De gemeente Almere heeft deze week een nieuw beleid gepubliceerd waarmee zij zich meer ruimte geeft om in buurten binnen Oosterwold zelf infrastructuur aan te leggen. Het zogenoemde afwijkingenbeleid maakt het mogelijk om af te wijken van bestaande kavelregels en zo sneller en makkelijker riolering, wegen en andere nutsvoorzieningen te realiseren.
Achtergrond van het beleid
Oosterwold werd in 2013 opgezet als een experimentele wijk waar bewoners veel zelf moesten regelen, waaronder de zuivering van hun afvalwater. Dat uitgangspunt leidde de afgelopen jaren tot problemen: veel huishoudelijke installaties slaagden er volgens de gemeente niet in om het afvalwater voldoende te zuiveren. In 2022 bleek bovendien dat de gemeente wettelijk eindverantwoordelijk is voor de inzameling en afvoer van afvalwater, waarna Almere begon met het voorbereiden van een gemeentelijk rioolstelsel.
"Met het zogenoemde afwijkingenbeleid kan de gemeente afwijken van bestaande kavelregels om onder meer riolering, wegen en nutsvoorzieningen aan te leggen."
Wat betekent dit concreet voor bewoners?
- Bestaande bewoners met een eigen afvalwatersysteem kunnen er op termijn op rekenen dat die installaties verdwijnen zodra hun kavel op het gemeentelijke riool wordt aangesloten.
- De gemeente neemt verantwoordelijkheid voor verwijdering of hergebruik van die particuliere systemen.
- Nieuwe bewoners in Oosterwold hoeven niet langer zelf een afvalwatersysteem te regelen: aansluiting op het gemeentelijk netwerk moet dat overbodig maken.
De gemeente benadrukt dat het beleid moet helpen om de organisatie en uitvoering van de aanleg te vergemakkelijken. Tegelijkertijd waarschuwt zij dat de aanleg van een gemeentelijk riool een kostbare opgave is. De geraamde investering loopt volgens de gemeentelijke inschatting op tot tussen de €93 miljoen en €108 miljoen.
Financiering en bestuurlijke vragen
De kostenraming zet de discussie over wie welke rekening betaalt opnieuw op scherp. In het dossier loopt nog een conflict met de provincie Flevoland over de financiering van het project. Details over de inhoud van dat geschil heeft de gemeente tot dusver niet gepubliceerd in de mededeling op Overheid.nl. De uitkomst van de gesprekken met de provincie zal bepalend zijn voor de planning en de mate waarin de gemeente haar plannen kan opschalen.
| Jaar | Belangrijke ontwikkeling |
|---|---|
| 2013 | Start van Oosterwold als experiment met veel eigen voorzieningen voor bewoners |
| 2022 | Juridische vaststelling dat gemeente verantwoordelijk is voor inzameling en afvoer van afvalwater |
| 2026 | Vaststelling nieuw afwijkingenbeleid; relatief brede bevoegdheid om kavelregels te doorbreken |
Voor bewoners betekent de wijziging een duidelijke koerswijziging ten opzichte van het oorspronkelijke experimentele karakter van Oosterwold. Waar eerder zelfstandigheid en zelfvoorziening centraal stonden, schuift de gemeente nu naar een meer klassieke verzorgingsrol: het leveren van infra en het afhandelen van afvalwaterstromen.
Dat vertaalt zich in praktische vragen die veel kaveleigenaren momenteel zullen bezighouden: wanneer start de daadwerkelijke aanleg op hun perceel, hoe wordt het bestaande systeem verwijderd of hergebruikt en welke kosten, tijdelijke overlast en planning horen daarbij? De publicatie op Overheid.nl vermeldt dat de gemeente op termijn zorg draagt voor verwijdering of hergebruik van particuliere zuiveringsinstallaties, maar concrete tijdschema's ontbreken nog.
Ook voor toekomstige ontwikkeling van Oosterwold is het een belangrijk omslagpunt. De nieuwe regeling kan de aantrekkelijkheid van kavels vergroten, omdat kopers niet langer zelf een afvalwatersysteem hoeven in te richten. Dat kan leiden tot snellere verkoop van kavels en een andere samenstelling van bewoners: mensen die eerder vanwege de technische verplichtingen afhaakten, staan nu wel open voor vestiging.
De komende maanden zullen belangrijk zijn voor de uitvoering: de gemeente moet een planning, financieringsafspraken en uitvoeringscontracten neerleggen. Daarnaast blijft de relatie met de provincie een cruciale factor in het tempo en de omvang van de werkzaamheden. Voor Oosterwold, een wijk die sinds de start symbool staat voor experimentele stedelijke ontwikkeling, markeert dit besluit een omslag naar meer gemeentelijke regie.
