กรมชลประทานเร่งขั้นตอน เตรียมเสนอต่อ ครม.
วันที่ประชาชนในหลายอำเภอของจังหวัดน่านยังเผชิญปัญหาการขาดแคลนน้ำ กรมชลประทานได้เร่งเดินหน้าโครงการอ่างเก็บน้ำน้ำรีอันเนื่องมาจากพระราชดำริ โดยมีการติดตามความก้าวหน้าและเตรียมเอกสารประกอบการพิจารณาเพื่อเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาภายในต้นเดือนตุลาคม พ.ศ.2569
การติดตามความคืบหน้าดังกล่าวมีผู้บริหารระดับสูงของกรมชลประทานเข้าร่วม รวมทั้งผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมชลประทานและผู้อำนวยการสำนักที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมหารือการเร่งรัดขั้นตอนทั้งในด้านวิชาการ สิ่งแวดล้อม และการใช้ประโยชน์พื้นที่
สรุปเป้าหมายและขอบเขตโครงการ
โครงการอ่างเก็บน้ำน้ำรีเกิดขึ้นจากพระราชดำริเมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ.2560 มีวัตถุประสงค์จัดหาแหล่งน้ำสำรองให้แก่ชุมชนและหน่วยงานสำคัญในพื้นที่ โดยแผนงานประกอบด้วยทำนบดินและสิ่งก่อสร้างประกอบ บริเวณหมู่ที่ 10 บ้านกิ่วจันทร์ ตำบลขุนน่าน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน
- ความจุกักเก็บน้ำ ประมาณ 49.70 ล้านลูกบาศก์เมตร
- พื้นที่รับประโยชน์ ประมาณ 22,100 ไร่
- ครัวเรือนที่ได้รับประโยชน์ ประมาณ 12,007 ครัวเรือน
- พื้นที่เป้าหมาย ครอบคลุมอำเภอเฉลิมพระเกียรติ อำเภอทุ่งช้าง และอำเภอเชียงกลาง
สถานะด้านการศึกษาผลกระทบและอนุญาตพื้นที่
กรมชลประทานรายงานว่าการศึกษาความเหมาะสมและการประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของโครงการแล้วเสร็จ ขณะเดียวกันได้รับการผ่อนผันและอนุญาตให้ใช้พื้นที่บริเวณแหล่งกักเก็บและสถานีสูบน้ำที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญก่อนนำเสนอต่อคณะรัฐมนตรี
นอกจากนี้ คณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (กนช.) ได้มีมติรับรองโครงการไปแล้วเมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ.2569 ซึ่งนับเป็นอีกหนึ่งขั้นตอนที่ช่วยเร่งการขับเคลื่อนทางราชการ
ผลกระทบหลักและประโยชน์ต่อพื้นที่
เมื่อโครงการแล้วเสร็จ กรมชลประทานคาดว่าแหล่งน้ำนี้จะช่วยเพิ่มความมั่นคงด้านน้ำสำหรับการอุปโภคบริโภคและการเกษตร ลดการพึ่งพาน้ำฝนตามฤดูกาล และสนับสนุนน้ำให้แก่สถานพยาบาล โรงเรียน และชุมชนในพื้นที่ห่างไกล โดยจะมีระบบสูบและระบบส่งน้ำเพื่อกระจายน้ำจากอ่างไปยังพื้นที่เป้าหมาย
ข้อพิจารณาทางสิ่งแวดล้อมและชุมชน
แม้การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมจะแล้วเสร็จ แต่โครงการอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ย่อมมีประเด็นที่ต้องติดตามทั้งในด้านการย้ายที่อยู่อาศัย การจัดการทรัพยากรป่าไม้ ระบบนิเวศริมน้ำ และการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่น การออกแบบและมาตรการชดเชยหรือเยียวยาจึงเป็นข้อกำหนดสำคัญเมื่อเดินหน้าโครงการในขั้นตอนต่อไป
| รายการ | ตัวเลข/ข้อมูล |
|---|---|
| ความจุอ่าง | 49.70 ล้าน ลบ.ม. |
| พื้นที่รับประโยชน์ | 22,100 ไร่ |
| ครัวเรือน | 12,007 ครัวเรือน |
| อำเภอเป้าหมาย | เฉลิมพระเกียรติ, ทุ่งช้าง, เชียงกลาง |
ความจำเป็นทางยุทธศาสตร์ของแหล่งน้ำต้นทุน
บริบทจังหวัดน่านซึ่งมีที่ราบน้ำจำกัดและพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา ทำให้การจัดการน้ำเป็นความท้าทายทั้งด้านการจัดเก็บและการกระจายน้ำไปยังพื้นที่เกษตรและชุมชน การมีแหล่งน้ำต้นทุนที่สามารถกักเก็บและจ่ายน้ำได้ตลอดปีจึงเป็นปัจจัยสำคัญต่อความมั่นคงทางอาหารและการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก
ขั้นตอนต่อไปของโครงการจะขึ้นกับการพิจารณาของคณะรัฐมนตรี หากได้รับความเห็นชอบ การดำเนินงานก่อสร้างและการจัดสรรงบประมาณจะเป็นเรื่องที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด ทั้งในมุมของประสิทธิภาพการแก้ปัญหาน้ำและการป้องกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน
ผู้เกี่ยวข้องในพื้นที่และหน่วยงานรัฐจะต้องร่วมกันเปิดบทสนทนาเรื่องมาตรการป้องกันผลกระทบและการมีส่วนร่วมของประชาชน เพื่อให้โครงการเป็นไปตามวัตถุประสงค์ในการยกระดับคุณภาพชีวิตโดยไม่ทิ้งผลร้ายระยะยาวต่อทรัพยากรธรรมชาติ
