กระทรวงคมนาคมร่วมกับภาคเอกชนประกาศความคืบหน้าโครงการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานทางน้ำในภูมิภาคใต้ โดยมุ่งพัฒนาท่าเรือทั้งฝั่งอันดามันที่จังหวัดระนอง และฝั่งอ่าวไทยที่จังหวัดสงขลา เพื่อรองรับการค้าและการขนส่งสินค้าที่เติบโตขึ้นแต่ละเส้นทางมีบทบาทและความสามารถที่ต่างกัน แต่เป้าหมายร่วมคือการลดต้นทุนโลจิสติกส์และขยายช่องทางการส่งออกของประเทศ
ท่าเรือระนอง: รองรับเรือใหญ่ เชื่อมโยงกลุ่ม BIMSTEC
สำหรับฝั่งทะเลอันดามัน การพัฒนาท่าเรือระนองทำให้จังหวัดสามารถรับเรือสินค้าขนาดใหญ่ขึ้นได้เป็นครั้งแรก โดยท่าเรือมีความสามารถรองรับเรือที่มีขนาดรวม 5,725 ตันกรอส และสามารถรองรับตู้คอนเทนเนอร์ได้กว่า 400 ตู้ ต่อเที่ยว การยกระดับนี้ยังเปิดเส้นทางการค้าใหม่ระหว่าง ระนอง-จิตตะกอง ซึ่งมีศักยภาพเชื่อมไทยสู่บังกลาเทศและประเทศสมาชิกกลุ่ม BIMSTEC
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้วางแผนขยายพื้นที่หลังท่า ออกแบบคลังสินค้า ลานวางตู้ และพื้นที่เขตปลอดอากร เพื่อรองรับกิจกรรมโลจิสติกส์ที่คาดว่าจะเพิ่มขึ้น หวังผลักดันให้ระนองทำหน้าที่เป็น “Ranong Gateway” ของภูมิภาค
ท่าเรือสงขลา: ติดตั้งเครน STS เพิ่มประสิทธิภาพขนถ่าย
ด้านฝั่งอ่าวไทย ท่าเรือสงขลาประสบความสำเร็จในการติดตั้งปั้นจั่นหน้าท่า (Ship to Shore Crane: STS) จำนวน 2 ตัว ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการทดสอบระบบก่อนนำไปใช้งานจริง การมีเครน STS จะช่วยแก้ปัญหาจำกัดด้านอุปกรณ์ขนถ่ายเมื่อรับเรือสินค้าที่ไม่มีเครนประจำเรือ ทำให้สามารถเพิ่มความเร็วและความยืดหยุ่นในการขนถ่ายสินค้า โดยเฉพาะสินค้าการเกษตรและยางพารา เพื่อส่งตรงไปยังตลาดจีน เกาหลี และญี่ปุ่น โดยไม่ต้องผ่านท่าเรือต่างประเทศ
กระทรวงคมนาคมตั้งเป้าขยายปริมาณสินค้าที่ผ่านท่าเรือสงขลาจาก 2 ล้านตัน เป็น 4 ล้านตันต่อปี และเพิ่มกำลังการรองรับตู้สินค้าขึ้นเป็น 450,000 TEU ภายในระยะเวลา 5-6 ปี นอกจากนี้ยังมีเป้าหมายดึงการส่งออกยางพาราที่เคยผ่านท่าเรือปีนังให้กลับมาใช้ท่าเรือสงขลาอย่างน้อย 50%
ผลกระทบต่อเศรษฐกิจท้องถิ่นและความเชื่อมโยงระบบคมนาคม
การยกระดับท่าเรือทั้งสองแห่งไม่ได้เป็นเพียงการลงทุนด้านท่าเรือเท่านั้น แต่เป็นการเชื่อมต่อระบบคมนาคมรูปแบบต่างๆ ทั้งถนน ราง และการขนส่งทางทะเลเข้าด้วยกัน ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสทางการค้าสำหรับผู้ประกอบการท้องถิ่น ช่วยลดต้นทุนการขนส่งสินค้า และยกระดับความสามารถการแข่งขันของสินค้าส่งออกที่สำคัญของภาคใต้ เช่น ยางพาราและสินค้าเกษตร
ผลประโยชน์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นมีทั้งการเพิ่มการจ้างงานในภาคโลจิสติกส์ การขยายกิจกรรมของธุรกิจคลังสินค้า และการเพิ่มรายได้ให้กับชุมชนชายฝั่งที่เกี่ยวข้องกับการส่งออกและบริการท่าเรือ
สิ่งที่ต้องติดตามและความท้าทาย
แม้การติดตั้งเครนและการปรับปรุงความลึกของท่าเรือจะเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญ แต่ยังมีปัจจัยหลายด้านที่ต้องติดตามเพื่อให้โครงการสำเร็จตามเป้า ได้แก่
- การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเชื่อมต่อ (ทางถนนและทางราง) เพื่อรองรับปริมาณสินค้าที่เพิ่มขึ้น
- การบริหารจัดการพื้นที่หลังท่า เช่น คลิกสินค้า ลานวางตู้ และเขตปลอดอากรให้เพียงพอ
- การประสานงานกับภาคเอกชนและผู้ส่งออกเพื่อดึงการค้าเดิมกลับเข้าสู่ท่าเรือไทย
| ท่าเรือ | ความสามารถ/ตัวเลขสำคัญ | เป้าหมายสำคัญ |
|---|---|---|
| ระนอง | รองรับเรือ 5,725 ตันกรอส / >400 ตู้ | เชื่อมเส้นทางระนอง-จิตตะกอง (BIMSTEC) |
| สงขลา | ติดตั้งเครน STS 2 ตัว / ปัจจุบัน 2 ล้านตัน | เพิ่มเป็น 4 ล้านตัน / 450,000 TEU ภายใน 5-6 ปี |
“Ranong Gateway”
การลงทุนด้านท่าเรือมีศักยภาพขยายผลไปยังภาคส่วนอื่นๆ ของเศรษฐกิจท้องถิ่น หากการวางแผนและการประสานงานระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชนท้องถิ่นเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ จะเห็นการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกทั้งด้านการค้า การจ้างงาน และรายได้ของประชาชนในพื้นที่
ทั้งนี้ ความสำเร็จขั้นต่อไปยังขึ้นกับการดำเนินงานด้านเทคนิค การจัดการพื้นที่หลังท่า และนโยบายสนับสนุนการส่งออกของภาครัฐที่ต้องสอดคล้องกับความต้องการของผู้ประกอบการและตลาดต่างประเทศ
รายงานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องระบุว่าโครงการต่างๆ อยู่ในขั้นตอน推进เพื่อใช้งานจริงในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า ซึ่งผู้เกี่ยวข้องและประชาชนควรติดตามความคืบหน้าอย่างต่อเนื่องเพื่อตรวจสอบผลกระทบเชิงเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่
