สำนักงานทรัพยากรธรณี เขต 2 ลงพื้นที่ตรวจสอบเหตุ หลุมยุบ ที่ตำบลห้วยม่วง อำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น ร่วมกับหน่วยงานท้องถิ่นและตัวแทนจากหน่วยงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ผลการสำรวจชี้ว่าพื้นที่เกิดเหตุมีหลุมยุบจำนวน 7 หลุม มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 5-8 เมตร และความลึกประมาณ 3-5 เมตร ซึ่งเกิดขึ้นในพื้นที่เกษตรกรรมของชุมชน
สาเหตุจากโพรงใต้ดิน-ฝนตกหนักต่อเนื่อง
สำนักงานทรัพยากรธรณีระบุว่า สาเหตุของการเกิดหลุมยุบสัมพันธ์กับการเกิดโพรงใต้ดินที่เกิดจากการละลายของน้ำตามรอยแตกของชั้นหินปูน ซึ่งเป็นชั้นหินที่มีอายุกว่า 200 ล้านปี ชั้นหินปูนดังกล่าวถูกปิดทับด้วยตะกอนดินปัจจุบันที่มีความหนาประมาณ 5-6 เมตร
"เกิดจากโพรงใต้ดินและฝนตกหนักต่อเนื่อง"
ก่อนเกิดเหตุมีฝนตกหนักต่อเนื่อง ทำให้ชั้นดินปิดทับอิ่มตัวด้วยน้ำ ส่งผลให้เกิดการทรุดตัวของโพรงใต้ดินจนเกิดเป็นหลุมยุบในพื้นที่ดังกล่าว ทั้งนี้จุดเกิดหลุมมีความสัมพันธ์กับแนวโครงสร้างหลักที่เป็นรอยแตกและจุดหลุมยุบเดิมที่เคยปรากฏในพื้นที่
มาตรการเร่งด่วนและแผนระยะยาว
หน่วยงานได้เสนอแนวทางการดำเนินการในระยะสั้นและระยะยาวเพื่อป้องกันอันตรายต่อประชาชนและการใช้ประโยชน์ที่ดิน โดยมาตรการเบื้องต้น ได้แก่
- การกันพื้นที่รอบหลุมยุบเพื่อป้องกันไม่ให้ประชาชนหรือสัตว์เลี้ยงเข้าใกล้
- การฝังกลบหลุมตามหลักวิชาการเพื่อความปลอดภัยในกรณีที่สามารถดำเนินการได้
- การเก็บข้อมูลพื้นที่และติดตามความเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง
สำหรับแนวทางระยะยาว กรมทรัพยากรธรณีกำลังดำเนินการสำรวจธรณีฟิสิกส์เพิ่มเติม เพื่อนำข้อมูลมาประเมินร่วมกับข้อมูลการใช้ประโยชน์ที่ดินในปัจจุบัน และจัดทำแผนการกำหนดขอบเขตพื้นที่เสี่ยงภัยหลุมยุบระดับต่าง ๆ ส่งมอบให้หน่วยงานท้องถิ่นเพื่อวางแผนการใช้ที่ดินอย่างเหมาะสมต่อไป
ผลกระทบต่อชุมชนและคำแนะนำสำหรับประชาชน
การเกิดหลุมยุบในพื้นที่เกษตรกรรมส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยของชาวบ้าน ผู้ใช้ที่ดิน และกิจกรรมทางการเกษตร ทั้งยังอาจส่งผลต่อโครงสร้างพื้นฐานหากเกิดขึ้นในบริเวณใกล้เคียง ดังนั้นจึงมีข้อแนะนำสำหรับประชาชนในพื้นที่ ได้แก่
- หลีกเลี่ยงการเข้าใกล้บริเวณหลุมและพื้นที่ที่มีแนวโน้มจะทรุดตัว
- แจ้งหน่วยงานท้องถิ่นหากพบการทรุดตัวหรือการเปลี่ยนแปลงของพื้นดินเพิ่มเติม
- ปฏิบัติตามคำสั่งหรือติดตามประกาศจากหน่วยงานที่รับผิดชอบเกี่ยวกับพื้นที่เสี่ยง
ข้อสังเกตเชิงวิชาการและการติดตามผล
ข้อมูลจากการตรวจสอบชี้ให้เห็นว่า ปัจจัยร่วมที่ทำให้เกิดหลุมยุบได้แก่ ลักษณะชั้นหินปูนที่มีรอยแตก การปกคลุมด้วยตะกอนดินหนา และปริมาณน้ำในชั้นดินที่เพิ่มขึ้นจากฝนตกต่อเนื่อง ซึ่งเป็นสัญญาณที่หน่วยงานเกี่ยวข้องต้องติดตามอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนที่ยังคงมีโอกาสเกิดการทรุดตัวเพิ่มขึ้นได้
การดำเนินการสำรวจธรณีฟิสิกส์ที่กำลังทำอยู่จะเป็นข้อมูลสำคัญในการจัดทำแผนการบริหารจัดการความเสี่ยงและการใช้ประโยชน์ที่ดินในอนาคต ทั้งนี้หน่วยงานท้องถิ่นและชุมชนควรร่วมมือในการรายงานและติดตามสถานการณ์เพื่อความปลอดภัยร่วมกัน
เหตุการณ์นี้เป็นเครื่องเตือนให้เห็นถึงความสำคัญของการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินที่สอดคล้องกับข้อมูลธรณีวิทยา และความจำเป็นของการเพิ่มการเฝ้าระวังในพื้นที่ที่มีลักษณะชั้นหินและรอยแตกที่เอื้อต่อการเกิดโพรงใต้ดิน อย่างต่อเนื่อง
พื้นที่ข่าว: อำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น
