รมว.เกษตรฯ ลงนครพนมถกแผนฟื้นอ่างห้วยก้านเหลือง ยกระดับน้ำ-การเกษตร-ท่องเที่ยว

ลงพื้นที่สำรวจอ่างเก่าอายุกว่า 50 ปี เตรียมแผนฟื้นฟูระบบน้ำ

วันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2569 นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมด้วยคณะ ลงพื้นที่ตรวจราชการที่อ่างเก็บน้ำห้วยก้านเหลือง บ้านจอมศรี ตำบลก้านเหลือง อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม เพื่อรับทราบปัญหาและร่วมวางแนวทางพัฒนาแหล่งน้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทั้งด้านการบริหารจัดการน้ำและการยกระดับพื้นที่สู่การท่องเที่ยวเชิงเกษตรและธรรมชาติ

การลงพื้นที่ครั้งนี้มีผู้ว่าราชการจังหวัด ผู้บริหารท้องถิ่น ตัวแทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และเกษตรกรในพื้นที่ร่วมรับฟังปัญหา โดยมีจุดเน้นคือการแก้ไขสภาพอ่างที่ใช้งานมายาวนาน รวมถึงแนวทางการเพิ่มศักยภาพแหล่งน้ำเพื่อรองรับการเพาะปลูกในฤดูกาลต่าง ๆ

สภาพปัจจุบันของอ่างกับแผนปรับปรุง

อ่างเก็บน้ำห้วยก้านเหลืองก่อสร้างมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512 เป็นอ่างขนาดกลาง มีความจุเก็บกักปกติประมาณ 7.41 ล้านลูกบาศก์เมตร และให้ประโยชน์ต่อพื้นที่เกษตรกรรมประมาณ 1,730 ไร่ แต่เนื่องจากการใช้งานมากว่า 50 ปี ทำให้เกิดปัญหาตะกอนดินตื้นเขินและส่วนประกอบบางส่วนชำรุด ส่งผลต่อประสิทธิภาพการกักเก็บและการจ่ายน้ำ

กรมชลประทานได้จัดทำแผนปรับปรุงซึ่งรวมถึงการขุดลอกตะกอน ซ่อมแซมคันดิน และฟื้นฟูระบบส่งน้ำ พร้อมทั้งพิจารณาการพัฒนาโครงสร้างให้สามารถรองรับทั้งภาวะน้ำหลากและฤดูแล้ง เพื่อนำน้ำไปใช้ในการอุปโภคบริโภคและการทำการเกษตรได้อย่างต่อเนื่อง

ต่อยอดเป็นแหล่งท่องเที่ยวและการเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตร

นอกเหนือจากการแก้ไขเชิงช่างแล้ว กระทรวงตั้งเป้าจะเชื่อมโยงการพัฒนาพื้นที่กับเศรษฐกิจชุมชน โดยมีแนวทางขยายพื้นที่ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรและธรรมชาติ เพื่อสร้างรายได้เสริมให้เกษตรกรและผู้ประกอบการท้องถิ่น การดำเนินการนี้สอดคล้องกับโครงการขยายการจัดตั้งศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวนครพนม และการผลักดันให้สินค้าท้องถิ่นมีมูลค่าเพิ่ม

“กระทรวงเกษตรและสหกรณ์มุ่งขับเคลื่อนนโยบายเกษตรนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน โดยให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอย่างเป็นระบบ”

นอกจากนี้ กระทรวงพิจารณาทบทวนการจัดงาน “ดอกไม้บานริมฝั่งโขงนครพนม” เพื่อเป็นอีกช่องทางในการกระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่นและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชื่อมโยงกับพื้นที่ชายฝั่งแม่น้ำโขง ซึ่งจังหวัดนครพนมมีจุดแข็งด้านทำเลและการเชื่อมต่อกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

ผลประโยชน์ที่คาดหวังและประเด็นที่ต้องติดตาม

การฟื้นฟูอ่างห้วยก้านเหลืองและการพัฒนาแหล่งน้ำอื่น ๆ ในจังหวัดมีเป้าหมายเพื่อ

• เพิ่มศักยภาพการกักเก็บน้ำสำหรับการเกษตรและการอุปโภคบริโภค
• ลดความเสี่ยงจากน้ำท่วมในช่วงฤดูฝนและบรรเทาผลกระทบจากภัยแล้ง
• สร้างโอกาสทางเศรษฐกิจจากการท่องเที่ยวเชิงเกษตรและการเพิ่มมูลค่าสินค้าท้องถิ่น

การดำเนินโครงการจะต้องผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนในพื้นที่และการศึกษาความเหมาะสมอย่างรอบด้าน เพื่อให้การลงทุนสอดคล้องกับความต้องการของชุมชนและไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างไม่คาดคิด

บริบทระดับจังหวัดและการบูรณาการ

พื้นที่ตอนใต้ของจังหวัดนครพนมถูกมองว่าเป็นส่วนสำคัญของการพัฒนาลุ่มน้ำซึ่งอาจเพิ่มพื้นที่เกษตรกรรมที่ได้รับประโยชน์ได้มากขึ้นหากระบบชลประทานถูกยกระดับให้ทำงานได้เต็มศักยภาพ โดยในปัจจุบันสัดส่วนพื้นที่ที่ได้รับผลประโยชน์จากระบบชลประทานยังอยู่ไม่สูงนัก การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานน้ำจึงมีความสำคัญต่อความมั่นคงทางอาหารและการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก

การติดตามความคืบหน้าของแผนงาน การจัดเวทีรับฟังความเห็นของชุมชน และการประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม จะเป็นตัวชี้วัดว่าการฟื้นฟูอ่างเก็บน้ำครั้งนี้จะสามารถสร้างประโยชน์อย่างยั่งยืนให้แก่ประชาชนในพื้นที่นครพนมได้มากน้อยเพียงใด

ผู้เกี่ยวข้องในจังหวัดและประชาชนยังคงรอการเปิดเผยแผนงานรายละเอียดและกรอบเวลาในการดำเนินโครงการจากกรมชลประทานและกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ต่อไป