Een nieuwe actiegroep rond Mona Keijzer, bekend onder de naam Project2029, boekt direct electorale winst: volgens opiniepeiler Maurice de Hond zou de beweging nu op zeven zetels uitkomen. De groei van Project2029 gaat vooral ten koste van partijen aan de rechterzijde van het politieke spectrum en heeft gevolgen voor de huidige coalitie, die in de peiling gezamenlijk terugvalt van 66 naar 46 zetels.
Verplaatsing van kiezers op rechts
De Hond rapporteert een duidelijk, wat hij noemt een 'Mona Keijzer-effect': Keijzer scoort aanzienlijk in de peiling, ondanks dat Project2029 nog in de beginfase verkeert. Volgens de peiling ontstaat de meeste kiezersafvloeiing bij partijen rechts van het CDA. De opkomst van een nieuwe speler aan de rechterkant kan de verhoudingen tussen bestaande conservatieve en liberale partijen verschuiven en leiden tot verdere fragmentatie.
"Als je op rechts zou kunnen verbinden, dat zou het verschil kunnen maken"
De analyse van De Hond wordt in de peiling aangevuld met waarschuwingen dat verdere versplintering op rechts uiteindelijk juist links kan bevoordelen. Het concept van verbinding op rechts wordt expliciet genoemd als bepalend voor de mate van electorale doorbraak die een nieuwe formatie zoals Project2029 kan realiseren.
Forse verliezen voor coalitiepartijen
Naast de winst van Project2029 laten de coalitiepartijen in de peiling aanzienlijke verliezen zien. De Hond rapporteert dat D66 acht zetels verliest, de VVD zeven en het CDA vijf. Collectief komen de huidige regeringspartijen aldus uit op 46 zetels, een verlies van twintig zetels ten opzichte van hun huidige gezamenlijke 66 zetels.
| Partij | Verandering in zetels (peiling) |
|---|---|
| D66 | -8 |
| VVD | -7 |
| CDA | -5 |
Winst voor kleine en nieuwe formaties
In dezelfde peiling staat de partij PRO volgens De Hond duidelijk voor op de rest van het veld, terwijl de boerenpartij BBB sterk terugzakt en nog maar op één zetel uitkomt. De combinatie van een stijgende nieuwkomer rechts en verschuivingen binnen het overige electoraat maakt het parlementaire landschap onzekerder.
- Project2029: 7 zetels (nieuwkomer)
- Coalitie: gezamenlijk terug van 66 naar 46 zetels
- D66, VVD, CDA: respectievelijk -8, -7 en -5 zetels
- PRO: staat duidelijk voor in de peiling
- BBB: gezakt naar 1 zetel
De onmiddellijke politieke consequenties hangen af van of de beweging van Keijzer blijvende structuur en organisatie kan opbouwen, en of zij daadwerkelijk kieskiezers kan mobiliseren bij een daadwerkelijke verkiezing. Peilingen geven een momentopname, maar politieke verschuivingen in de vorm van nieuwe partijen kunnen bestaande allianties onder druk zetten en kabinetten doen wankelen.
Voor de zittende coalitie is de grote vraag hoe partijen die zetels verliezen hun achterban weer kunnen vasthouden. Strategisch ontstaat de uitdaging om enerzijds kiezers aan de rechterzijde niet te laten weglopen naar nieuwkomers, en anderzijds het midden en links te consolideren. Politieke leiders binnen de coalitie zullen zich nu moeten bezinnen op zowel inhoudelijke als communicatiestrategieën om verdere erosie te voorkomen.
Op korte termijn kunnen de bevindingen van De Hond leiden tot meer nadruk op interne positionering bij gevestigde partijen, en mogelijk tot gesprekken over samenwerking of evenwichtige profilering binnen het brede rechtse kamp. Of Project2029 deze peiling kan verzilveren in blijvende electorale macht hangt af van de organisatorische slagkracht en de mate waarin zij kiezers op lange termijn weet te binden.
