Geen totaalverbod, wel zoeken naar oplossingen
De gemeente Leeuwarden heeft in een brief aan de gemeenteraad aangegeven dat een lokaal verbod op fatbikes niet haalbaar of effectief is. Klachten over deze dikke elektrische fietsen zijn volgens het college verspreid over de hele stad en niet geconcentreerd in één gebied, waardoor gebiedsregels weinig zinvol zouden zijn. Een algemeen verbod voor de gehele gemeente lijkt juridisch ingewikkeld en uitvoerbaarheden roepen twijfels op.
In de analyse van burgemeester en wethouders staat vooral de veiligheid centraal. Er wordt melding gemaakt van hoog snelheidsgedrag op fietspaden, gevaarlijke manoeuvres en het betreden van voetgangersgebieden door fatbikes. Tegelijkertijd benadrukt de gemeente dat sommige gedragingen al wettelijk verboden zijn en dat het onderscheid tussen fatbikes en andere e‑fietsen vaak lastig te maken is omdat alleen de brede banden als criterium gelden.
"Waar de overlast daar vooral op specifieke locaties voorkomt, zien wij in Leeuwarden dat meldingen en incidenten meer verspreid over de gemeente plaatsvinden."
Wat onderzoekt Leeuwarden verder?
Leeuwarden volgt de landelijke discussie over mogelijke regels voor deze categorie elektrische fietsen. In de brief worden meerdere opties genoemd die het college wenselijk acht of op zijn minst wil onderzoeken zodra Den Haag met kaders komt:
- Een minimumleeftijd voor bestuurders van fatbikes;
- Een helmplicht voor minderjarige gebruikers;
- Verplichte keuringen om opvoering en technische gebreken tegen te gaan.
Het doel van dergelijke maatregelen is tweeledig: het ontmoedigen van illegale aanpassingen die de maximumsnelheid verhogen en het verminderen van gevaarlijke situaties voor andere weggebruikers. De gemeente stelt dat maatregelen op landelijk niveau ook handhaafbaarder en juridisch steviger zijn dan lokale verbodsbepalingen.
Huidige cijfers en praktijk in Leeuwarden
Volgens de gemeentelijke rapportage is het aantal ongevallen met fatbikes in Leeuwarden niet opvallend hoog. Van de 413 mensen die vorig jaar letsel opliepen in het verkeer, betroffen 13 slachtoffers bestuurders van een fatbike. Die cijfers geven enerzijds aan dat fatbikes op dit moment geen substantieel deel van de verkeersslachtoffers vormen, anderzijds onderstrepen ze dat incidenten wel degelijk voorkomen en aandacht vragen.
| Jaar | Totaal verkeersgewonden | Gewonden met fatbike |
|---|---|---|
| Vorig jaar | 413 | 13 |
Vergelijking met andere gemeenten
Andere gemeenten hebben gekozen voor locatiegerichte maatregelen. In Enschede geldt een verbod op fatbikes in een wandel- en fietszone in het centrum op bepaalde uren; in Amsterdam zijn fatbikes verboden in het Vondelpark. Die voorbeelden laten zien dat lokale regels werken als de overlast geconcentreerd is op afgebakende plekken. Omdat meldingen in Leeuwarden echter versnipperd zijn over stad en buitenwijken, acht het college die aanpak hier minder effectief.
De gemeentelijke conclusie is helder: zonder landelijke kaders blijft lokaal optreden beperkt van effect of juridisch kwetsbaar. Leeuwarden zal daarom aansluiten bij eventuele landelijke maatregelen en wil daarnaast blijven inzetten op voorlichting, gericht handhaven en samenwerking met politie en buurtinitiatieven om gevaarlijk rijgedrag te verminderen.
Voor inwoners betekent dit dat fatbikes voorlopig niet uit de stad worden geweerd, maar dat wel toekomstig beleid van het Rijk grote invloed kan hebben op wie en hoe deze fietsen mogen worden gebruikt.
Als lokale correspondent zie ik in gesprekken met bewoners zowel begrip als zorgen: begrip voor het recreatieve en mobiliteitsvoordeel van elektrische fietsen, en zorgen over veiligheid op smalle paden in oude stadswijken. Leeuwarden staat nu voor de opgave een balans te vinden tussen bewegingsvrijheid en veiligheid — en hoopt op heldere landelijke regels om dat evenwicht beter te kunnen bewaken.
