ขอนแก่น — สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) เดินหน้าจัดทำแผนแม่บทบริหารจัดการทรัพยากรน้ำสำหรับพื้นที่ ลุ่มน้ำชี โดยเปิดเวทีในจังหวัดขอนแก่นเพื่อรับฟังความเห็นจากภาครัฐ ภาคประชาชน และภาคประชาสังคม เป้าหมายเพื่อให้การวางแผนสอดคล้องกับสภาพพื้นที่และความต้องการของชุมชนในพื้นที่ลุ่มน้ำชี
เน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน
การประชุมกลุ่มย่อยครั้งแรกจัดขึ้นที่ห้องประชุมของโรงแรมในอำเภอเมืองขอนแก่น โดยมีรองผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่นเป็นประธานเปิดงาน ขณะที่ผู้อำนวยการ สทนช.ภาค 3 เป็นผู้ชี้แนวทางการดำเนินงาน เบื้องต้นระบุว่านโยบายจะเปิดพื้นที่ให้ผู้มีส่วนได้เสียเข้ามาร่วมระดมความเห็นต่อร่างวิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์ วัตถุประสงค์ ตัวชี้วัด และร่างทางเลือกการพัฒนา ซึ่งจะนำไปสู่การกำหนดแผนแม่บทที่ชัดเจนขึ้น
กระบวนการจัดทำแผนแม่บทนี้นำหลักการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำแบบองค์รวม หรือ IWRM มาเป็นกรอบสำคัญ โดยคำนึงถึงมิติด้านสิ่งแวดล้อม สังคม เศรษฐกิจ และวิศวกรรมควบคู่กัน นอกจากนี้ยังนำกระบวนการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (SEA) มาใช้เป็นเครื่องมือในการพิจารณาทางเลือกการพัฒนาในระดับลุ่มน้ำ เพื่อให้ข้อสรุปมีความเป็นระบบและยั่งยืน
ทำไมลุ่มน้ำชีจึงสำคัญ
ลุ่มน้ำชีเป็นพื้นที่ที่มีบทบาทต่อการเกษตร การค้าชุมชน และการจัดการน้ำของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การออกแบบแผนแม่บทที่สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่นจึงเป็นประเด็นสำคัญในการลดความเสี่ยงจากน้ำท่วม ภัยแล้ง และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
- เพิ่มการมีส่วนร่วมของประชาชนและภาคส่วนท้องถิ่น
- ใช้หลัก IWRM ในการวิเคราะห์ปัจจัยหลายมิติ
- นำ SEA มาพิจารณาทางเลือกการพัฒนาอย่างเป็นระบบ
ผู้จัดโครงการเน้นว่าการรับฟังครั้งนี้ไม่ใช่เพียงขั้นตอนเชิงพิธีกรรม แต่เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความเป็นเจ้าของแผนโดยชุมชน เพื่อให้การลงมือปฏิบัติในอนาคตสอดคล้องกับสภาพปัญหาและศักยภาพของพื้นที่จริง
"การประชุมกลุ่มย่อยครั้งนี้มีเป้าหมายในการเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย พร้อมรับฟังความคิด"
กรอบเวลาและการเชื่อมโยงกับแผนระดับชาติ
แผนแม่บทที่กำลังจัดทำเป็นส่วนปรับปรุงช่วงที่ 1 ครอบคลุมช่วงปี พ.ศ. 2566–2580 และจะเชื่อมโยงกับแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 20 ปี รวมทั้งแผนงานที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ การนำ SEA เข้ามาใช้ยังช่วยให้การเลือกแนวทางพัฒนามีพื้นฐานข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมรองรับ
| หัวข้อ | สาระสำคัญ |
|---|---|
| ช่วงเวลา | พ.ศ. 2566–2580 (ปรับปรุงช่วงที่ 1) |
| กรอบการวางแผน | IWRM และ SEA |
| กลุ่มเป้าหมาย | หน่วยงานรัฐ ภาคประชาชน ภาคประชาสังคม ผู้มีส่วนได้เสียในลุ่มน้ำชี |
ผลที่คาดหวังต่อท้องถิ่น
เมื่อได้แผนแม่บทที่ชัดเจนและยอมรับร่วมกัน คาดว่าจะช่วยให้การบริหารจัดการน้ำในระดับลุ่มน้ำมีทิศทางหนึ่งเดียว ลดความขัดแย้งด้านการใช้น้ำ และเพิ่มประสิทธิภาพการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ยังเอื้อต่อการเตรียมความพร้อมรับมือเหตุการณ์สุดขั้วทางสภาพอากาศที่อาจเกิดขึ้นบ่อยครั้งขึ้นในอนาคต
สำหรับการดำเนินการในขั้นต่อไป สทนช.ระบุว่าจะมีการนำความคิดเห็นที่ได้รับจากเวทีไปประมวลผลเพื่อปรับปรุงร่างแผน และจะมีเวทีต่อเนื่องเพื่อรับฟังความเห็นจากพื้นที่อื่น ๆ ภายในลุ่มน้ำชี ทำให้ผู้เข้าร่วมประชุมในขอนแก่นสามารถติดตามการพัฒนาและให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมได้จนกระทั่งแผนเสร็จสมบูรณ์
การยืนอยู่บนฐานข้อมูลและการมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นกุญแจสำคัญในการผลักดันนโยบายทรัพยากรน้ำสู่การปฏิบัติจริง สทนช.และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงต้องเดินหน้าอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ลุ่มน้ำชีมีการบริหารจัดการน้ำที่ยั่งยืนและเป็นประโยชน์ต่อประชาชนทุกกลุ่มในอนาคต
นภาพร คำแก้ว
ผู้สื่อข่าว ประจำจังหวัดขอนแก่น, WE NEWS
