โรงเรียนดรุณาราชบุรีในจังหวัดราชบุรีกลายเป็นจุดหมายสำหรับผู้บริหารการศึกษาและครูจากต่างพื้นที่หลังจากนำกระบวนการเรียนการสอนแบบ Active Learning ที่ขับเคลื่อนด้วยกรอบคิดเชิงระบบเรียกว่า GPAS 5 Steps มาปรับใช้จนเห็นผลเป็นรูปธรรม ล่าสุดโรงเรียนได้เปิดบ้านรับคณะผู้บริหารและครูจาก เทศบาลนครสมุทรปราการ เพื่อศึกษาดูงานห้องเรียนต้นแบบและแนวทางการพัฒนาหลักสูตร
เป้าหมายของการศึกษาดูงาน
การเยี่ยมชมครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้เกี่ยวกับการออกแบบห้องเรียนที่ส่งเสริมให้เด็กได้ลงมือปฏิบัติ คิดวิเคราะห์เป็นระบบ และสร้างนวัตกรรมโดยตนเอง โดยคณะศึกษาดูงานมองหากระบวนการที่นำไปปรับใช้กับบริบทของโรงเรียนในพื้นที่ของตน
หัวใจสำคัญอยู่ที่ครูไม่ใช่อุปกรณ์
บาทหลวง ผศ.ดร.อภิสิทธิ์ กฤษเจริญ ผู้อำนวยการโรงเรียนดรุณาราชบุรี ระบุว่าจุดเปลี่ยนที่ทำให้กระบวนการได้ผลไม่ได้ขึ้นกับเครื่องมือหรือเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของ Mindset ของครู เมื่อครูเปลี่ยนบทบาทจากผู้ให้คำตอบมาเป็นผู้ตั้งคำถามและออกแบบสถานการณ์ให้ผู้เรียนคิด เด็กจะได้มีพื้นที่ทำงานทางความคิดมากขึ้น
“ถ้าคุณครูไม่เปลี่ยน Mindset มันไม่เกิด”
ผู้อำนวยการชี้ว่าการเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้บทบาทครูในห้องเรียนต้องเตรียมการมากขึ้น แต่เมื่อเข้าสู่การเรียนการสอนจริง ครูกลับต้องพูดน้อยลงและให้โอกาสนักเรียนได้ลงมือทำเพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างเป็นระบบ
การทำงานอย่างต่อเนื่องไม่ใช่กิจกรรมพิเศษ
โรงเรียนย้ำว่าการนำแนวทาง Active Learning มาปฏิบัติเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปฐมวัยจนถึงมัธยมปลาย ไม่ใช่การจัดเป็นกิจกรรมพิเศษหรืองานโชว์เป็นครั้งคราว ซึ่งการทำอย่างต่อเนื่องจะช่วยให้กระบวนการคิดกลายเป็นทักษะติดตัวของผู้เรียน
การเปลี่ยนของครูและผลลัพธ์ที่มองเห็นได้
นางปาลิกา ศรีสารากร ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายบริหารงานวิชาการ กล่าวว่า ผลที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงไม่เพียงแต่ปรากฏในตัวนักเรียน แต่ยังเห็นการเปลี่ยนแปลงในครูเอง เมื่อระบบการสอนหันมาเน้นการลงมือทำ ครูต้องเปลี่ยนวิธีการวางแผน การสังเกต และการประเมินผล ทำให้ทักษะการออกแบบการเรียนรู้ของครูพัฒนาขึ้นตาม
- คณะศึกษาดูงานจากเทศบาลนครสมุทรปราการเยี่ยมชมห้องเรียนต้นแบบ
- โรงเรียนใช้กรอบ GPAS 5 Steps เป็นแกนการสอนแบบ Active Learning
- เน้นการทำงานเชิงทักษะคิดวิเคราะห์และการสร้างนวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง
นโยบายเชิงปฏิบัติที่สามารถนำไปใช้
จากการแลกเปลี่ยนระหว่างโรงเรียนและคณะศึกษาดูงาน มีข้อสังเกตเชิงปฏิบัติที่น่าสนใจซึ่งหน่วยงานการศึกษาหรือโรงเรียนอื่นสามารถนำไปพิจารณา ได้แก่ การให้เวลาฝึกฝนวิธีคิดอย่างเป็นระบบในหลักสูตรประจำ การสนับสนุนการพัฒนาทักษะการออกแบบการเรียนรู้ให้ครู และการติดตามผลอย่างเป็นระบบเพื่อปรับปรุงการจัดการเรียนการสอน
| ประเด็น | ข้อสังเกต |
|---|---|
| บทบาทครู | จากผู้ให้คำตอบเป็นผู้ออกแบบคำถามและสถานการณ์ |
| การจัดการเรียน | ไม่ใช่กิจกรรมชั่วคราว แต่เป็นการฝึกอย่างต่อเนื่อง |
| การขยายผล | เปิดรับเครือข่ายจากต่างพื้นที่มาศึกษาดูงาน |
การเปิดบ้านรับคณะศึกษาดูงานสะท้อนว่าโรงเรียนดรุณาราชบุรีไม่ได้มุ่งพัฒนาเด็กเพียงเพื่อผลการทดสอบทางวิชาการเท่านั้น แต่ต้องการให้ผู้เรียนมีทักษะการคิดเชิงระบบและความรับผิดชอบต่อสังคมควบคู่ไปกับการเรียนรู้ ซึ่งหากแนวทางนี้ได้รับการสนับสนุนอย่างเป็นระบบ อาจเป็นต้นแบบที่นำไปสู่การปฏิรูปการเรียนรู้ในวงกว้างต่อไป
