren bij de uitvoering van zijn fiscale plannen.
