De gemeente Almelo heeft woensdag 12 augustus een belangrijke juridische overwinning behaald in het jarenlange conflict met het Stadstheater Almelo. De Raad van State verklaarde het bezwaar van het Stadstheater tegen een raadsbesluit uit 2024 terecht niet-ontvankelijk en draaide daarmee een eerdere uitspraak van de rechtbank Overijssel terug.
Achtergrond: decennialange subsidierelatie en nieuwe financiële nood
Het Stadstheater en haar voorgangers ontvangen volgens stukken sinds 1987 structureel subsidies van de gemeente voor de exploitatie van een theater in de stad. In 2022 maakte het Stadstheater bekend dat het zonder aanvullende financiële steun niet haalbaar was om het theater voort te zetten. Toen vroeg het theater extra subsidie voor onder meer programmering, exploitatie en een verbouwing.
Op basis van die situatie voerden het Stadstheater, het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad gesprekken over mogelijke oplossingen. Begin 2024 legde het college drie scenario’s voor aan de raad. In plaats van een van die drie opties koos de raad voor een vierde route: er werd geen extra geld beschikbaar gesteld voor het Stadstheater.
Bezwaar, rechtbank en hoger beroep
Het Stadstheater maakte bezwaar tegen het raadsbesluit. Volgens het theater hield de keuze van de raad feitelijk in dat de subsidieaanvragen werden afgewezen. De gemeenteraad verklaarde het bezwaar echter niet-ontvankelijk; de raad stelde dat het bevoegd gezag voor het nemen van beslissingen over subsidieaanvragen het college van burgemeester en wethouders is, niet de raad zelf.
De rechtbank Overijssel zag het anders en stelde eind 2025 het Stadstheater in het gelijk. Volgens die rechtbank had de gemeenteraad met zijn keuze wel een besluit genomen dat gevolgen had voor het theater. De gemeente ging vervolgens in hoger beroep bij de Raad van State.
De Raad van State stelde dat de gemeenteraad geen beslissing heeft genomen over de subsidieaanvragen zelf, maar uitsluitend een financiële en politieke keuze over het beschikbaar stellen van gemeentelijke middelen.
Uitspraak van de Raad van State en gevolgen
De Raad van State oordeelde dat de raad niet rechtstreeks over de subsidieaanvragen heeft beslist. In de uitspraak benadrukt de hoogste bestuursrechter dat de gemeenteraad een algemene financiële en politieke afweging heeft gemaakt over het al dan niet beschikbaar stellen van gemeentelijke middelen. Daarmee werd de eerdere uitspraak van de rechtbank teruggedraaid en kreeg de gemeente gelijk.
De uitspraak betekent concreet dat het bezwaar van het Stadstheater tegen het raadsbesluit terecht niet-ontvankelijk werd verklaard. Daarmee blijft vooralsnog de route zoals gekozen door de gemeenteraad en het college leidend: het college blijft het bevoegde orgaan voor het afhandelen van concrete subsidieaanvragen, terwijl de raad beleidsmatige en financiële kaders stelt.
Wat betekent dit voor Almelo en het Stadstheater?
- De gemeente heeft juridisch gelijk in het proces over procedurele bevoegdheid en de vraag wie beslist over individuele subsidieaanvragen.
- Voor het Stadstheater blijft de positie ongewis: de uitspraak raakt niet direct de inhoudelijke beoordeling van concrete subsidieaanvragen, maar bevestigt de rolverdeling tussen raad en college.
- De uitspraak kan precedentwerking hebben voor toekomstige conflicten tussen cultuurinstellingen en de gemeente over financiële kaders en subsidiëring.
Het vonnis van de Raad van State legt nadruk op de scheiding tussen politieke/financiële keuzes van de raad en het bestuurlijke beslissen over individuele aanvragen door het college. Voor inwoners en betrokkenen bij cultuur in Almelo is relevant dat de zaak daarmee vooral bestuurlijk en procedureel is beslecht; de vraag hoe en of aanvullende financiële steun aan het Stadstheater alsnog wordt verleend, blijft afhankelijk van keuzes van het college en eventuele nieuwe aanvragen of onderhandelingen.
| Jaar | Gebeurtenis |
|---|---|
| 1987 | Start van structurele subsidie aan Stadstheater en voorgangers |
| 2022 | Stadstheater meldt financiële problemen en vraagt extra steun |
| Begin 2024 | Gemeenteraad kiest geen extra middelen beschikbaar te stellen |
| Eind 2025 | Rechtbank Overijssel geeft Stadstheater gelijk |
| 12-08-2026 | Raad van State draait uitspraak rechtbank terug; gemeente krijgt gelijk |
De uitspraak maakt een einde aan een juridische fase van het conflict, maar houdt de discussie over cultuurbeleid en gemeentelijke prioriteiten in Almelo actueel. Voor nu geldt dat het bestuurlijke speelveld — raad die kaders stelt, college dat aanvragen behandelt — door de hoogste bestuursrechter is bekrachtigd.
