สสจ.อำนาจเจริญจัดมหกรรมแลกเปลี่ยนงานป้องกันพยาธิใบไม้ตับ-มะเร็งท่อน้ำดี

วันศุกร์ ที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2569 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอำนาจเจริญ (สสจ.) จัดงานมหกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ที่ห้องประชุมดอกจาน โดยมีบุคลากรสาธารณสุขและภาคีเครือข่ายเข้าร่วมเพื่อทบทวนแนวทางและผลการดำเนินงานในพื้นที่

เป้าหมายและแนวทางการดำเนินงาน

การจัดมหกรรมครั้งนี้มุ่งเน้นการขับเคลื่อนงานผ่านกระบวนการจัดการปัญหาตำบลเสี่ยงสูงแบบมีส่วนร่วม เพื่อสร้างมาตรการป้องกัน การคัดกรอง เฝ้าระวัง และการจัดการสิ่งแวดล้อมที่สอดคล้องกับสภาพท้องถิ่นของจังหวัด

มาตรการสำคัญที่ สสจ.อำนาจเจริญนำมาใช้และนำเสนอในการประชุม ได้แก่

• การส่งเสริมความรู้เรื่องพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีในสถานศึกษา
• การทำบันทึกความร่วมมือ (MOU) กับครัวเรือนเพื่อลดความเสี่ยงในครอบครัว
• การรณรงค์งานบุญและกิจกรรมชุมชนให้เป็น "ปลอดเมนูเสี่ยง"
• การตรวจคัดกรองประชาชนกลุ่มอายุ 15 ปีขึ้นไปในตำบลเสี่ยง
• การส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดการสิ่งแวดล้อม เช่น การจัดการบ่อปฏิกูล

ผลการดำเนินงานและการยกย่องความร่วมมือ

ในงานมีการนำเสนอผลงานที่ดำเนินมาและการจัดกิจกรรมในตำบลเสี่ยงสูงเพื่อลดการเกิดโรคอย่างยั่งยืน นอกจากนี้มีการมอบเกียรติบัตรให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนตำบลเสี่ยงสูง รวมถึงการมอบป้ายรับรองให้กับผู้ประกอบการร้านอาหารที่ผ่านเกณฑ์ความปลอดภัยด้านเมนูปลาร้า

“กินเที่ยวเมืองอำนาจเจริญ กินร้านส้มตำปลาร้าสุก ปลอดโรค ปลอดภัย”

และมีการมอบป้ายรับรองว่า

“ร้านส้มตำปลาร้าสุก ปลอดโรค ปลอดภัย จังหวัดอำนาจเจริญ”

ความสำคัญของการคัดกรองและการจัดการสิ่งแวดล้อม

การตรวจคัดกรองประชาชนโดยเฉพาะกลุ่มอายุ 15 ปีขึ้นไปเป็นหนึ่งในมาตรการที่เน้นเพื่อค้นหาผู้ที่อาจติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับตั้งแต่ระยะแรกและลดความเสี่ยงต่อการพัฒนาไปเป็นมะเร็งท่อน้ำดี การจัดการสิ่งแวดล้อม เช่น การดูแลระบบบ่อปฏิกูลและน้ำเสีย ลดแหล่งแพร่พันธุ์ของพาหะและการปนเปื้อนของอาหาร จึงเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยป้องกันการติดต่อ

คำแนะนำปฏิบัติสำหรับประชาชน

จากการนำเสนอและมาตรการที่ประกาศในงาน ผู้เขียนสรุปแนวปฏิบัติที่ประชาชนสามารถนำไปใช้ได้ ดังนี้

• เลือกรับประทานอาหารที่ปรุงสุก โดยเฉพาะเมนูที่ใช้ปลาร้าหรือปลาดิบ ควรเลือกเมนูที่ผ่านการปรุงความร้อนอย่างเพียงพอ
• หากมีอาการผิดปกติ เช่น ปวดท้องเรื้อรัง ตาเหลือง หรืออุจจาระผิดปกติ ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจคัดกรอง
• ร่วมมือกับหน่วยงานท้องถิ่นในการจัดการบ่อปฏิกูลและการกำจัดสิ่งสกปรกบริเวณแหล่งน้ำ

การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย

ผลงานที่นำเสนอชี้ให้เห็นถึงความร่วมมือระหว่างหน่วยงานสาธารณสุข โรงเรียน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และผู้ประกอบการร้านอาหาร ซึ่งการสร้างพันธมิตรเช่นนี้ช่วยให้มาตรการเชิงป้องกันยั่งยืนและขยายผลไปสู่ชุมชนได้รวดเร็วขึ้น

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอำนาจเจริญยังคงเดินหน้าประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อติดตามผลการดำเนินงานและขยายผลการป้องกันในพื้นที่อื่น ๆ ต่อไป เพื่อให้การควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีเป็นไปอย่างยั่งยืนและลดผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนในจังหวัด