บรรยากาศในตลาดขอนแก่น: เงียบกว่าทุกปี
วันนี้ (26 สิงหาคม พ.ศ. 2569) บรรยากาศวันจ่ายสารทจีนที่ตลาดบางลำภู เขตเทศบาลนครขอนแก่นค่อนข้างเงียบเหงา พ่อค้าแม่ค้ารายเดิมระบุว่า จำนวนผู้มาจับจ่ายลดลงเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา ขณะที่ผู้ค้าหลายรายเลือกลดปริมาณสินค้าที่นำมาจำหน่ายลงมากกว่า ร้อยละ 50 เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากสต๊อกสินค้าที่เหลือค้าง
ต้นทุนวัตถุดิบหลักพุ่ง แต่ราคาจำหน่ายไม่สามารถขึ้นตาม
ผู้ค้าเล่าว่า วัตถุดิบหลักที่ใช้จัดชุดไหว้ ได้แก่ เป็ด ไก่ และหมู ปรับราคาขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ตัวอย่างที่ผู้ค้ารายหนึ่งให้ข้อมูลคือราคาเป็ดสดจากกิโลกรัมละ 89 บาท ปรับขึ้นเป็นกิโลกรัมละ 110 บาท ไก่สดจากกิโลกรัมละ 65–75 บาท เป็นกิโลกรัมละ 85 บาท ส่วนหมูสดจากกิโลกรัมละ 160 บาท เพิ่มเป็นกิโลกรัมละ 180–190 บาท แต่ทั้งนี้ผู้ค้าจำหน่ายสินค้าที่ต้มแล้วในราคาปกติเท่าเดิมกับปีที่ผ่านมา เช่น ไก่ต้มเริ่มต้นตัวละ 220 บาท เป็ดต้มตัวละ 350 บาท และหมูจำหน่ายเป็นชิ้นราคาตั้งแต่ 170–250 บาท ขึ้นกับน้ำหนัก
“ตั้งแต่ช่วงเช้ายังเงียบมาก ปีที่แล้วดีกว่าปีนี้เยอะ ปีนี้แทบไม่ได้ขาย”
คำกล่าวจากแม่ค้ารายหนึ่งสะท้อนสถานการณ์ที่ผู้ประกอบการท้องถิ่นต้องแบกรับต้นทุนที่เพิ่มขึ้น แต่ไม่สามารถถ่ายทอดต้นทุนดังกล่าวไปยังผู้บริโภคได้เต็มที่ เนื่องจากกำลังซื้อของผู้บริโภคลดลง
พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยน ไหว้เท่าที่จำเป็น
แม่ค้ารายอื่นชี้ว่า ปีนี้วันสารทจีนไม่ตรงกับงานประเพณีบุญข้าวประดับดินเหมือนปีที่ผ่านมา ทำให้บรรยากาศการจับจ่ายของชาวอีสานซบเซากว่าเดิม อีกทั้งสภาพเศรษฐกิจโดยรวมมีผลต่อการเลือกซื้อ ผู้บริโภคที่เคยซื้อชุดไหว้หลายชุดในอดีต ปัจจุบันปรับลดเหลือเพียงหนึ่งชุดหรือซื้อเฉพาะรายการที่จำเป็น
- ปริมาณสินค้าที่นำมาจำหน่ายลดลงกว่าครึ่งเมื่อเทียบกับปีที่แล้ว
- ราคาวัตถุดิบหลักปรับขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ แต่ราคาจำหน่ายเท่าเดิม
- ลูกค้าปรับพฤติกรรมซื้อของไหว้ตามความจำเป็นมากขึ้น
ผลกระทบต่อผู้ค้าและท้องถิ่น
ผลจากสภาพการซื้อขายที่ซบเซาในช่วงเทศกาลสำคัญเช่นวันนี้ ไม่เพียงกระทบรายได้ของพ่อค้าแม่ค้าในตลาดเท่านั้น แต่ยังอาจสะท้อนภาพรวมความต้องการบริโภคและการใช้จ่ายของคนในพื้นที่ ซึ่งส่งผลต่อห่วงโซ่อุปาทานตั้งแต่ผู้ผลิตวัตถุดิบ ท้องตลาด จนถึงบริการที่เกี่ยวเนื่อง การที่ผู้ขายต้องลดปริมาณสินค้าอาจช่วยลดความเสี่ยงจากการเก็บสต๊อก แต่เป็นการสูญเสียโอกาสอันควรจะมีในช่วงเทศกาล
| รายการ | ราคาปีที่ผ่านมา (บาท/กก.) | ราคาปีนี้ (บาท/กก.) |
|---|---|---|
| เป็ดสด | 89 | 110 |
| ไก่สด | 65–75 | 85 |
| หมูสด | 160 | 180–190 |
ในเชิงบวก สำหรับผู้ประกอบการท้องถิ่นที่ยังคงเปิดจำหน่าย การปรับตัวด้านปริมาณสินค้าและการเน้นขายสินค้าที่ลูกค้าต้องการมากที่สุดเป็นแนวทางหนึ่งในการลดความเสี่ยง อย่างไรก็ดี หากสถานการณ์กำลังซื้อยังไม่ฟื้นตัว อาจต้องอาศัยมาตรการกระตุ้นการบริโภคจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งในระดับเทศบาลและจังหวัด เพื่อสนับสนุนการค้าภายในพื้นที่และรักษาอัตลักษณ์วัฒนธรรมประเพณีให้คงอยู่
จากการลงพื้นที่สำรวจพบว่า ผู้ค้าแต่ละรายพยายามประคับประคองธุรกิจด้วยการลดจำนวนสินค้า เตรียมวัตถุดิบพอประมาณ และมองหาลูกค้าแบบเฉพาะกลุ่ม อย่างไรก็ดี ความคึกคักของเทศกาลที่เคยปรากฏในอดีตยังไม่กลับมาในปีนี้
การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในวันจ่ายสารทจีนปีนี้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของการซื้อขาย แต่ยังสะท้อนสภาพเศรษฐกิจและพฤติกรรมของผู้บริโภคในจังหวัดขอนแก่น ซึ่งเป็นสัญญาณให้ผู้เกี่ยวข้องต้องติดตามและหามาตรการสนับสนุนต่อไป