โครงการก่อสร้างสะพานข้ามทะเลสาบสงขลา และสะพานเชื่อมเกาะลันตา ซึ่งจัดเป็นเมกะโปรเจกต์ของภาคใต้ ได้รับการสนับสนุนเงินกู้จาก ธนาคารโลก จำนวน 4,645 ล้านบาท โดยวางแนวทางการพัฒนาที่ผสมผสานการเชื่อมโยงทางคมนาคมกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่
แหล่งเงินทุนและกรอบการบริหาร
การระดมทุนของโครงการนี้เป็นการใช้เงินกู้จากต่างประเทศภายใต้ มาตรา 22 ของพระราชบัญญัติการบริหารหนี้สาธารณะ และยังได้รับเงินอุดหนุนเสริมเพื่อจัดจ้างผู้เชี่ยวชาญและเทคโนโลยีจากต่างประเทศ ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ร่วมกันจัดทำแผนงานในลักษณะบูรณาการ ทั้งกรมทางหลวงชนบท กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กรมประมง และกรมอุทยานแห่งชาติ
การผสานงานด้านสิ่งแวดล้อม
ความโดดเด่นของโครงการคือการให้ความสำคัญกับการคุ้มครองระบบนิเวศ โดยเฉพาะการปกป้อง โลมาอิรวดี ซึ่งเป็นสัตว์ทะเลหายากในบริเวณทะเลสาบสงขลา ผู้ว่าการและเจ้าหน้าที่โครงการระบุว่าได้ทำข้อตกลงความร่วมมือหรือเอ็มโอยูระหว่างหน่วยงาน เพื่อหาจุดสมดุลระหว่างการก่อสร้างกับการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ
"โครงการนี้ไม่ได้มองแค่การสร้างทางคมนาคม แต่ชื่อโครงการคือ Thailand Resilience Infrastructure and Connectivity (TRIC) ซึ่งคำว่า Resilience หมายถึงความยืดหยุ่น และการปรับตัว"
นอกจากนี้ ยังมีการนำเทคโนโลยี เช่น ระบบโซนาร์ มาตรวจจับเสียงโลมา เพื่อลดผลกระทบจากการก่อสร้าง และมีแผนส่งเสริมการปรับเปลี่ยนอาชีพชุมชน เช่น การส่งเสริมการเลี้ยงกุ้งทะเล เพื่อทดแทนอาชีพที่เสี่ยงทำให้โลมาติดแหหรือได้รับบาดเจ็บ
ผลกระทบต่อชุมชนและการจ้างงาน
หน่วยงานระบุว่าโครงการจะช่วยสร้างงานในพื้นที่กว่า 25,000 ตำแหน่ง ในระยะการก่อสร้าง ซึ่งเป็นผลด้านบวกต่อเศรษฐกิจท้องถิ่น ทั้งนี้ โครงการไม่ได้ใช้เงินงบประมาณแผ่นดินโดยตรง แต่เป็นการกู้ระหว่างประเทศตามกรอบที่กำหนด ขณะเดียวกันมีการจัดสรรเงินให้เปล่าจำนวนหนึ่งเพื่อใช้ในงานเชิงวิชาการและการปกป้องสิ่งแวดล้อม
| รายการ | จำนวน (บาท) |
|---|---|
| เงินกู้จากธนาคารโลก | 4,645,000,000 |
| เงินให้เปล่าสาสำหรับผู้เชี่ยวชาญ | 132,000,000 |
มาตรการป้องกันผลกระทบทางนิเวศ
จากการลงพื้นที่ศึกษาของสื่อมวลชนและการหารือร่วมกัน ทำให้โครงการกำหนดมาตรการเชิงรุกหลายด้านเพื่อป้องกันผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตในทะเลสาบ ตัวอย่างมาตรการได้แก่
- การใช้เทคโนโลยีตรวจจับเสียงและติดตามการเคลื่อนที่ของโลมา
- การดึงผู้เชี่ยวชาญด้านโลมาจากหลายประเทศมาร่วมให้คำปรึกษา
- การส่งเสริมอาชีพทางเลือกในชุมชนเพื่อลดการประมงที่เสี่ยงต่อโลมา
การเตรียมการดังกล่าวต้องผ่านการศึกษาและเจรจาร่วมหลายฝ่ายเป็นเวลานาน โดยมีการเตรียมการอย่างรัดกุมก่อนจะลงเสาเข็มต้นแรกในช่วงปลายเดือนสิงหาคม
ความโปร่งใสและการประสานงาน
ผู้เกี่ยวข้องย้ำว่าโครงการจะเดินหน้าภายใต้มาตรฐานด้านความโปร่งใส และการประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การพัฒนาไม่เบียดเบียนทุนทางธรรมชาติของพื้นที่ ทั้งนี้ การดำเนินงานจะต้องสอดคล้องกับข้อตกลงด้านสิ่งแวดล้อมที่ได้ตกลงร่วมกันไว้
สำหรับชาวจังหวัดสงขลาและพื้นที่ใกล้เคียง โครงการสะพานทั้งสองแห่งถือเป็นโอกาสในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน แต่ขณะเดียวกันก็เป็นความท้าทายด้านการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ หากหน่วยงานดำเนินตามแผนเชิงอนุรักษ์และมาตรการบรรเทา ผลกระทบต่อระบบนิเวศรวมถึงประชาชนในพื้นที่อาจลดลงได้
รายงานจากหน่วยงานผู้บริหารโครงการระบุว่าขั้นตอนถัดไปเป็นการลงเสาเข็มครั้งแรกตามแผนในสิ้นเดือนสิงหาคม โดยจะมีการติดตามประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลาการก่อสร้าง
