In Drachten hebben antifascistische activisten zaterdag besloten een vechtsport- en zelfverdedigingsgroep te starten. De organisatie AFAF nam het besluit tijdens een besloten bijeenkomst, waar twaalf leden aanwezig waren. Een speciale werkgroep krijgt de opdracht de opzet voor te bereiden; de groep moet naar verwachting in mei van volgend jaar van start gaan.
Achtergrond: groeiende vrees voor intimidatie
De aanleiding voor het initiatief is volgens woordvoerder Reimer van Ruiten de toename van geweld en intimidatie vanuit extreemrechtse hoek in Noord-Nederland. „Der is gewoan behoefte oan, foaral by jonge antifassisten”, aldus Van Ruiten. Hij zegt dat die intimidatie ertoe leidt dat mensen zich minder snel aansluiten bij demonstraties en activiteiten.
„Wy binne yn prinsipe noait de agressor, mar wy meie ússels al ferdedigje.”
De organisatie noemde twee concrete incidenten van afgelopen mei. Op 9 mei zou een jong stel dat deelnam aan een demonstratie in Ter Apel zijn mishandeld en bedreigd. Later die maand zouden twee homoseksuele antifascisten in Groningen, die een regenboogvlag droegen, eveneens slachtoffer zijn geworden van geweld. Van Ruiten vraagt zich hardop af: „Wêr giet dit hinne?”
Wat willen de activisten precies?
De voorgestelde groep moet in eerste instantie dienen om deelnemers weerbaarder te maken, zegt Van Ruiten. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling het recht in eigen hand te nemen of tot eigenrichting over te gaan. De planning voorziet in een eerste samenstelling van circa 10 tot 20 personen wanneer gestart wordt in mei volgend jaar.
Op dit moment telt Friesland volgens de woordvoerder ongeveer 60 tot 70 antifascisten. Vanuit de landelijke organisatie wordt het concept van lokale zelfverdedigingsgroepen gepromoot; inmiddels bestaan er vier van dergelijke groepen, al wil Van Ruiten niet zeggen in welke steden die actief zijn.
Praktische en juridische vragen
Het plan roept vragen op over training, aansprakelijkheid en afstemming met politie en lokale autoriteiten. De aanwezigen schijnen dat te onderkennen: er komt een werkgroep die de opzet moet uitwerken. Details over locatie, trainingsvormen, instructeurs en eventuele samenwerking met burgemeesters of de politie zijn nog niet openbaar gemaakt.
Belangrijke praktische punten die de werkgroep naar verwachting zal moeten adresseren:
- Veiligheids- en gedragsregels tijdens trainingen
- Juridische grenzen van zelfverdediging en het voorkomen van escalatie
- Toegankelijkheid voor jongeren en bescherming van kwetsbare deelnemers
Regionale impact
De stap van AFAF speelt in op een breder maatschappelijke discussie over veiligheid van demonstranten en de rol van maatschappelijke organisaties bij het voorkomen van geweld. In Friesland, waar de groep aangeeft enkele tientallen sympathisanten te hebben, kan de oprichting leiden tot meer zichtbare zelforganisatie van actiegroepen. Tegelijkertijd roept het de vraag op hoe lokale overheden en politie omgaan met paramilitaire of semi-gestructureerde trainingsinitiatieven van burgergroepen.
| Feiten | Getal / datum |
|---|---|
| Aantal aanwezige activisten bij besluit | 12 |
| Beoogde eerste omvang groep | 10–20 |
| Aantal antifascisten in Friesland (volgens AFAF) | 60–70 |
| Genoemde incidenten | 9 mei (Ter Apel); later in mei (Groningen) |
Wat kunnen betrokkenen en omwonenden verwachten?
De eerstvolgende stap is de inrichting van de werkgroep die de organisatie en regels van de trainingsgroep voorbereidt. Omwonenden en andere betrokkenen — zoals buurtverenigingen, scholen en lokale bestuurders — kunnen mogelijk in een later stadium door AFAF worden geïnformeerd over locaties en veiligheidsmaatregelen, zo valt uit het voorgenomen traject af te leiden.
Politieke en bestuurlijke instanties in Friesland volgen doorgaans initiatieven die invloed hebben op openbare orde en veiligheid. Of en hoe er door politie en bestuur contact wordt opgenomen met AFAF is nog niet bekend. De organisatie benadrukt zelf dat de intentie defensief is en gericht op het beschermen van deelnemers aan demonstraties en kwetsbare groepen binnen de antifascistische beweging.
De aangekondigde werkgroep en de geplande start in mei zijn belangrijke momenten om concrete afspraken te maken over training, toezicht en samenwerking met instanties. Dat zal bepalen of het initiatief bijdraagt aan veiligheid of juist tot nieuwe spanningen leidt in de Friese samenleving.
—
Deze reportage is gebaseerd op de verklaring van AFAF en de verslaggeving van de bijeenkomst in Drachten.
