GRONINGEN – Provincies, gemeenten en waterschappen in Noord-Nederland hebben zich unaniem uitgesproken tegen instemming door minister Heleen Herbert (CDA) met het recente gaswinningsplan voor het veld in de Wieringapolder. In een gezamenlijke verklaring stellen de betrokken overheden dat het door de NAM opgestelde dossier onvoldoende inzicht biedt in de gevolgen voor onder meer bodem, waterbeheer, natuur, infrastructuur en omwonenden.
Gezamenlijke verklaring en zorgen
De partijen, waaronder de provincies Friesland en Groningen, de gemeenten Westerkwartier en Noardeast-Fryslân en de waterschappen Noorderzijlvest en Wetterskip Fryslân, leggen in hun verklaring de nadruk op het ontbreken van cruciale onderbouwing in het plan. Dat maakt volgens hen een zorgvuldige afweging onmogelijk voordat de minister besluit.
"meer dan een verlenging van een bestaande vergunning"
De overheden waarschuwen dat het voorstel van de NAM niet kan worden behandeld als een eenvoudige voortzetting van eerder verleende rechten. Zij vragen expliciet om aanvullend onderzoek en een verbreding van de bestaande onderbouwing voordat een besluit wordt genomen.
Waar liggen de belangrijkste hiaten?
In de gezamenlijke nota noemen de overheden meerdere onderdelen die nog onvoldoende zijn belicht:
- de mogelijke bodemdaling en de langetermijneffecten daarvan op woningen en landbouw;
- de gevolgen voor waterbeheer in een gebied dat al kwetsbaar is voor stijgende zeespiegel en weersinvloeden;
- de impact op natuurgebieden en beschermde ecosystemen in en rond de Wieringapolder;
- de risico’s voor infrastructuur zoals wegen en keringen;
- de sociale en gezondheidseffecten voor inwoners en bedrijven in de directe omgeving.
Deze punten vormen volgens de betrokken bestuurlijke partijen essentiële informatie voor een zorgvuldige besluitvorming over een activiteit die de regio, ook op lange termijn, kan beïnvloeden.
Rol van de NAM en de minister
Het plan voor het actieve gasveld is opgesteld door de nationale oliemaatschappij NAM. De provincies en waterschappen vragen de NAM nu aanvullende onderzoeken uit te voeren en de onderbouwing te verdiepen. Pas daarna achten zij het verantwoord dat minister Herbert een definitief besluit neemt over instemming met het voorstel.
Het verzoek van de regio komt op een moment dat discussies over gaswinning, veiligheid en compensatie van schade in Noord-Nederland nog vers in het geheugen liggen. Hoewel de gezamenlijke verklaring geen formeel beroepschrift is, geeft zij wel helder aan dat de lokale en regionale belanghebbenden meedenken over de randvoorwaarden waaronder gaswinning acceptabel kan zijn.
Wat betekent dit voor omwonenden?
Voor inwoners van de gemeenten Westerkwartier en Noardeast-Fryslân betekent de stap dat er voorlopig geen onherroepelijk ja van de minister ligt. De oproep tot extra onderzoek kan leiden tot uitstel van activiteiten door de NAM en tot aanvullende maatregelen om risico’s te beperken. Exacte gevolgen voor planning en uitvoering van werkzaamheden zijn op dit moment nog onduidelijk; die hangen af van eventuele nieuwe onderzoeken en van het oordeel van de minister.
Afwegingen en vervolg
De kwestie zal zich de komende weken en maanden verder ontwikkelen. Belangrijke elementen zijn:
- of de NAM met aanvullend onderzoek komt en welke uitkomsten dat oplevert;
- of minister Herbert de aanvullende informatie opvraagt of besluit op basis van het huidige dossier;
- eventuele vervolgacties van provincies, gemeenten of waterschappen als het besluit onveranderd blijft.
| Partij | Standpunt |
|---|---|
| Provincie Friesland | Niet instemmen zonder aanvullende onderbouwing |
| Provincie Groningen | Zelfde zorgen als Friesland |
| Gemeente Westerkwartier | Bezwaar tegen huidige plannen |
| Gemeente Noardeast-Fryslân | Bezwaar tegen huidige plannen |
| Noorderzijlvest / Wetterskip Fryslân | Vraag naar verder onderzoek, vooral inzake waterbeheer |
| NAM | Opsteller van het gaswinningsplan |
| Minister Heleen Herbert (EZK) | Besluitnemer over instemming met het plan |
De komende weken zijn cruciaal voor de verdere procedure. Mocht de NAM met aanvullende data komen, dan kunnen de provincies en waterschappen die tegenwerping heroverwegen. Blijft de onderbouwing ontoereikend, dan is een politieke en mogelijk juridische confrontatie niet uitgesloten.
Voor Friesland staat veel op het spel: de Wieringapolder ligt aan de rand van de provincie en beslissingen over ondergrondse activiteiten raken direct aan lokale veiligheid, waterbeheer en leefomgeving. De gezamenlijke verklaring toont aan dat de Friese en Groningse overheden zich willen laten horen voordat een definitieve afweging wordt gemaakt.
