ชาวปราจีนบุรีรวมตัวค้านคำสั่งตั้งกรรมการสอบกำนัน แย้งกระบวนการไม่เป็นกลาง

ชาวบ้านรวมตัวเรียกร้องความเป็นธรรม

วันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2569 เครือข่ายชุมชนในจังหวัดปราจีนบุรี รวมทั้ง เครือข่ายรักษ์ลุ่มน้ำพระปรง และ เครือข่ายปราจีนเข็มแข็ง กว่า 200 คน เดินทางมารวมตัวที่สนามหญ้าหน้าสำนักงานที่ว่าการอำเภอกบินทร์บุรี เพื่ออ่านแถลงการณ์และเรียกร้องให้ยุติกระบวนการสอบสวนทางวินัยต่อ กำนันประภาส รักศรี กรณีการไปร่วมชุมนุมและการแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประเด็นสิ่งแวดล้อมและประโยชน์สาธารณะ

ข้อเท็จจริงที่เครือข่ายระบุ

เครือข่ายระบุว่าเหตุการณ์การชุมนุมที่กำนันเข้าร่วมเป็นการชุมนุมที่แจ้งตามระเบียบและมิได้เป็นการกระทำผิดกฎหมาย ทั้งยังเป็นการแสดงออกเพื่อปกป้องทรัพยากรสิ่งแวดล้อมและสิทธิที่ดินของชุมชน แต่ต่อมามีคำสั่งจากผู้ว่าราชการจังหวัดปราจีนบุรีให้มีการแต่งตั้ง คณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง เกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ของกำนัน โดยอ้างว่ามีผู้ไม่ประสงค์ออกนามยื่นคำร้องเรียนว่าพฤติกรรมไม่เหมาะสม

การชี้แจงจากฝ่ายปกครอง

ในช่วงบ่ายวันเดียวกัน นายธรรมรัฏฐ์ งามแสง นายอำเภอกบินทร์บุรี เดินทางมาพบกับตัวแทนกลุ่มและชี้แจงว่า ขั้นตอนที่ผู้ว่าราชการจังหวัดได้ลงนามเป็นเพียงการแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงเท่านั้น เพื่อพิจารณาว่าข้อร้องเรียนมีมูลหรือไม่ หากพบว่ามีความผิดจริงจะต้องมีคำสั่งแต่งตั้งกรรมการสอบสวนทางวินัยต่อไป ขณะนี้ยังไม่ได้สรุปว่ามีความผิดหรือไม่และตัวกระบวนการยังมีขั้นตอนอีกหลายขั้นตอน

ข้อกังขาเรื่องความเป็นกลางของคำสั่ง

ผู้ชุมนุมและแกนนำระบุความกังวลว่า การที่ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้ลงนามแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบ อาจสร้างความไม่เป็นกลาง โดยเฉพาะเมื่อผู้ว่ากำลังจะเกษียณอายุราชการในปลายเดือนนี้ ตัวแทนกลุ่มจึงเสนอให้ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดคนใหม่หรือบุคคลที่เป็นกลางมาออกคำสั่งแต่งตั้งแทน เพื่อให้กระบวนการตรวจสอบเป็นที่ยอมรับของชุมชน

"วันนี้ชาวบ้านมาให้กำลังใจกับกำนัน และมาเรียกร้องความเป็นธรรม... เรายืนยันว่าการชุมนุมครั้งนั้นไม่ได้ผิดกฎหมาย และแจ้งการชุมนุมอย่างถูกต้อง" — นายสุนทร คมคาย แกนนำเครือข่าย

แผนการเคลื่อนไหวต่อไป

หลังจากรับฟังการชี้แจงแต่ยังไม่เห็นความชัดเจน เครือข่ายจึงนัดหมายจะเดินทางไปยื่นหนังสือต่อหน่วยงานระดับส่วนกลาง ได้แก่ กรมการปกครอง และ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ในวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2569 โดยต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยุติกระบวนการสอบสวนทางวินัย แจ้งการยุติเป็นลายลักษณ์อักษร และให้มีการรับรองคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนและผู้นำชุมชน โดยเฉพาะในด้านที่ดินและสิ่งแวดล้อม

• ผู้ชุมนุม: เครือข่ายรักษ์ลุ่มน้ำพระปรง และเครือข่ายปราจีนเข็มแข็ง
• ผู้ถูกตรวจสอบ: กำนันประภาส รักศรี
• คำสั่งที่โต้แย้ง: การแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยผู้ว่าราชการจังหวัดปราจีนบุรี

ผลสะเทือนและบริบทท้องถิ่น

เหตุการณ์ครั้งนี้สะท้อนความตึงเครียดระหว่างกระบวนการตรวจสอบทางราชการกับการเคลื่อนไหวของผู้นำชุมชนที่มีบทบาทด้านสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ การตั้งคณะกรรมการตรวจสอบหรือสอบสวนทางวินัยต่อผู้นำท้องถิ่นอาจมีผลกระทบต่อการทำงานเชิงรุกของชุมชนในการคุ้มครองทรัพยากร และอาจสร้างบรรยากาศแห่งความไม่ไว้วางใจระหว่างประชาชนกับหน่วยงานรัฐในระดับจังหวัดหากกระบวนการไม่ได้รับการกำกับดูแลให้เป็นธรรมและโปร่งใส

ทั้งนี้ ผู้เกี่ยวข้องทั้งสองฝ่ายยังคงยืนยันถึงกระบวนการตามข้อกฎหมายและจะดำเนินตามขั้นตอนต่อไป ขณะที่ชุมชนเตรียมเคลื่อนไหวระดับส่วนกลางเพื่อขอความเป็นธรรมและความชัดเจนในกระบวนการตรวจสอบ