เกษตรกรผู้เลี้ยงปลาดุกในพื้นที่ตำบลชำแระ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี กำลังเผชิญความเดือดร้อนอย่างหนัก หลังราคาปลาดุกหน้าบ่อปรับลดลงอย่างต่อเนื่องและมีปัญหาพ่อค้าคนกลางไม่เข้ารับซื้อ ส่งผลให้ต้นทุนการเลี้ยงที่ยังคงสูงต้องตกอยู่บนบ่าเกษตรกรโดยตรง
ราคาตก-ตลาดหด ฉุดรายได้เกษตรกร
ผู้เลี้ยงระบุว่าราคาปลาดุกเมื่อก่อนยังพอช่วยให้ดำรงอาชีพได้ แต่ในระยะหลังราคาลดลงอย่างมีนัยสำคัญ จากระดับประมาณกิโลกรัมละกว่า 40 บาท กระทั่งครั้งหนึ่งอยู่ที่ราว 35 บาท และล่าสุดปรับลงเหลือเพียง 18 บาทต่อกิโลกรัม ซึ่งทำให้รายได้ไม่เพียงพอกับต้นทุนพื้นฐานของการเลี้ยง
ปัญหาไม่ได้มีเพียงราคาตก
นอกจากราคาตกแล้ว เกษตรกรยังประสบปัญหาว่า พ่อค้าคนกลางไม่เข้ารับซื้อ ตามที่นัดหมายไว้ ส่งผลให้ชาวบ้านต้องเสียค่าแรงงานสำหรับการลากปลาขึ้นจากบ่อ พ่อค้าไม่มารับปลาตามเวลา ที่เกิดขึ้นบ้างทำให้ปลาเกิดความเสียหายและต้องปล่อยกลับลงบ่อ ซึ่งยิ่งเพิ่มภาระต้นทุนและความเสี่ยงของการสูญเสียผลผลิต
"ปกติเลี้ยงประมาณ 6 เดือนก็สามารถจับขายได้ แต่ขณะนี้บางรายต้องเลี้ยงนานกว่า 1 ปี เพราะไม่มีตลาดรับซื้อ"
ต้นทุนสำคัญคือค่าอาหารปลา
ผู้เลี้ยงยังชี้ว่า ค่าอาหารปลาเป็นต้นทุนหลัก ของการเลี้ยง โดยแต่ละบ่อมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยประมาณ 5,000 บาทต่อบ่อ ต่อเดือนหรือรอบการเลี้ยง ขณะที่ปลายังต้องได้รับอาหารอย่างต่อเนื่อง หากลดปริมาณอาหารเพื่อประหยัดจะส่งผลให้ปลาตัวผอมและเมื่อนำไปจำหน่ายก็ได้ราคาต่ำกว่าเดิมอีก
- ราคาปลาดุกเมื่อก่อน: ราวกว่า 40 บาท/กก.
- ราคาล่าสุดที่รายงาน: 18 บาท/กก.
- ค่าอาหารเฉลี่ย: ประมาณ 5,000 บาท/บ่อ
ผลกระทบต่อชุมชนและแนวทางที่ร้องขอ
นางสาวรุ่งตะวัน สนสุทธิ อายุ 52 ปี หนึ่งในผู้เลี้ยงที่รวมตัวร้องเรียน กล่าวว่า ได้เข้ายื่นเรื่องต่อผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 5 ตำบลชำแระ เพื่อให้ช่วยประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งหาวิธีเยียวยาหรือหาตลาดรองรับการผลิต ทั้งนี้ปัญหาไม่ได้จำกัดเพียงตำบลเดียวแต่ขยายไปยังพื้นที่ใกล้เคียงและจังหวัดที่มีการเลี้ยงปลาดุกเช่นเดียวกัน
นายจรูญ ผลขำ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 5 เปิดเผยว่า ตนได้รายงานเรื่องไปยังเจ้าหน้าที่ประมงทั้งในระดับอำเภอและจังหวัดแล้ว แต่ต้องการให้มีมาตรการที่ชัดเจน เช่น การจัดหาแหล่งรับซื้อ การเชื่อมโยงตลาด และมาตรการพยุงราคาที่เป็นรูปธรรมเพื่อช่วยลดภาระด้านต้นทุนและความเสี่ยงของเกษตรกร
ตารางสรุปสถานการณ์เชิงตัวเลข
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| ราคาปลาดุก (ก่อนหน้า) | กว่า 40 บาท/กก. (มีช่วงราว 35 บาทก่อนลดลง) |
| ราคาปลาดุก (ล่าสุด) | 18 บาท/กก. |
| ค่าอาหารปลา | ประมาณ 5,000 บาท/บ่อ (ต่อรอบการเลี้ยง) |
สิ่งที่ภาครัฐและผู้เกี่ยวข้องพิจารณา
จากสถานการณ์ดังกล่าว เกษตรกรเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณามาตรการที่หลากหลาย อาทิ การส่งเสริมช่องทางการตลาดทดแทน การจับคู่ผู้ซื้อ-ผู้ขายอย่างเป็นระบบ การให้ข้อมูลราคาตลาดอย่างโปร่งใส และการสนับสนุนด้านสินเชื่อหรือเงินทุนหมุนเวียนเพื่อช่วยชั่วคราว ทั้งนี้ต้องดำเนินการอย่างรวดเร็วเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนที่เกิดขึ้นในทันที
ด้านสังคม ชุมชนและองค์กรท้องถิ่นอาจร่วมกันสำรวจปริมาณการผลิตและความต้องการของตลาด เพื่อกำหนดมาตรการเชิงรุก และลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาพ่อค้าคนกลางเพียงกลุ่มเดียว
สถานการณ์ราคาปลาดุกในโพธารามยังต้องติดตามความคืบหน้าจากหน่วยราชการที่ได้รับเรื่องร้องเรียน หากไม่ได้รับการช่วยเหลืออย่างทันท่วงที เกษตรกรอาจต้องแบกรับหนี้สินเพิ่มและยากจะกลับมาฟื้นฟูอาชีพได้โดยเร็ว
