กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ออกแถลงการณ์ขอแก้ไขข้อมูลผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำในพื้นที่จังหวัดปราจีนบุรี กรณีเหตุปลาตายที่บ้านทาม ตำบลท่าตูม และตำบลหาดนางแก้ว อำเภอศรีมหาโพธิ โดยระบุว่าการรายงานครั้งก่อนมีความคลาดเคลื่อนในการระบุค่าความเข้มข้นของ แอมโมเนีย และ อะลูมิเนียม จึงได้ชี้แจงข้อมูลผลตรวจที่ถูกต้องต่อสื่อมวลชนและประชาชน
ผลตรวจที่แก้ไขและภาพรวมการเก็บตัวอย่าง
คพ. ระบุว่าการเก็บตัวอย่างน้ำแบ่งเป็น 2 ชุด คือ การเก็บตัวอย่างจากลำน้ำสาขาที่ไหลลงสู่แม่น้ำปราจีนบุรี จำนวน 4 จุด เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม และการเก็บตัวอย่างในแม่น้ำปราจีนบุรี จำนวน 5 จุด ครอบคลุมพื้นที่อำเภอ กบินทร์บุรี, ศรีมหาโพธิ, เมือง และ บ้านสร้าง เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม โดยผลการตรวจวัดที่ถูกต้องมีดังนี้
| พารามิเตอร์ | ช่วงค่าที่ตรวจพบ | หน่วย |
|---|---|---|
| ออกซิเจนละลายน้ำ (DO) | 2.5–7.5 | มิลลิกรัมต่อลิตร |
| แอมโมเนีย | 0.22–0.48 | มิลลิกรัมต่อลิตร |
| โลหะหนักส่วนใหญ่ | < 0.01 | มิลลิกรัมต่อลิตร |
| อะลูมิเนียม | 0.559–3.547 | มิลลิกรัมต่อลิตร |
ความหมายของผลตรวจและความกังวลที่ต้องติดตาม
คพ.ชี้แจงว่าตัวเลขอะลูมิเนียมที่พบมีความสำคัญต่อการติดตามตรวจสอบ เนื่องจากข้อมูลดังกล่าวเป็นสิ่งที่คลาดเคลื่อนจากการรายงานครั้งก่อนซึ่งระบุค่าสลับกับแอมโมเนีย การค้นพบอะลูมิเนียมในระดับดังกล่าวจึงต้องมีการประเมินต่อว่าแหล่งที่มามาจากกิจกรรมใดและมีความเกี่ยวข้องกับเหตุปลาตายหรือไม่
ในด้านสภาพน้ำ ค่าการละลายของออกซิเจนที่รายงานช่วง 2.5–7.5 มก./ล. บ่งชี้ถึงความผันผวนของสภาพแวดล้อมน้ำ ซึ่งระดับต่ำสุดอาจก่อให้เกิดภาวะช็อกต่อสัตว์น้ำได้ โดยเฉพาะเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงร่วมกับ pH และอุณหภูมิ
แผนการตรวจสอบเพิ่มเติม
กรมระบุว่าเมื่อสถานการณ์น้ำท่วมผ่านพ้นและสภาพน้ำกลับสู่ภาวะปกติ จะดำเนินการเก็บตัวอย่างตะกอนดินในแม่น้ำปราจีนบุรีและลำน้ำสาขาที่ไหลลงสู่แม่น้ำ เพื่อตรวจวิเคราะห์การสะสมของสารมลพิษในชั้นตะกอน ฝ่ายที่รับผิดชอบจะมุ่งเน้นการเก็บตัวอย่างในพื้นที่ที่รับน้ำจาก:
- กลุ่มโรงงานอุตสาหกรรมในพื้นที่
- ชุมชนที่อาจมีของเสียไหลลงแหล่งน้ำ
- พื้นที่เกษตรกรรมซึ่งอาจมีการใช้สารเคมี
ผลการตรวจวิเคราะห์ตะกอนดินจะถูกนำไปประกอบการประเมินหาสาเหตุของปัญหาในเชิงลึกและรอบด้าน เพื่อพิจารณามาตรการแก้ไขหรือการบังคับใช้กฎหมายต่อไป
“คพ. ขออภัยประชาชนและสื่อมวลชนสำหรับความคลาดเคลื่อนในการรายงานข้อมูลครั้งนี้ และให้ความสำคัญกับความถูกต้องของข้อมูลทางวิชาการ ความโปร่งใสในการสื่อสาร และการตรวจสอบข้อเท็จจริง”
ผลกระทบต่อชุมชนและสิ่งที่ประชาชนควรทราบ
การรายงานค่าที่ถูกต้องมีความสำคัญต่อการตัดสินใจทั้งเรื่องการเยียวยาเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์น้ำและแนวทางการฟื้นฟูแหล่งน้ำ ชุมชนที่อาศัยอยู่ใกล้แม่น้ำและผู้ใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำดังกล่าวควรติดตามการแจ้งเตือนและข้อแนะนำจากหน่วยงาน เพื่อหลีกเลี่ยงการนำสัตว์น้ำหรือผลิตภัณฑ์จากแหล่งน้ำที่ยังไม่ได้รับการยืนยันความปลอดภัยออกสู่วงจรบริโภค
ในระหว่างนี้ คพ. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะต้องเร่งทำความเข้าใจกับประชาชนโดยเปิดเผยข้อมูลการตรวจสอบเพิ่มเติมและกำหนดกรอบเวลาการรายงานผลตะกอนดินที่ชัดเจน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและให้เกิดมาตรการแก้ไขที่ตรงจุด
ประเด็นการตรวจพบอะลูมิเนียมเป็นสัญญาณให้ต้องขยายการตรวจวิเคราะห์ทั้งน้ำและตะกอน รวมทั้งตรวจสอบแหล่งต้นน้ำที่อาจเป็นจุดปล่อยสารปนเปื้อน เพื่อให้การหาสาเหตุของเหตุปลาตายเป็นไปอย่างรอบคอบและมีหลักฐานรองรับการดำเนินการทางกฎหมายและการฟื้นฟูต่อไป
