เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2569 เวทีสาธารณะเรื่องหลักฐานคดีทุจริตการเลือกสมาชิกวุฒิสภา ตอนที่ 4 ภายใต้หัวข้อ “ใบสั่ง เส้นเงิน และสายสัมพันธ์” ที่จัดโดยคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมฝ่ายค้าน ได้หยิบยกกรณีผู้สมัครสมาชิกวุฒิสภาจากจังหวัด อำนาจเจริญ มาตั้งข้อสังเกตในประเด็นคุณสมบัติและการแบ่งกลุ่มผู้สมัคร
จุดสงสัยที่เน้นไปที่กลุ่ม 10
ยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้จัดการ iLaw ยกประเด็นกรณีของ สมพาน พละศักดิ์ และ แดง กองมา ซึ่งทั้งคู่ระบุอาชีพเป็นพ่อค้าแม่ค้าจำหน่ายอาหาร แต่กลับสมัคร ส.ว.ภายใต้กลุ่มที่เรียกว่า “กลุ่ม 10” หรือกลุ่มผู้ประกอบกิจการอื่นนอกจากกิจการขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs)
“เป็นเรื่องดีที่มีพ่อค้าแม่ค้าได้เป็น ส.ว. แต่ควรตั้งข้อสังเกตถึงความถูกต้อง เนื่องจากอาชีพพ่อค้าแม่ค้าต้องสมัครกลุ่ม 9 แต่กลุ่ม 10 หมายถึงผู้ประกอบกิจการที่มีลูกจ้างมากกว่า 200 คน”
ยิ่งชีพตั้งข้อสังเกตว่า หากผู้สมัครอยู่ในกลุ่ม 10 ย่อมต้องเป็นผู้ประกอบการที่มีลักษณะต่างจากพ่อค้าแม่ค้าทั่วไป ทั้งนี้อาจหมายถึงกิจการที่มีลูกจ้างจำนวนมากหรือมีโครงสร้างเป็นนิติบุคคลที่ใหญ่ขึ้น
หลักฐานประกอบคำถาม: ชื่อร้านและข้อมูลออนไลน์
ในเอกสารสมัครของสมพาน ระบุว่าเป็นผู้ขาย ก๋วยเตี๋ยวไก่มะระ มานานกว่า 10 ปี แต่เมื่อค้นหาชื่อร้านที่สมพานกล่าวอ้าง เช่น “บิ๊ก ก๋วยเตี๋ยวลูกชิ้นปลา” พบว่าข้อมูลในโลกอินเทอร์เน็ตไม่ชัดเจน และการตรวจสอบภาพถ่ายในพื้นที่ผ่าน Google Street View พบป้ายร้านบางช่วงระบุเป็น “ก๋วยเตี๋ยวเป็ด” นอกจากนี้ยังมีข้อมูลเกี่ยวกับร้าน ครัวต้นกระโดน ที่ปรากฏภาพสมพานกำลังทำก๋วยเตี๋ยว แต่ชื่อเจ้าของร้านที่สาธารณะปรากฏคือ ศิริพล เรืองบุญ ซึ่งเป็นผู้เคยลงสมัครสมาชิกสภาท้องถิ่น ทั้งนี้ในบัญชีโซเชียลของสมพานมีการระบุว่าทำงานที่ร้านชื่อ “ก๋วยเตี๋ยวนายพาน” ซึ่งถูกอ้างถึงในบริบทอื่น ๆ ว่าเป็นร้านก๋วยเตี๋ยวเนื้อของจังหวัด
คำถามถึงความสอดคล้องของข้อมูล
ประเด็นที่ถูกตั้งคำถามรวมถึง
- ผู้สมัครระบุอาชีพจริงหรือไม่ และเป็นเจ้าของกิจการตามที่ระบุหรือเพียงเป็นลูกจ้าง
- การจัดกลุ่มผู้สมัครถูกต้องตามหลักเกณฑ์หรือไม่ โดยเฉพาะการเลือกสมัครใน กลุ่ม 10 ที่ควรเป็นกิจการขนาดใหญ่
- การระบุระยะเวลาประกอบอาชีพครบ 10 ปีตามที่ปรากฏในใบสมัครมีหลักฐานสนับสนุนหรือไม่
ภาพรวมการโหวตของกลุ่ม 10 ในจังหวัด
ยิ่งชีพยังขยายข้อสังเกตไปสู่ผู้สมัครในกลุ่ม 10 ของจังหวัดอำนาจเจริญรายอื่น ๆ ที่ปรากฏชื่อในการโหวตให้สมพานและแดง ทั้งระดับอำเภอและจังหวัด ซึ่งในใบสมัครมีการระบุอาชีพหลากหลาย ได้แก่ ค้าขาย ช่างทำโบสถ์ ทำนา ปลูกหญ้าขาย ขายน้ำปั่น ขายเครื่องสำอาง รับจ้างทั่วไป และนักการเมืองท้องถิ่น ซึ่งทำให้เกิดคำถามว่ากิจการของผู้สมัครกลุ่มนี้มีสภาพเป็นกิจการที่มีลูกจ้างเกินกว่า 200 คนตามนิยามของกลุ่ม 10 จริงหรือไม่
บริบทเชิงเปรียบเทียบจากจังหวัดอื่น
ยิ่งชีพนำเสนอว่าการคัดเลือกผู้ผ่านเข้ารอบในระดับประเทศของกลุ่ม 10 มีผู้ที่ระบุอาชีพทั้งการค้าขาย โรงไฟฟ้า และพนักงานส่วนท้องถิ่น จากหลายจังหวัด เช่น บุรีรัมย์ อ่างทอง และสุรินทร์ ข้อสังเกตนี้ชี้ให้เห็นว่าปัญหาความไม่ชัดเจนอาจไม่ได้จำกัดเฉพาะจังหวัดอำนาจเจริญ แต่เป็นข้อกังวลเชิงระบบที่ควรได้รับการตรวจสอบ
สิ่งที่รอการตอบคำถาม
จนถึงขณะนี้ ยังไม่มีการชี้แจงอย่างเป็นทางการจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อข้อสังเกตเรื่องกลุ่มการสมัครและความสอดคล้องของข้อมูลที่นำเสนอในใบสมัครของผู้สมัครจากอำนาจเจริญ รายงานฉบับนี้รวบรวมข้อเท็จจริงและคำถามที่ถูกยกขึ้นในเวทีสาธารณะเพื่อให้ผู้อ่านติดตามความคืบหน้า
| ผู้สมัคร | อาชีพที่ระบุ | ข้อสังเกต |
|---|---|---|
| สมพาน พละศักดิ์ | ขายก๋วยเตี๋ยวไก่มะระ (ระบุประกอบอาชีพ >10 ปี) | ชื่อร้านหลายแห่งในข้อมูลออนไลน์ไม่สอดคล้อง เจ้าของร้านที่ปรากฏเป็นบุคคลอื่น |
| แดง กองมา | ขายเนื้อหมู | สมัครในกลุ่ม 10 เช่นเดียวกัน เกิดคำถามเรื่องขนาดกิจการ |
ในมุมมองเชิงนโยบาย ข้อกังขาดังกล่าวชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นของการมีมาตรการตรวจสอบข้อมูลประกอบการสมัครให้ชัดเจนและสาธารณะ เพื่อรักษาความเชื่อมั่นของประชาชนต่อกระบวนการสรรหา ส.ว. หากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถให้ข้อมูลเชิงหลักฐานเพิ่มเติม จะช่วยคลี่คลายข้อสงสัยและเพิ่มความโปร่งใสในการคัดเลือกตัวแทนประชาชนในระดับสูงสุดขององค์กรนิติบัญญัติ
