ผลักดันกฎหมายยกระดับสถาบันการศึกษาในพื้นที่
วันนี้ (22 กันยายน พ.ศ.2569) ศ.ดร. ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม แถลงว่า จะนำร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) "มหาวิทยาลัยน่าน" เข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) หลังจากที่จัดทำร่างกฎหมายและผ่านการพิจารณาหลักการในระดับหนึ่งมาแล้ว
การยกระดับนี้มีเป้าหมายปรับโครงสร้างจากสถาบันเดิมซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา สาขาน่าน ให้สอดรับกับภารกิจของท้องถิ่นในจังหวัดน่านและพื้นที่ใกล้เคียง โดยวางรูปแบบเป็น Innovation Sandbox University ที่เน้นการทดลองโครงการและแก้ไขปัญหาเชิงพื้นที่ควบคู่กับการสร้างองค์ความรู้
ยุทธศาสตร์และแนวทางการจัดตั้ง
ตามคำชี้แจงของรองนายกฯ มหาวิทยาลัยน่านจะมีแนวทางการพัฒนา 5 ด้าน ซึ่งเป็นกรอบยุทธศาสตร์หลักของสถาบัน ได้แก่
- การพัฒนากำลังคนโดยเน้นการเรียนรู้ตลอดชีวิต
- การพัฒนาการวิจัยและนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ระดับประเทศและพื้นที่ เช่น การอนุรักษ์ การจัดการไฟป่า และปัญหา PM 2.5 รวมถึงการต่อยอดเชิงเศรษฐกิจมูลค่าสูง
- การบริการวิชาการแก่ท้องถิ่น เพื่อยกระดับอาชีพ รายได้ และสังคมบนพื้นฐานคาร์บอนต่ำ
- การสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์โดยใช้จุดเด่นด้านวัฒนธรรมของจังหวัดน่าน
- การบริหารจัดการรูปแบบใหม่ด้วยระบบดิจิทัลหรือ "Digital University" ที่เน้นธรรมาภิบาล
รองนายกฯ ระบุว่า แม้มหาวิทยาลัยน่านจะมีขนาดเล็ก แต่ต้องเป็นสถาบันที่มีคุณภาพสูงและตอบโจทย์การพัฒนาในทุกช่วงวัยของประชากรในพื้นที่
"จะทำให้เป็น Innovation Sandbox University...เป็นมหาวิทยาลัยของสังคมแม้ว่าจะขนาดเล็กแต่มีคุณภาพสูง"
คณะและหลักสูตรที่วางแผนเปิดสอน
ในการจัดตั้งมหาวิทยาลัยน่านได้กำหนดสาขาวิชาที่ยุทธศาสตร์ชัดเจนเพื่อเชื่อมโยงกับความต้องการของพื้นที่ โดยมี 5 คณะที่จะเปิดการเรียนการสอนเบื้องต้น ดังนี้
| ลำดับ | คณะ | จุดมุ่งหมาย |
|---|---|---|
| 1 | คณะนวัตกรรมวนเกษตร | เพิ่มรายได้ให้เกษตรกร ฟื้นฟูพื้นที่ร่วมกับหน่วยงานป่าไม้ และทำงานร่วมกับภาคประชาสังคม |
| 2 | คณะเศรษฐกิจสุขภาวะ | ส่งเสริมหลักสูตรใหม่เพื่อเพิ่มโอกาสทางรายได้และคุณภาพชีวิต |
| 3 | คณะวิศวกรรมเศรษฐกิจใหม่ | รองรับเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมอนาคต เช่น ยานยนต์สะอาด ระบบดิจิทัล และปัญญาประดิษฐ์ |
| 4 | คณะแพทยศาสตร์ | พัฒนาบุคลากรสาธารณสุขเพื่อรองรับสังคมผู้สูงวัยในภูมิภาค |
| 5 | คณะบริหารธุรกิจและสหวิทยาการ | สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านอาชีพและการบูรณาการข้ามสาขาวิชา |
ความคาดหวังต่อผลกระทบเชิงพื้นที่
แผนการของมหาวิทยาลัยน่านมุ่งหวังให้เกิดประโยชน์ทั้งด้านกำลังคน การวิจัยเพื่อการแก้ปัญหาเฉพาะถิ่น และการพัฒนาเศรษฐกิจที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เช่น Green Economy และ Solar Economy โดยหวังว่าจะช่วยสร้างโอกาสทางอาชีพ เพิ่มรายได้ให้ชุมชน และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในจังหวัดน่านและพื้นที่รอบข้าง
นอกจากนี้ รูปแบบที่เน้นการทำงานร่วมกับชุมชนและหน่วยงานท้องถิ่นยังสอดคล้องกับแนวคิด "มหาวิทยาลัยของสังคม" ที่ต้องการให้สถาบันเป็นทั้งแหล่งความรู้และเครื่องมือในการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
ประเด็นที่ยังต้องติดตาม
การนำร่าง พ.ร.บ. เข้าครม.เป็นเพียงหนึ่งในกระบวนการตามกฎหมาย ซึ่งยังต้องติดตามการพิจารณาในวาระต่าง ๆ รวมทั้งรายละเอียดการจัดสรรงบประมาณ โครงสร้างการบริหาร การรับรองหลักสูตร และการประสานกับหน่วยงานท้องถิ่นเพื่อให้การเปลี่ยนผ่านเป็นไปอย่างราบรื่นและไม่กระทบต่อผู้เรียนเดิม
สำหรับประชาชนในจังหวัดน่าน มาตรการดังกล่าวเป็นเรื่องที่น่าสนใจเนื่องจากอาจนำไปสู่การเพิ่มโอกาสด้านการศึกษา การจ้างงาน และการบริการสาธารณสุข โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกลที่ต้องการการสนับสนุนทั้งด้านบุคลากรและนวัตกรรมเพื่อตอบโจทย์ปัญหาท้องถิ่น
ทีมข่าวจะติดตามความคืบหน้าการพิจารณาร่าง พ.ร.บ. ต่อไปและรายงานรายละเอียดเพิ่มเติมเมื่อมีข้อมูลใหม่
