เครือข่ายสหกรณ์เป็นช่องทางกระจายสินค้าพื้นถิ่น
สหกรณ์การเกษตรบ้านนาสาร จำกัด ผนึกกำลังกับสหกรณ์การเกษตรเมืองสุราษฎร์ธานี จำกัด ในการแลกเปลี่ยนและจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นของจังหวัดสุราษฎร์ธานีผ่าน ศูนย์กระจายสินค้าสหกรณ์ (CDC) ของจังหวัดเพื่อกระจายสินค้าไปยังสมาชิกและผู้บริโภคทั่วประเทศ สินค้าที่นำมาจำหน่ายมีทั้งผลิตภัณฑ์ทะเลแปรรูปและสินค้าเกษตรจากเครือข่ายสหกรณ์ทั่วทุกภาคของประเทศไทย
แม้สินค้าท้องถิ่นหลายชนิดจะถูกนำเข้าสู่ระบบ CDC แต่ว่า เงาะโรงเรียนนาสาร ซึ่งเป็นสินค้าที่ได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์หรือ GI เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ.2561 ในพื้นที่ 3 อำเภอของจังหวัด ได้แก่ อำเภอบ้านนาสาร อำเภอบ้านนาเดิม และอำเภอเวียงสระ จะไม่ได้ผ่านศูนย์ CDC ประจำจังหวัดด้วยสาเหตุที่เกี่ยวเนื่องกับปริมาณผลผลิต
ผลผลิตปี 2569 ถูกจองเต็มก่อนเก็บเกี่ยว
สหกรณ์การเกษตรบ้านนาสาร เปิดเผยว่า ผลผลิตเงาะในฤดูกาลปี พ.ศ.2569 ที่รับซื้อจากสมาชิกมีมากกว่า 500 ตัน แต่สหกรณ์มีคำสั่งซื้อจากบริษัทคู่ค้า ห้างสรรพสินค้าสมัยใหม่ และผู้ประกอบการส่งออกจนหมดเรียบร้อยก่อนการเก็บเกี่ยว ทำให้ไม่มีการส่งผ่านศูนย์ CDC เป็นช่องทางจำหน่าย
“ถึงแม้เงาะนาสารจะไม่มีผลผลิตส่งจำหน่ายผ่านศูนย์ CDC แต่สหกรณ์เราก็ยัง…”
คำยืนยันจากผู้จัดการสหกรณ์สะท้อนสภาพที่ผู้ผลิตเผชิญในปีนี้คือความต้องการสูงจนจำหน่ายได้โดยตรงให้กับลูกค้าประจำและลูกค้ารายใหม่ทั้งในประเทศและต่างประเทศ
CDC ของสุราษฎร์ธานี รับสินค้าจากทุกภูมิภาค
นางสาวฐิติพร เทพเลื่อน ผู้ช่วยผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรเมืองสุราษฎร์ธานี จำกัด ผู้รับผิดชอบศูนย์ CDC ของจังหวัด ระบุว่าศูนย์มีทีมขายที่ช่วยกระจายสินค้าผ่านเครือข่ายสหกรณ์ ภาครัฐ และภาคเอกชน โดยสินค้าที่นำมาจำหน่ายมีหลากหลายตัวอย่างเช่น
- ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาฯ จากภาคอีสาน
- ข้าวสังข์หยดจากจังหวัดพัทลุง
- หอมแดงจากจังหวัดศรีสะเกษ
- สับปะรดภูแลจากจังหวัดเชียงราย
สินค้าทั้งหมดเป็นสินค้าที่มาจากเครือข่ายสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร ซึ่งศูนย์ CDC ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการคัดสรร จัดเก็บ และกระจายไปยังตลาดต่าง ๆ
ผลดีทางเศรษฐกิจและภาพลักษณ์ GI
การที่เงาะโรงเรียนนาสารได้รับการขึ้นทะเบียน GI ช่วยสร้างเอกลักษณ์และความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภค แต่การไม่ไหลผ่านศูนย์ CDC ในปีนี้สะท้อนทั้งโอกาสและความเสี่ยง: โอกาสจากคำสั่งซื้อที่แน่นและตลาดที่ต้องการสูง ขณะที่ความเสี่ยงมาจากการพึ่งพาช่องทางจำหน่ายโดยตรงกับผู้ค้ารายใหญ่ซึ่งอาจจำกัดการเข้าถึงของตลาดย่อยและผู้บริโภคทั่วไป
ผลกระทบต่อเกษตรกร สมาชิกสหกรณ์ และการท่องเที่ยว
สำหรับเกษตรกรผู้ปลูกเงาะ การมีลูกค้าจองผลผลิตล่วงหน้าช่วยลดความเสี่ยงด้านราคาและการขาย แต่ในมุมกว้าง การที่สินค้า GI ยอดนิยมไม่ผ่านเครือข่าย CDC อาจทำให้โอกาสในการขยายตลาดของสหกรณ์ท้องถิ่นลดลง เช่น การใช้ร้านสหกรณ์เป็นจุดต่อยอดสินค้าอื่น ๆ หรือการเชื่อมโยงกับนักท่องเที่ยวที่มาเยือนจังหวัดเพื่อซื้อสินค้าท้องถิ่นเป็นของฝาก
| รายการ | รายละเอียดจากแหล่งข่าว |
|---|---|
| การขึ้นทะเบียน GI | 27 มิถุนายน พ.ศ.2561 (3 อำเภอ: บ้านนาสาร, บ้านนาเดิม, เวียงสระ) |
| ผลผลิตปี พ.ศ.2569 | กว่า 500 ตัน (รับซื้อโดยสหกรณ์การเกษตรบ้านนาสาร) |
| ช่องทางจำหน่าย | จำหน่ายตรงให้ห้างสมัยใหม่ ลูกค้าประจำ และผู้ส่งออก ไม่ผ่าน CDC |
แนวทางและข้อพิจารณา
สหกรณ์ที่บริหารศูนย์ CDC ของจังหวัดยังคงมีบทบาทสำคัญในการนำสินค้าจากทั่วประเทศเข้าสู่พื้นที่และให้สมาชิกเข้าถึงสินค้าเกษตรที่หลากหลาย ในขณะเดียวกัน การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการจัดเก็บ การแปรรูป และการตลาดเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวเชิงเกษตรจะช่วยยกระดับมูลค่าของเงาะ GI และสินค้าอื่น ๆ ของจังหวัด
สำหรับผู้บริโภคที่สนใจซื้อเงาะโรงเรียนนาสารหรือผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นของสุราษฎร์ธานี ควรติดตามช่องทางจำหน่ายของสหกรณ์ท้องถิ่น ร้านค้าสหกรณ์ และผู้ค้าปลีกสมัยใหม่ที่เป็นคู่ค้าโดยตรง เพื่อให้เข้าถึงสินค้าที่ได้มาตรฐานและเป็นของแท้จากพื้นที่
รายงานโดย: ทวีศักดิ์ ชูสกุล, ผู้สื่อข่าวประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี, WE NEWS
