คพ. ชี้แจงข้อมูลที่คลาดเคลื่อนและย้ำความจำเป็นต้องติดตามตรวจสอบ
กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ออกแถลงการณ์ชี้แจงการรายงานผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำในพื้นที่จังหวัดปราจีนบุรี กรณีเหตุปลาตาย หลังจากพบความคลาดเคลื่อนในการรายงานค่าความเข้มข้นของสารบางชนิด โดยระบุผลการตรวจวัดที่แก้ไขแล้วและแผนงานการตรวจสอบเพิ่มเติมเพื่อหาแหล่งที่มาและประเมินสาเหตุอย่างรอบด้าน
จากการเก็บตัวอย่างน้ำครั้งแรกบริเวณลำน้ำสาขาที่ไหลลงสู่แม่น้ำปราจีนบุรีจำนวน 4 จุด เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2569 และการเก็บตัวอย่างในแม่น้ำปราจีนบุรีครอบคลุม 5 จุดในพื้นที่อำเภอกบินทร์บุรี อำเภอศรีมหาโพธิ อำเภอเมืองปราจีนบุรี และอำเภอบ้านสร้าง เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม (ข้อมูลปีที่รายงานหนึ่งช่วงระบุเป็นพ.ศ. 2567 ในเอกสาร) คพ. รายงานค่าการวัดหลายตัวดังนี้
| พารามิเตอร์ | ค่าที่ตรวจพบ | หน่วย |
|---|---|---|
| ออกซิเจนละลายน้ำ (DO) | 2.5–7.5 | มิลลิกรัมต่อลิตร |
| แอมโมเนีย | 0.22–0.48 | มิลลิกรัมต่อลิตร |
| อะลูมิเนียม | 0.559–3.547 | มิลลิกรัมต่อลิตร |
| โลหะหนักอื่น ๆ | ต่ำกว่า 0.01 | มิลลิกรัมต่อลิตร |
ในแถลงการณ์ คพ. กล่าวว่า การรายงานผลก่อนหน้านี้มีความคลาดเคลื่อน โดยเฉพาะการระบุค่าของแอมโมเนียและอะลูมิเนียมที่สลับกัน จึงได้ดำเนินการตรวจสอบแก้ไขข้อมูลเพื่อให้ถูกต้องและเปิดเผยต่อสาธารณะ
"คพ.ขออภัยประชาชนสำหรับความคลาดเคลื่อนในการรายงานข้อมูลครั้งนี้"
ความหมายของผลตรวจและแผนการตรวจสอบต่อไป
คพ.เน้นย้ำว่าการตรวจพบอะลูมิเนียมในน้ำเป็นประเด็นที่ต้องติดตาม โดยมีแผนเก็บตัวอย่างตะกอนดิน (sediment) ในแม่น้ำปราจีนบุรีและลำน้ำสาขาอีกครั้งเมื่อสถานการณ์น้ำท่วมกลับเข้าสู่ภาวะปกติ การเก็บตัวอย่างตะกอนดินมีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจการสะสมของสารมลพิษในตะกอนและพิจารณาแหล่งที่มา ซึ่งจะเน้นพื้นที่ที่รับน้ำจาก:
- กลุ่มโรงงานอุตสาหกรรมในพื้นที่
- ชุมชนที่อาจมีการระบายของเสีย
- พื้นที่เกษตรกรรมที่ใช้ปุ๋ยและสารเคมี
ผลการวิเคราะห์ตะกอนดินจะถูกนำมาประกอบการประเมินหาสาเหตุของปลาตายอย่างรอบด้าน เพื่อพิจารณามาตรการเชิงป้องกันและแก้ไขในระยะยาว
ผลกระทบต่อชุมชนและข้อควรระวัง
ค่าของออกซิเจนละลายน้ำที่วัดได้มีช่วงกว้าง ตั้งแต่ 2.5 ถึง 7.5 มก./ล. ค่าต่ำกว่าเกณฑ์ที่เหมาะสมสำหรับชีวิตปลาในบางช่วงอาจเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เกิดการเกิดเหตุปลาตายร่วมกับปัจจัยอื่น ๆ เช่น มลพิษเชิงเคมีหรือการเปลี่ยนแปลงสภาพน้ำ คพ. จึงแนะนำให้หน่วยงานท้องถิ่นและประชาชนติดตามข้อมูลอย่างใกล้ชิดและหลีกเลี่ยงการจับสัตว์น้ำหรือใช้น้ำบริโภคจากจุดที่ยังไม่ได้รับการยืนยันความปลอดภัย
ทั้งนี้ คพ.ระบุว่าจะประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อขยายการตรวจวิเคราะห์และแจ้งผลให้สาธารณชนทราบเมื่อมีข้อมูลเพิ่มเติม
สิ่งที่ต้องรอติดตาม
ประชาชนและหน่วยงานภาคส่วนต่าง ๆ ควรรอผลการตรวจตะกอนดินและรายงานวิเคราะห์ที่เป็นทางการเพิ่มเติม ซึ่งจะเป็นข้อมูลสำคัญในการสรุปสาเหตุของเหตุปลาตายและกำหนดมาตรการแก้ไขทั้งในระดับพื้นที่และเชิงนโยบาย
สำหรับผู้ที่อาศัยหรือทำมาหากินริมแม่น้ำปราจีนบุรี หากพบเหตุผิดปกติของสัตว์น้ำหรือกลิ่น-สีของน้ำที่ผิดปกติ ควรแจ้งหน่วยงานท้องถิ่นหรือกรมควบคุมมลพิษเพื่อให้เจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ตรวจสอบต่อไป
