กรมการค้าภายในหนุนขอนแก่นแจกท่อนพันธุ์มันต้านโรค ใส่ใจคุณภาพผลผลิตฐานราก

มาตรการเร่งด่วน ลดผลกระทบโรคใบด่างต่อเกษตรกรขอนแก่น

จังหวัดขอนแก่นได้รับความสนใจจากกรมการค้าภายใน ขับเคลื่อนโครงการสนับสนุนท่อนพันธุ์มันสำปะหลังที่ต้านทานโรคใบด่าง (อิทธิ 1-3) เพื่อแจกจ่ายให้เกษตรกรเป็นต้นพันธุ์สะอาด ลดการแพร่ระบาด และยกระดับคุณภาพผลผลิตรองรับความต้องการของภาคอุตสาหกรรม โดยในการลงพื้นที่มีคณะผู้บริหารจากกรมการค้าภายใน นำโดย นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดี และ นางสาวญาณี ศรีมณี รองอธิบดี พร้อมเจ้าหน้าที่จากสำนักงานพาณิชย์จังหวัดและสำนักงานเกษตรจังหวัดขอนแก่นร่วมตรวจติดตาม

ปัญหาโรคใบด่างมันสำปะหลังเป็นเรื่องสำคัญของพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยจังหวัดขอนแก่นถือเป็นหนึ่งในแหล่งปลูกหลักที่ถูกจัดอยู่ในเขตเฝ้าระวัง โรคนี้ทำให้ใบมีลายด่างและหงิกงอ หากไม่ได้รับการจัดการที่ถูกต้องอาจทำให้ผลผลิตลดลงอย่างรุนแรง ส่งผลกระทบต่อรายได้เกษตรกรและวัตถุดิบของอุตสาหกรรมแปรรูป

“จังหวัดขอนแก่นถือเป็นแหล่งปลูกมันสำปะหลังสำคัญของไทย”

แผนการดำเนินงานรอบนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการในปีการผลิต 2568/69 ซึ่งได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนรวมเพื่อช่วยเหลือเกษตรกร โดยมุ่งเป้าแจกจ่ายท่อนพันธุ์ที่ต้านทานโรคไปสู่เกษตรกรอย่างทั่วถึง เพื่อทดแทนพันธุ์เดิมและลดพื้นที่ที่มีความเสี่ยงต่อการระบาด

พื้นที่เป้าหมายและการกระจายพันธุ์

สำหรับจังหวัดขอนแก่น มีการจัดสรรท่อนพันธุ์ต้านทานโรค (อิทธิ 1 – 3) ให้กับ เกษตรกร 29 ราย เพื่อขยายเป็นต้นพันธุ์รวมทั้งสิ้น 20,300 ลำ ครอบคลุมพื้นที่ใน 3 อำเภอหลัก ได้แก่ อำเภอเมือง อำเภอกระนวน และอำเภอเขาสวนกวาง

ขณะเดียวกัน การตรวจเยี่ยมแปลงในตำบลสาวะถี อำเภอเมือง พบแปลงต้นพันธุ์จากกรมวิชาการเกษตรพื้นที่รวม 17 ไร่ ซึ่งเกษตรกรที่ได้รับท่อนพันธุ์มีจำนวน 16 ราย เริ่มปลูกตั้งแต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2569 และมีกำหนดเก็บเกี่ยวประมาณเดือนเมษายน พ.ศ. 2570 ก่อนนำพันธุ์ต้นที่ได้กระจายไปยังเกษตรกรรายย่อยต่อไป

• วัตถุประสงค์: ลดการระบาดของโรคใบด่างและเพิ่มสัดส่วนท่อนพันธุ์สะอาด
• พื้นที่ครอบคลุม: 3 อำเภอ (เมือง, กระนวน, เขาสวนกวาง)
• ผลผลิตต้นพันธุ์ที่จัดสรร: 20,300 ลำ โดยเกษตรกร 29 ราย

งบประมาณและความร่วมมือของภาครัฐ-เอกชน

โครงการนี้เป็นความร่วมมือระหว่างกรมการค้าภายใน กรมวิชาการเกษตร และมูลนิธิกองทุนมันสำปะหลัง โดยใช้งบประมาณจากกองทุนรวมเพื่อช่วยเหลือเกษตรกร มูลค่ารวม 25.75 ล้านบาท มีเป้าหมายการผลิตและกระจายท่อนพันธุ์รวมทั้งสิ้น 5,000,000 ลำ เพื่อบรรเทาปัญหาการขาดแคลนท่อนพันธุ์สะอาดในระบบการผลิตทั่วประเทศ

การดำเนินงานดังกล่าวนอกจากจะลดความเสี่ยงจากการระบาดของโรคแล้ว ยังเป็นการสร้างต้นแบบการจัดการพันธุ์และการขยายพันธุ์ที่มีมาตรฐาน ซึ่งสำคัญต่อความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทานมันสำปะหลังในระยะยาว

ความคาดหวังและผลกระทบต่อชุมชน

หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมองว่า การมีต้นพันธุ์สะอาดและพันธุ์ที่ต้านทานโรคจะช่วยให้เกษตรกรมีทางเลือกในการปลูกทดแทนพันธุ์เดิม ลดการสูญเสียผลผลิต และเพิ่มคุณภาพวัตถุดิบป้อนโรงงานแปรรูป ซึ่งส่งผลต่อรายได้ของครัวเรือนเกษตรกรและความแข็งแกร่งของเศรษฐกิจฐานรากในจังหวัด

สำหรับเกษตรกรผู้ร่วมโครงการ การมีแปลงต้นพันธุ์ในพื้นที่ภายในจังหวัดยังช่วยลดต้นทุนการจัดหาท่อนพันธุ์จากภายนอก และสร้างความยั่งยืนในการขยายพันธุ์ต่อเนื่อง ภายใต้คำแนะนำทางวิชาการจากหน่วยงานภาครัฐเพื่อควบคุมคุณภาพและป้องกันการแพร่ระบาดของโรค

ในระยะต่อไป เจ้าหน้าที่จะติดตามการเจริญเติบโตของต้นพันธุ์และประเมินผลการลดพื้นที่ระบาดของโรคใบด่างในพื้นที่เป้าหมาย เพื่อการขยายโครงการเชิงระบบต่อไปยังพื้นที่อื่น ๆ ตามความจำเป็น

ข่าวนี้สะท้อนความร่วมมือระหว่างหน่วยงานกลางและท้องถิ่นในการแก้ปัญหาที่ส่งผลต่อเกษตรกรขอนแก่นและอุตสาหกรรมแปรรูป ตลอดจนเป็นตัวอย่างการใช้ทรัพยากรภาครัฐในการเสริมความเข้มแข็งให้เศรษฐกิจชุมชน