ราชบุรีเร่งแก้วิกฤตราคาปลาดุก โยงตลาด-รวมกลุ่มแปลงใหญ่หนุนอำนาจต่อรอง

เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2569 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องของจังหวัดราชบุรีลงพื้นที่ตำบลชำแระ อำเภอโพธาราม เพื่อตรวจสอบปัญหาราคาปลาดุกตกต่ำและการขาดแคลนผู้รับซื้อซึ่งส่งผลกระทบต่อเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม

ผู้บริหารลงพื้นที่ รับฟังปัญหาเกษตรกร

การลงพื้นที่ครั้งนี้มีการนำโดย นายอำนาจ จีนขาวขำ ประมงจังหวัดราชบุรี และ นายธรณินทร์ บรรยงวรพินิจ พาณิชย์จังหวัดราชบุรี ทั้งสองได้เข้าเยี่ยมและรับฟังปัญหาจาก นายจรูญ ผลขำ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 5 ตำบลชำแระ ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่เกษตรกรประสบปัญหาราคาปลาดุกปรับตัวลดลง ส่งผลให้รายได้ลดลงและเสี่ยงต่อการขาดทุน

ปัญหาหลักและผลกระทบ

จากข้อสังเกตของหน่วยงาน ระบุชัดว่าปัญหาหลักประกอบด้วย:

• ราคาจำหน่ายปลาดุกปรับตัวลดลงอย่างต่อเนื่อง
• เกษตรกรประสบปัญหาไม่มีพ่อค้าเข้ามารับซื้อ ทำให้ต้องแบกรับต้นทุนค่าอาหารและค่าดูแลฟาร์มต่อไป
• ต้นทุนการเลี้ยงยังคงเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ความสามารถในการทำกำไรลดลง

เหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลกระทบทั้งในด้านรายได้ของครัวเรือนเกษตรกรและสภาพคล่องของผู้ประกอบการในห่วงโซ่การผลิต นอกจากนี้ยังเพิ่มความเสี่ยงด้านการเลิกเลี้ยงหรือการปล่อยทิ้งฟาร์มซึ่งอาจกระทบต่อปริมาณผลผลิตในระยะยาว

มาตรการที่เสนอและแนวทางปฏิบัติ

เพื่อแก้ไขปัญหาเชิงระบบ หน่วยงานได้เสนอแนวทางบูรณาการดังนี้

• ส่งเสริมให้เกษตรกรรวมกลุ่มจัดตั้งเป็น แปลงใหญ่ เพื่อวางแผนการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด
• ประสานเชื่อมโยงเกษตรกรกับผู้รับซื้อและตลาดปลายทางโดยตรงเพื่อลดการพึ่งพาพ่อค้าคนกลาง
• ส่งเสริมการบริหารจัดการต้นทุนและการควบคุมคุณภาพผลผลิต เพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขัน

“หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงเตรียมบูรณาการแก้ปัญหาทั้งระบบ โดยส่งเสริมให้เกษตรกรผู้เลี้ยงปลาดุกรวมกลุ่มจัดตั้งเป็น 'แปลงใหญ่' เพื่อวางแผนการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด”

มาตรการเหล่านี้มุ่งหวังให้เกษตรกรสามารถรวมศักยภาพในการรวบรวมผลผลิต จัดการการผลิตและการจำหน่ายได้เป็นระบบมากขึ้น ลดปัญหาผลผลิตล้นตลาดในช่วงเวลาเดียวกัน และเพิ่มอำนาจต่อรองต่อผู้ซื้อ

ผลที่คาดหวังและความท้าทายของพื้นที่ราชบุรี

แนวทางดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อสร้างระบบตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำให้แข็งแรงขึ้น แต่การปฏิบัติจริงอาจเผชิญความท้าทายหลายด้าน เช่น ความพร้อมของเกษตรกรในการรวมกลุ่ม การสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้ซื้อรายใหญ่ และการบริหารจัดการต้นทุนที่ยังผันผวน

หน่วยงานพาณิชย์เตือนว่าการเชื่อมโยงตลาดต้องดำเนินการอย่างเป็นขั้นตอนและมีการติดตามผล เพื่อให้การขยายช่องทางการจำหน่ายเป็นไปในทิศทางที่สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรอย่างต่อเนื่อง

สำหรับชาวราชบุรีโดยเฉพาะเกษตรกรในอำเภอโพธาราม การรักษาเสถียรภาพของตลาดปลาไม่เพียงแต่เป็นประเด็นเศรษฐกิจระดับครัวเรือนเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวโยงถึงความยั่งยืนของอาชีพการเลี้ยงปลาในพื้นที่ หากมาตรการรวมกลุ่มและเชื่อมโยงตลาดสามารถดำเนินได้จริง จะช่วยลดความเปราะบางจากการพึ่งพาตลาดแบบเดิมและเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงตลาดที่มีเสถียรภาพมากขึ้น

หน่วยงานของจังหวัดยังคงต้องติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดและให้การสนับสนุนด้านองค์ความรู้ การประสานตลาด และการบริหารจัดการกลุ่มเกษตรกร เพื่อให้มาตรการที่ประกาศสามารถนำไปสู่การปฏิบัติที่เป็นรูปธรรมและยั่งยืนต่อไป