ชาวกบินทร์บุรีร้องคราบน้ำเน่า หลังนิคมบ่อทองปล่อยลงบึง-หน่วยงานจังหวัดเร่งตรวจสอบ

มลพิษทางน้ำในพื้นที่อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี กลายเป็นปัญหาที่คนในชุมชนและหน่วยงานท้องถิ่นจับตามากขึ้น หลังผู้ใหญ่บ้านหมู่ 6 ตำบลบ่อทอง โพสต์ภาพและข้อความลงในเฟซบุ๊กแสดงให้เห็นคราบน้ำสีดำมีกลิ่นเหม็นไหลออกมาจากบริเวณด้านหลัง นิคมอุตสาหกรรมบ่อทอง แล้วไหลทะลักลงสู่บริเวณบึงหนองขอน ซึ่งเป็นแหล่งกักเก็บน้ำดิบสำหรับผลิตน้ำประปาหมู่บ้าน

ภาพรวมการตรวจสอบจากจังหวัด

ข้อมูลการลงพื้นที่ตรวจสอบที่เผยแพร่ผ่านเพจของรองผู้ว่าราชการจังหวัดปราจีนบุรี ระบุว่าได้มอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ศูนย์ดำรงธรรมจังหวัด, สำนักงานสิ่งแวดล้อม, สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด, อำเภอกบินทร์บุรี และ อบต.บ่อทอง ลงพื้นที่ตรวจสอบทันที ผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำ ณ วันลงพื้นที่มีรายละเอียดแตกต่างกันไปตามจุดตรวจ

ผลเบื้องต้นที่รวบรวมได้คือบริเวณ บึงหนองขอน น้ำมีลักษณะเป็นสีเหลืองใส ค่า pH และค่าความเข้มข้นออกซิเจนละลายน้ำ (DO) อยู่ในระดับปกติ ส่วนบริเวณ ประตูระบายน้ำคลองสนาบ พบว่าน้ำมีสีน้ำตาลอ่อนและค่า DO ต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน ขณะที่สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดได้เก็บตัวอย่างน้ำจากบ่อดินในเขตนิคมอุตสาหกรรมบ่อทองเพื่อนำส่งห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์ต่อไป

"ได้มอบหมายให้ศูนย์ดำรงธรรมจังหวัด พร้อมด้วย ทสจ.ปราจีนบุรี, อุตสาหกรรมจังหวัด, อำเภอกบินทร์บุรี, อบต.บ่อทอง และผู้นำชุมชน ลงพื้นที่ตรวจบึงหนองขอนและประตูระบายน้ำคลองสนาบเมื่อวันที่ 22 ต.ค."

ข้อกังวลของชาวบ้าน

ชาวบ้านในพื้นที่ตั้งคำถามถึงการปล่อยน้ำทิ้งจากโรงงานที่เกิดขึ้นเป็นระยะ โดยบางฝ่ายระบุว่าเหตุการณ์น้ำเสียและการตายของสัตว์น้ำเกิดขึ้นหลายครั้งตั้งแต่ช่วงปีใหม่ พ.ศ. 2569 จนถึงปัจจุบัน ทำให้ประชาชนกังวลต่อความปลอดภัยของน้ำที่นำไปใช้บริโภคและการซึมเข้าสู่ระบบแหล่งน้ำอื่น ๆ เช่น คลองสาธารณะ แควพระปรง และแม่น้ำปราจีนบุรี

คำถามสำคัญที่คนในชุมชนหยิบยกคือโรงงานเหล่านี้ได้ผ่านการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) หรือมีระบบบำบัดน้ำเสียที่ได้มาตรฐานเพียงพอหรือไม่ และหน่วยงานรัฐจะมีมาตรการรับมืออย่างไรหากผลการตรวจวิเคราะห์ชี้ชัดว่ามีสารปนเปื้อนจากการประกอบกิจการ

มาตรการเบื้องต้นจากท้องถิ่น

อบต.บ่อทองได้ดำเนินการเตรียมออกคำสั่งให้เขตอุตสาหกรรมบ่อทองจัดทำแนวคันกั้นน้ำไม่ให้น้ำเสียไหลลงสู่คลองสาธารณะอย่างเด็ดขาด ขณะเดียวกันกำลังรอผลการวิเคราะห์คุณภาพน้ำจาก สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 7 (สระบุรี) เพื่อใช้เป็นข้อมูลยืนยันและดำเนินการตามกฎหมายต่อไป

• จุดตรวจ: บึงหนองขอน — สภาพน้ำสีเหลืองใส, pH และ DO ปกติ
• จุดตรวจ: ประตูระบายน้ำคลองสนาบ — สีน้ำตาลอ่อน, ค่า DO ต่ำกว่าเกณฑ์
• การดำเนินการ: สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดเก็บตัวอย่างบ่อดินในนิคม ส่งตรวจแลป

ความเสี่ยงต่อชุมชนและแนวทางที่ควรติดตาม

ผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมมักเตือนว่าแม้ค่าพื้นฐานเช่น pH หรือ DO จะปรากฏเป็นปกติในบางจุด แต่สารปนเปื้อนบางชนิด เช่น สารประกอบโลหะหนัก สารเคมีอินทรีย์ หรือสารพิษเฉพาะกลุ่ม อาจไม่แสดงผลทันทีในค่าดังกล่าวและจำเป็นต้องใช้การตรวจวิเคราะห์เชิงจุลภาคจากห้องปฏิบัติการเฉพาะทาง

ดังนั้น ประชาชนควรติดตามผลการตรวจสอบอย่างใกล้ชิด และหน่วยงานผู้เกี่ยวข้องต้องเปิดเผยผลการตรวจวิเคราะห์และมาตรการบรรเทาผลกระทบอย่างโปร่งใส เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับชาวบ้านที่ใช้น้ำจากบึงหนองขอนเป็นแหล่งน้ำดิบ

สำหรับประชาชนที่พบเห็นการปล่อยน้ำทิ้งหรือพบปัญหาความผิดปกติของคุณภาพน้ำ ควรรายงานต่อหน่วยงานท้องถิ่น เช่น อบต.บ่อทอง อำเภอกบินทร์บุรี หรือศูนย์ดำรงธรรมจังหวัด เพื่อให้เจ้าหน้าที่เข้าไปตรวจสอบโดยเร็ว และติดตามข้อมูลผลการตรวจวิเคราะห์อย่างสม่ำเสมอ

เหตุการณ์นี้ยังเป็นสัญญาณเตือนถึงความจำเป็นในการกำกับดูแลนิคมอุตสาหกรรมและการบริหารจัดการน้ำทิ้งอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพและระบบนิเวศของพื้นที่ลุ่มน้ำปราจีนบุรีในระยะยาว