De langdurige droogte in Zeeland veroorzaakt steeds grotere beperkingen voor de scheepvaart rond Terneuzen, met directe gevolgen voor het havengebied van North Sea Port. Schepen moeten langer wachten bij de sluizen, ladingen worden vaker per vrachtwagen vervoerd en logistieke planningen staan onder druk.
Sluizen draaien minder uren
Sinds begin juli zijn de sluizen in Terneuzen vanwege waterbesparing beperkt in gebruik. Recent is de stremming van de Oostsluis opnieuw verlegd: de bedieningstijd is met twee uur uitgebreid. Dat betekent dat de twee grotere sluizen in Terneuzen momenteel nog maar acht uur per dag beschikbaar zijn, waar normaal gesproken de bediening 24 uur per dag plaatsvindt.
Volgens Cas König, CEO van North Sea Port, is het een flinke operatie om de vracht op tijd en op de juiste plek te krijgen. Dezelfde hoeveelheid goederen moet nog steeds behandeld worden, terwijl de capaciteit van de sluizen fors is afgenomen. "De vooruitzichten zijn niet bepaald gunstig", zei König in radioprogramma Zeeland Komt Thuis. Hij wijst op de noodzaak van overleg over aanpassing aan het veranderende klimaat.
"We moeten met zijn allen rond de tafel om te praten over hoe we ons aanpassen aan het klimaat."
Logistieke gevolgen: van water naar weg
De beperkte sluiscapaciteit heeft direct effect op de modal shift binnen de logistieke keten. Waar ladingen normaal over water richting het Ruhrgebied en andere industriële centra gaan, wordt nu vaker gekozen voor transport per vrachtwagen. Dat betekent hogere kosten, meer verkeersbewegingen en extra planning door verladers.
König wijst bovendien op de kwetsbaarheid van 'just in time deliveries', ladingen die op een exact tijdstip bij fabrieken of productieprocessen moeten aankomen. Verstoringen in dat schema kunnen grote gevolgen hebben voor fabrieken en toeleveringsketens die afhankelijk zijn van nauwkeurige timing.
Praktische aanpak en gevolgen voor bedrijven
Bedrijven in en rondom het havengebied passen operationeel hun werkwijze aan. Uit de huidige maatregelen blijkt dat er wordt gepuzzeld met:
- omplanning van schutmomenten en wachtrijen bij sluizen;
- meer inzet van vrachtwagens in plaats van binnenvaartschepen;
- afstemming tussen terminals, reders en ontvangers over levertijden.
Deze omschakelingen zijn niet zonder kosten: transport per vrachtwagen is meestal duurder en brengt extra CO2-uitstoot en druk op het regionale wegennet met zich mee. Voor bedrijven die afhankelijk zijn van maritiem vervoer kunnen deze wijzigingen leiden tot verhoogde transitietijden en extra logistieke kosten.
Regionaal en toekomstgericht overleg
De directie van North Sea Port ziet de huidige situatie als een voorteken van wat vaker kan voorkomen nu het klimaat verandert. König riep daarom op tot gezamenlijk overleg: niet alleen havenautoriteiten, maar ook gemeenten, waterbeheerders en het bedrijfsleven moeten meedenken over structurele aanpassingen.
Concreet noemen betrokkenen maatregelen als aangepast sluizenbeheer, investeringen in waterbeheer en alternatieve vervoersroutes. Hoe en wanneer die maatregelen worden genomen, hangt af van technische mogelijkheden, kosten en juridische kaders die samen met regionale partners moeten worden uitgewerkt.
Tabel: bedieningstijden sluizen (vergelijking)
| Periode | Beschikbaarheid grote sluizen |
|---|---|
| Normale situatie | 24 uur per dag |
| Huidige situatie (sinds begin juli) | 8 uur per dag |
Wat betekent dit voor Zeeuwen?
Voor Zeeland betekent de ontwikkeling een directe uitdaging: de economie van Zeeuws-Vlaanderen en omliggende regio's is nauw verweven met de havens van Terneuzen en Gent. Als goederen vaker over de weg moeten, groeit de vraag naar infrastructuur en opslagfaciliteiten, en neemt de druk op lokale wegen toe.
De komende weken zullen laten zien of de weerssituatie verandert en of de sluizen weer langer open kunnen. Voor nu blijft het varen om de logistieke puzzel op te lossen en te zoeken naar structurele oplossingen die het havengebied minder afhankelijk maken van extreme weersomstandigheden.
De roep om gesprek over klimaatadaptatie klinkt nadrukkelijk: volgens de havendirectie is het tijd om niet alleen reactief te handelen, maar plannen te maken die de concurrentiekracht en bereikbaarheid van de Zeeuwse havens op lange termijn veiligstellen.
