สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) กำลังติดตามและตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีผู้โดยสารคนหนึ่งถูกปฏิเสธการรับขนขึ้นเที่ยวบิน DD593 เส้นทาง ตรัง–กรุงเทพฯ (ดอนเมือง) ของสายการบินนกแอร์ เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ.2569 หลังพบว่าเกิดการจำหน่ายบัตรโดยสารเกินจำนวนที่นั่ง (Overbooking)
การสอบสวนและกรอบกฎหมาย
กพท. ระบุว่าอยู่ระหว่างตรวจสอบการดำเนินการของสายการบินว่ามีการปฏิบัติตามข้อบังคับ คณะกรรมการการบินพลเรือน ฉบับที่ 101 ซึ่งกำหนดมาตรการคุ้มครองสิทธิของผู้โดยสารในเที่ยวบินแบบประจำทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศหรือไม่ โดยหัวใจของการกำกับดูแลคือการยืนยันว่าสายการบินได้ให้การดูแลผู้โดยสารที่ได้รับผลกระทบครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนด
รูปแบบ Overbooking และผลกระทบ
การจำหน่ายบัตรโดยสารเกินจำนวนที่นั่งเป็นรูปแบบการบริหารจัดการที่สายการบินมักใช้ โดยอาศัยสถิติผู้โดยสารไม่มาแสดงตน (No-show) หรือมีการเปลี่ยนแปลงเที่ยวบินล่วงหน้า เพื่อให้เที่ยวบินมีผู้โดยสารเต็มที่ อย่างไรก็ดี หากผู้โดยสารมาขึ้นเครื่องครบหรือเกินจำนวนที่นั่ง จะมีผู้โดยสารบางรายต้องถูกปฏิเสธการเดินทาง
สิทธิและการชดเชยตามข้อบังคับ
ข้อบังคับ กบร. 101 กำหนดให้สายการบินต้องปฏิบัติต่อผู้โดยสารที่ถูกปฏิเสธการรับขนเนื่องจาก Overbooking ดังนี้
- ต้องขออาสาสมัครยอมสละที่นั่งก่อน โดยตกลงสิทธิประโยชน์ร่วมกันระหว่างผู้โดยสารและสายการบิน
- หากไม่มีอาสาสมัครและมีการปฏิเสธการรับขน สายการบินต้องดูแลผู้โดยสารที่ได้รับผลกระทบ เช่น อาหารและเครื่องดื่มตามความเหมาะสม และการอำนวยความสะดวกด้านการติดต่อสื่อสาร
- ในกรณีจำเป็นต้องพักค้าง สายการบินต้องจัดที่พักและการเดินทางระหว่างสนามบินกับที่พัก
- สายการบินต้องเสนอทางเลือกให้ผู้โดยสารเลือกระหว่างการคืนเงินค่าโดยสาร การออกวงเงินเครดิต การเปลี่ยนเที่ยวบินโดยไม่มีค่าใช้จ่าย หรือการเดินทางทางเลือกอื่น
- ตามเงื่อนไขที่มีการระบุ ผู้โดยสารที่เข้าเกณฑ์มีสิทธิได้รับค่าชดเชยจำนวน 1,500 บาท
| ข้อเรียกร้อง/การดูแล | รายละเอียดตาม กบร. 101 |
|---|---|
| การขออาสาสมัคร | ต้องเสนอผลประโยชน์และรับสมัครผู้สละที่นั่งก่อน |
| การดูแลเบื้องต้น | อาหาร เครื่องดื่ม และการอำนวยความสะดวกด้านการสื่อสาร |
| ที่พักและการเดินทาง | จัดให้เมื่อจำเป็นต้องพักค้างระหว่างรอเที่ยวบินถัดไป |
| ทางเลือกการเดินทาง | คืนเงิน/เครดิต/เปลี่ยนเที่ยวบิน/ขนส่งทางเลือก |
| ค่าชดเชย (หากเข้าเงื่อนไข) | 1,500 บาท |
คำถามเชิงสังคมและผลกระทบต่อผู้บริโภคชาวตรัง
เหตุการณ์นี้ยิ่งตอกย้ำความเปราะบางของผู้บริโภคในการเดินทางทางอากาศ โดยเฉพาะผู้โดยสารจากจังหวัดรอง เช่น ตรัง ที่พึ่งพาเที่ยวบินเชื่อมต่อกับกรุงเทพฯ เพื่อการรักษา ผลประโยชน์ทางธุรกิจ หรืองานส่วนตัว เมื่อผู้โดยสารถูกปฏิเสธการรับขนอาจกระทบการดำเนินชีวิต ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น และความเชื่อมั่นในการใช้บริการสายการบิน
ในมุมของชุมชน ผู้โดยสารที่ถูกยกเลิกหรือเลื่อนอาจไม่มีทรัพยากรหรือเครือข่ายที่จะรับการช่วยเหลือทันที ดังนั้นการกำกับดูแลของหน่วยงานรัฐและการปฏิบัติตามกฎของสายการบินจึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะต้องได้รับการตรวจสอบอย่างเข้มงวดและโปร่งใส
คำแนะนำเชิงปฏิบัติสำหรับผู้โดยสาร
เพื่อปกป้องสิทธิของตนเอง เมื่อประสบเหตุการณ์ Overbooking ผู้โดยสารควรปฏิบัติดังนี้
- ขอให้สายการบินชี้แจงสาเหตุและแนวทางที่เสนอเป็นลายลักษณ์อักษร
- เรียกร้องสิทธิการดูแลตามที่กฎ กบร. 101 กำหนด (อาหาร/เครื่องดื่ม/ที่พัก/การสื่อสาร)
- พิจารณาทางเลือกที่สายการบินเสนอทั้งการคืนเงิน การออกเครดิต หรือการเปลี่ยนเที่ยวบิน
- เก็บหลักฐานทุกฉบับที่เกี่ยวข้อง เช่น ตั๋ว อีเมลยืนยัน ใบเสร็จค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการถูกปฏิเสธการรับขน
กพท. จะต้องสรุปผลการสอบสวนและแจ้งผลการพิจารณาการปฏิบัติของสายการบินต่อสาธารณะ เพื่อให้ผู้โดยสารได้รับความเป็นธรรม และเพื่อป้องกันไม่ให้เหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นซ้ำในอนาคต
สำหรับคนตรังที่เดินทางบ่อย การติดตามสิทธิขั้นพื้นฐานและการเก็บหลักฐานเมื่อได้รับผลกระทบเป็นสิ่งสำคัญ ทั้งนี้ การกำกับดูแลที่มีประสิทธิภาพจากหน่วยงานรัฐจะเป็นเกราะคุ้มกันที่จำเป็นต่อความปลอดภัยและความมั่นใจของผู้เดินทางทุกคน
