Friese toneelwereld bijeen in Sneek
SNEEK – Theater Sneek in Poort stond vrijdagavond in het teken van het Friese amateurtoneel. Tijdens een feestelijke ceremonie zijn de Gouden Gurbes 2026 uitgereikt, de jaarlijkse prijzen voor voorstellingen, acteurs en makers van het iepenloftspul. De hoofdprijs ging naar het openluchtspel Ik wil leven uit Burgum. De voorstelling werd door de jury geroemd om het samenspel en de combinatie van maatschappelijke en persoonlijke verhaallijnen.
De uitreiking vond plaats voor een publiek dat zelf grotendeels bij de genomineerde producties betrokken was. Het thema van de avond was "Sensation Gurb – The Goud’n Edition". Presentatoren Eline de Vries en Romke Gabe Draaijer verschenen in gouden kleding en namen de bezoekers mee langs zes prijscategorieën. De ceremonie werd rechtstreeks uitgezonden door Omrop Fryslân, waardoor de erkenning voor het Friese toneel ook buiten de zaal in Sneek zichtbaar was.
Zes prijzen voor makers en spelers
Naast de hoofdprijs waren er onderscheidingen voor individuele spelers en voor de vormgeving van een voorstelling. Gertjan Veenstra kreeg de Gouden Gurbe voor beste hoofdrol. Hij speelde Seymour in Little Shop of Horrors van het iepenloftspul uit De Tynje. De prijs voor beste bijrol ging naar Anneke van den Akker voor haar vertolking van Aslaksen in Fijân fan it folk van Iepenloftspul Snakkerbuorren.
Die productie werd daarnaast onderscheiden voor de beste vormgeving. Decorbouwer Marysia Jaworski nam de prijs in ontvangst. In haar dankwoord benadrukte zij volgens de organisatie vooral de gezamenlijke inzet in Snakkerburen. Ook de extra juryprijs, de Ekstra Gurbe, ging naar een duo: Sietse Bijlsma en Jan Willem Hania werden onderscheiden voor hun samenspel in Dreamlân van Masquerade Theater.
"Je moet het met elkaar doen; alleen kun je het niet."
De uitspraak van hoofdrolwinnaar Gertjan Veenstra vat volgens de organisatie de kern van het iepenloftspul samen. In zijn dankwoord bedankte hij regisseur Theo Smedes en de hele cast. De publieksprijs van de Leeuwarder Courant ging naar Fan kruimels & brood van Opende. Die onderscheiding kwam tot stand op basis van stemmen van bezoekers, naast de beoordeling door de vakjury.
Duizenden bezoekers en honderden vrijwilligers
De cijfers achter het seizoen laten zien hoe breed het Friese openlucht- en amateurtoneel is verankerd. Aan de elf voorstellingen deden in totaal 1.180 vrijwilligers mee. Samen trokken de producties 28.732 bezoekers, oftewel bijna 29.000 mensen. De vakjury, bestaande uit Bloeme Del Grosso, Brecht Wassenaar en Jan Visser, keek onder meer naar acteerwerk, regie en creativiteit.
| Onderdeel | Gegeven |
|---|---|
| Aantal voorstellingen | 11 |
| Aantal vrijwilligers | 1.180 |
| Aantal bezoekers | 28.732 |
| Editie van de Gouden Gurbes | 19e |
Erkenning voor Friese toneeltraditie
De Gouden Gurbe werd in 2007 ingesteld door de Leeuwarder Courant als erkenning voor het Friese amateurtoneel. Sinds 2024 ligt de organisatie bij Keunstwurk. Dat de prijzen opnieuw in Sneek werden uitgereikt, verbond de stad met toneelverenigingen en spelers uit verschillende Friese dorpen. De avond werd afgesloten door Piter Wilkens, die een speciale bewerking bracht van zijn nummer De Beerenburg is mijn chirurg. Daarmee kwam in Theater Sneek een avond ten einde die niet alleen winnaars aanwees, maar ook de gezamenlijke inzet achter het Friese toneelleven zichtbaar maakte.
