Honderden werknemers uit de Friese metaal-, bouw- en woonsector leggen op 11 september het werk neer uit onvrede over plannen van het kabinet-Jetten om de sociale zekerheid te versoberen. De FNV noemt in totaal bezuinigingen van ongeveer 6,5 tot 6,8 miljard euro op sociale zekerheid en zorg als aanleiding voor een reeks landelijke acties.
Acties in aanloop naar Prinsjesdag
De vakbond FNV lanceert de actiecampagne in de aanloop naar Prinsjesdag; ook CNV en VCP voeren op onderdelen gezamenlijke acties. De FNV wil met stakingen en andere protesten de geplande kortingen op sociale zekerheid tegenhouden. FNV-voorzitter Hans Spekman kondigde al aan dat de bond zich zal inzetten om de voorgenomen versoberingen van tafel te krijgen.
"We gaan ervoor zorgen dat deze afbraak van onze sociale zekerheid van tafel gaat" — Hans Spekman, FNV-voorzitter
In Friesland komt de regionale demonstratie en actiedag bijeen in de Elfstedenhal in Leeuwarden. FNV-bestuurder Arend Hamstra verwacht op die ochtend enkele honderden stakers uit de provincie.
Welke bedrijven en sectoren raken worden genoemd
De FNV noemt expliciet een aantal bedrijven waar werknemers hebben aangekondigd te staken. Het gaat onder meer om producenten en havengerelateerde bedrijven die een flink aantal banen in Fryslân vertegenwoordigen.
- Trivium Packaging (Leeuwarden)
- FIB (biertankbouwer, Leeuwarden)
- Damen Shipyards (Harlingen)
- Noardling (Sneek)
Daarnaast vestigt de FNV de aandacht op het recente faillissement van Accell, moederbedrijf van merken als Batavus en Sparta, en de gevolgen daarvan voor werknemers. Volgens FNV-bestuurder Wilma Nieveen onderstrepen zulke faillissementen waarom een robuust sociaal vangnet noodzakelijk blijft.
"Werknemers hebben jarenlang bijgedragen aan een goede sociale zekerheid. Als je buiten je schuld je baan verliest of ziek wordt, moet er een fatsoenlijk vangnet zijn." — Wilma Nieveen, FNV-bestuurder
Regionale impact en tijdpad van acties
De staking in Leeuwarden vormt het sluitstuk van een reeks acties die de FNV de komende weken heeft aangekondigd. De campagne begint met onregelmatigheden in de havens, gevolgd door een grote actiedag van ambtenaren en publieke sectormedewerkers in Den Haag op 8 september. Ook wordt een landelijke 24-uursstaking in het openbaar vervoer niet uitgesloten, afhankelijk van de mobilisatie en voortgang van de onderhandelingen.
Voor Friesland betekent deze actiedag mogelijk hinder voor productie- en logistieke processen bij de genoemde bedrijven. Lokale werkgevers en gemeenten zullen moeten afstemmen over continuïteit van cruciale diensten en veiligheid rond de actielocatie in de Elfstedenhal.
Waarom de bonden ingrijpen
De FNV stelt dat de voorstellen van het kabinet een directe verslechtering betekenen voor de duur en hoogte van onder meer de WW-uitkering en andere voorzieningen. De bond wijst erop dat werknemers die jarenlang hebben bijgedragen aan sociale voorzieningen daar bij ontslag of ziekte op moeten kunnen terugvallen.
De recente val van Accell wordt door de bond gebruikt als voorbeeld van hoe financiële risico’s aan de top kunnen leiden tot flinke gevolgen voor medewerkers wanneer bedrijven failliet gaan. Volgens de FNV komen de economische gevolgen uiteindelijk ook bij werknemers en de samenleving terecht.
Praktische informatie voor Friese inwoners
De regionale bijeenkomst in Leeuwarden start de ochtend van 11 september in de Elfstedenhal. Mensen die rekening houden met mogelijke verkeershinder of gewijzigde werktijden bij toeleveranciers wordt geadviseerd informatie van werkgevers en lokale autoriteiten te volgen. Voor actuele informatie over verdere landelijke acties verwijst de FNV naar haar communicatiekanalen.
| Datum | Actie | Belangrijke locaties |
|---|---|---|
| Vanaf begin september | Havenstakingen | Regionale havens (landelijk) |
| 8 september | Staking publieke sector | Den Haag |
| 11 september | Friese actiedag | Elfstedenhal, Leeuwarden |
De precieze omvang van de deelnemende Friese bedrijven en het aantal gedupeerde werknemers kan oplopen als meer locaties zich aansluiten. De FNV blijft naar eigen zeggen inzetten op mobilisatie en overleg om de plannen van het kabinet terug te draaien.
Als correspondent in Fryslân zie ik dat dit soort acties lokaal veel steun kan oproepen, vooral in regio’s met veel industriële arbeidsplaatsen en havens. Tegelijk brengt een landelijke actiegolf onzekerheid voor werkgevers en werknemers die juist in de aanloop naar het najaar opdrachten en productie moeten veiligstellen. De komende weken zullen uitwijzen of de aangekondigde protesten leiden tot hernieuwd overleg met het kabinet of tot verdere escalatie van de actiecampagne.
